VII SA/Wa 151/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), sędzia WSA Izabela Ostrowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi K. C. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę Przedmiotem skargi K. C. jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r. znak: [...], utrzymujące w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 2960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.), postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. znak: [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przewodu światłowodowego układanego wzdłuż drogi krajowej nr [...] w m. [...] nad [...]. W uzasadnieniu ww. postanowienia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że K. C. wystąpił z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przewodu światłowodowego układanego wzdłuż drogi krajowej nr [...] w [...] nad [...]. [...] WINB postanowieniem z dnia [...] października 2015 r., wydanym na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ww. przewodu światłowodowego, ze względu na brak podstaw do wszczęcia tego postępowania na wniosek K. C., skoro obiekt zlokalizowany jest na działce należącej do innego (niż skarżący) podmiotu. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się skarżący, wnosząc w terminie zażalenie. Po jego rozpatrzeniu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał wskazane na wstępie postanowienie z dnia [...] grudnia 2015 r. Uznając orzeczenie organu wojewódzkiego za prawidłowe podał, że o tym, kto jest stroną postępowania stanowi art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przesłanką decydującą o przymiocie strony postępowania administracyjnego jest więc interes prawny rozumiany jako występowanie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków określonego podmiotu a sprawą administracyjną, w której może nastąpić konkretyzacja uprawnień lub obowiązków. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się rozstrzygnięcie, które rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub gdy rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa bezpośrednio na prawa i obowiązki tej osoby. Interes prawny oznacza ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu. Od tak rozumianego interesu prawnego, jak wskazał dalej GINB, należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Organ II instancji wskazał przy tym, że odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego następuje wówczas, gdy brak interesu prawnego wnioskodawcy jest oczywisty; jeżeli z oczywistych względów na tzw. etapie wstępnym rozpoznawania wniosku, tj. przed wszczęcia postępowania, wynika, że wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony. Wówczas to organ winien odmówić wszczęcia postępowania. Tak też wskazuje się w orzecznictwie i doktrynie. I dalej, GINB podał, że jak wynika z akt, K. C. jest właścicielem działek o nr ew. [...] i [...] w m. [...] nad [...] (v. akt notarialny załączony przez skarżącego do zażalenia). Natomiast skarżący nie posiada tytułu prawnego do działki nr [...] położonej pomiędzy ww. działkami, na której to zrealizowano telekomunikacyjną kanalizację kablową. Właścicielem działki nr [...] jest Skarb Państwa, przy czym – działka ta znajduje się w zarządzie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Organ zauważył jednocześnie, że skarżący nie wskazał żadnego tytułu do ww. nieruchomości [...], ani nie powołał żadnego przepisu prawa, z którego wywodzi swój interes prawny do wszczęcia postępowania w sprawie przewodu światłowodowego układnego wzdłuż drogi krajowej nr [...] w m. [...] nad [...]. W świetle powyższego należało stwierdzić, że K.C. nie posiada interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym ww. przewodu światłowodowego. Dlatego też należało utrzymać w mocy postanowienie organu wojewódzkiego. Na koniec, organ II instancji dodał, że jak wynika z ww. aktu notarialnego, podział działki gruntowej nr [...] m. in. na działki [...] i [...] (które skarżący zakupił), wynika z wykazu zmian gruntowych wydanego przez Starostwo Powiatowe w [...] z dnia [...] października 2000 r. nr [...]. W skardze do Sądu na ww. postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, skarżący – K. C. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i nakazanie wszczęcia postępowania w sprawie przebiegu światłowodu. