VII SA/Wa 1509/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska- Śpiewak (spr.), Protokolant st. ref. Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2014 r., znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) , po rozpatrzeniu odwołania A. S. , utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: [...], którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...], nakazującej A. S. i Z. L. usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w budynku mieszkalno-usługowym nr [...] i [...] przy ul. [...] w [...] poprzez wykonanie prac określonych w decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że stosownie do art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, dalej: Prawo budowlane) w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia – właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Wyjaśnił, że podstawę prawną decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...] stanowił art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego. Konieczność zastosowania tych przepisów związana była ze stwierdzeniami zawartymi w "Protokole z kontroli bezpieczeństwa użytkowania obiektu" z dnia [...] kwietnia 2008 r., w którym wymieniono szereg nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego więźby dachowej i pokrycia dachowego, ustaleniami dokonanymi podczas czynności kontrolnych z dnia [...] marca 2008 r., z których wynikało, że w wyniku wichury zostało zniszczone pokrycie dachowe budynku mieszkalno- usługowego nr [...] i [...] przy ul. [...] w [...] oraz "Ekspertyzą stanu technicznego budynku mieszkalno- usługowego obejmującą więźbę dachową i pokrycie dachowe" z dnia [...] lipca 2010 r. W ocenie organu adresaci obowiązku zostali określeni prawidłowo, albowiem zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: 1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2; 2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Z akt sprawy zaś wynika, że Z. L. na mocy wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] grudnia 2006 r., sygn. akt [...] stał się wyłącznym właścicielem lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta o numerze [...], natomiast A. S. jest wyłącznym właścicielem lokalu nr [...] w tym budynku, co wynika z aktu notarialnego z dnia [...] lutego 2008 r., Rep. A nr [...]. Jednocześnie obowiązek określony w decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności został nałożony na wszystkich współwłaścicieli budynku przy ul. [...], bowiem dach stanowi część wspólną tego budynku. Wynika to z postanowienia Sądu [...] w [...] z dnia [...] września 1993 r., sygn. akt [...], którym w budynku znajdującym się na działce nr ewid. [...] obr. [...], położonej w [...] przy ul. [...] i [...], wyodrębniono samodzielne lokale oraz wskazano, że zarząd częściami wspólnymi sprawują łącznie właściciele wyodrębnionych lokali. W postanowieniu Sądu jako części wspólne wymieniono m.in. "dach o konstrukcji drewnianej i pokrycie dachu z obróbkami". Organ podkreślił, że choć nadanie decyzji na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. rygoru natychmiastowej wykonalności może budzić pewne wątpliwości, albowiem z treści decyzji nie wynika, by stan zagrożenia, o którym mowa w tym przepisie, miał charakter realny, to kwestia nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności traci na znaczeniu, gdy decyzja stanie się ostateczna. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nie zostało wniesione odwołanie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła A. S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...], choć została ona wydana z rażącym naruszeniem art. 7, art. 10 § 1, art. 77, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ wnikliwego i całościowego zebrania materiału dowodowego, dokonanie dowolnej i subiektywnej, nie zaś obiektywnej i swobodnej, oceny materiału dowodowego, pominięcie istotnych okoliczności potwierdzających stanowisko skarżącej i przemawiających za nim oraz cyt. "zaniechanie przywołania i wyjaśnienia w postanowieniu podstawy prawnej i oparcie zaskarżonego postanowienia i postanowienia PINB wyłącznie na wskazaniu podstawy — art.". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu nadzwyczajnym prowadzonym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie to jest postępowaniem odrębnym od postępowania, w którym wydano kontrolowaną decyzję, a jego głównym i jedynym celem jest ustalenie czy decyzja ta jest obarczona jedną z kwalifikowanych wad, określonych w art. 156 § 1 pkt 1 – 7 k.p.a., a nie ponowne rozpoznanie sprawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 1996 r., sygn. akt III ARN 70/95). Wielokrotnie zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowym, ale także i w niniejszym postępowaniu podkreślano, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje społeczne lub gospodarcze – czyli skutki, które w tej sferze wywołuje decyzja. W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jako "rażące" może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność decyzji ostatecznej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 1995 r., sygn. akt III ARN 22/95. Jednocześnie przypisanie decyzji wady nieważności w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych dopuszczalne jest wyłącznie, gdy naruszenie tych przepisów ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. W odniesieniu do tych przepisów można by zatem mówić o rażącym ich naruszeniu wówczas, gdy w sposób niebudzący wątpliwości, a więc oczywisty, nie zastosowanoby ich w trakcie prowadzonego postępowania lub zastosowano je nieprawidłowo (por. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1212/06). Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, za rażące naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności przepisów regulujących postępowanie dowodowe (których naruszenie zarzuciła A.S.), które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji, można uznać jedynie wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów, niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy, czy też wydanie decyzji bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie (II SA/Gd 694/12, wyrok z dnia 13 lutego 2013 r.). W niniejszej sprawie zarzucono, że decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości w budynku przy ul. [...] w [...] została wydana z rażącym naruszeniem art. 7, art. 10 § 1, art. 77, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., albowiem organ zaniechał wnikliwego i całościowego zebrania materiału dowodowego, dokonał dowolnej i subiektywnej oceny materiału dowodowego, pominął istotne okoliczności potwierdzające stanowisko skarżącej i zaniechał przywołania i wyjaśnienia w postanowieniu podstawy prawnej. Należy wskazać, że zarzut naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. jest niezasadny, albowiem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] wskazał w sentencji i uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. podstawę prawną decyzji (art. 66 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego) oraz wyjaśnił przyczynę zastosowania środka prawnego w niej określonego (zły stan techniczny budynku, potwierdzony protokołem kontroli i stosowną ekspertyzą techniczną). Strona skarżąca, zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., w zasadzie nie sprecyzowała, czego zarzut ten dotyczy – poza ogólnym wskazaniem, że organ, w ocenie strony, cyt. "dokonał analizy zebranego materiału dowodowego w oparciu o dowody, które zdają się potwierdzać przyjęte z góry stanowisko". Jednocześnie skarżąca nie wykazała, by istniały rozbieżności między ustaleniami organu a wnioskami wypływającymi ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, ograniczając się do cytowania przepisów, wyroków sądów administracyjnych i treści komentarzy. Takie sformułowanie zarzutu uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że, zdaniem Sądu, organ prawidłowo dokonał oceny materiału dowodowego, opierając się na "Protokole z kontroli bezpieczeństwa użytkowania obiektu" z dnia [...] kwietnia 2008 r. oraz "Ekspertyzie stanu technicznego budynku mieszkalno-usługowego, obejmującej więźbę dachową i pokrycie dachowe". Obydwa te dokumenty, sporządzone przez mgr. inż. L. W., posiadającego uprawnienia w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, posiadają jasno sformułowane oceny i zalecenia. Jednocześnie w aktach sprawy brak jest materiałów, których treść byłaby sprzeczna z ustaleniami wynikającymi z tych dokumentów. W zakresie zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. wskazać należy, że skarżący nie sprecyzował, na czym naruszenia te miały polegać, zatem nie jest możliwe merytoryczne odniesienie się do tego zarzutu. Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a podniesione zarzuty pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł, jak w sentencji wyroku.