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że z dokumentów, które przedstawił wynika, że nie tylko przewód ale i droga jest na jego gruncie, ponieważ nie było prawnych podziałów parceli [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem - zdaniem Sądu - zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r. znak: [...], utrzymujące w mocy postanowienie [...] WINB z dnia [...] października 2015 r. o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku skarżącego, w sprawie przewodu światłowodowego układanego wzdłuż drogi krajowej nr [...] w m. [...] nad [...]. W obu wskazanych postanowieniach przyjęto, iż skarżący nie ma interesu prawnego w ww. sprawie, a tym samym z przyczyny podmiotowej – zasadnym było zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. Dostrzec przy tym trzeba, że wnosząc o wszczęcie postępowania (a to – pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r.), skarżący wskazał na przewód światłowodowy układanych wzdłuż drogi krajowej nr [...], stanowiący w jego ocenie samowolę budowlaną. Wskazał przy tym na parcelę o nr [...] oraz na to, że nie ma decyzji dotyczącej podziału jej części na trzy działki ew. o nr [...],[...]i [...], "z czego wynika, że część parceli o nr [...] podzielono samowolnie, dorobiono mapę i wypis z rejestru gruntów a droga wraz z tym przewodem przebiega przez" jego grunt. Po zapoznaniu się z tym żądaniem, na etapie wstępnym (tj. przed wszczęciem postępowania) ustalono, iż decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w oparciu o przepisy ustawy o drogach publicznych, zezwolił Województwu [...] na lokalizację projektowanej sieci szerokopasmowej - rurociągu 4 x HDPE 40 mm dla kabli światłowodowych w pasie drogi krajowej nr [...] [...] – [...] na wskazanych działkach m. in. w obrębie [...] nad [...], w tym na działce o nr ew. [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa w trwałym zarządzie GDDKiA. Ustalono również, że w dniu [...] sierpnia 2015 r. Województwo [...] zgłosiło zamiar budowy ww. kanalizacji kablowej, w związku z realizacją Regionalnej [...], m. in. na nieruchomości oznaczonej nr [...] w m. [...] nad [...]. Ustalono też, że do ww. zgłoszenia Wojewoda [...] nie wniósł sprzeciwu, a WINB w [...] po dokonaniu kontroli stwierdził, że inwestycja realizowana jest zgodnie ze zgłoszeniem (v. protokół kontroli z dnia [...] października 2015 r. nr [...]). Nadto, na podstawie ww. dokumentów ustalono, że skarżący nie posiada tytułu prawnego do działki o nr ew. [...] objętej ww. inwestycją, zaś działki o nr ew. [...] i [...] (także wymienione w złożonym przez niego żądaniu), nie zostały nią objęte. W konsekwencji przyjęto, że skarżący nie posiada interesu prawnego do kwestionowania ww. inwestycji, albowiem sporne roboty nie są prowadzone na jego nieruchomości (v. oświadczenie geodety uprawnionego z dnia [...] października 2015 r.). Ocena ta, zdaniem Sądu, jest prawidłowa i uzasadniała zastosowanie w sprawie ww. art. 61a § 1 k.p.a.. W myśl tego przepisu gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z powyższego wynika, iż wszczęcie postępowania administracyjnego jest uzależnione m. in. od wstępnej oceny, czy wnioskodawca jest stroną postępowania, czy też takiego przymiotu nie posiada. Jak wskazuje się orzecznictwie, właściwe rozumienie art. 61a § 1 k.p.a. oznacza, że odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego w tym trybie jest dopuszczalna w przypadku, gdy brak przymiotu strony u wnioskodawcy jest oczywisty. Przy czym, warunek oczywistości braku przymiotu strony u wnoszącego podanie jest spełniony, jeżeli wynika już z podania o wszczęcie postępowania lub okoliczność ta została stwierdzona w wyniku jednostkowych i prostych czynności organu administracji publicznej, np. dotyczących interpretacji przepisów, z których wnoszący podanie wywodzi swoją legitymację procesową. W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, tak rozumiany przypadek oczywistości został spełniony. Włączenie do akt dokumentacji dotyczącej spornej inwestycji oraz podjęcie prostej czynności polegającej na zapoznaniu się z nią, pozwoliło bowiem na ustalenie, iż kwestionowana inwestycja nie jest realizowana na działkach stanowiących własność skarżącego (o nr ew. [...]i [...]), a m. in. na działce o nr. ew. [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa. Z uwagi zaś na charakter tej inwestycji (wykonanie kanalizacji kablowej wzdłuż drogi), brak jest podstaw prawnych by przyjąć, że będzie ona w sposób negatywny oddziaływała na działki skarżącego znajdujące się po obu stronach działki drogowej przeznaczonej pod tę inwestycję ([...]). Brak jest przy tym przepisu prawa, który mógłby w takich okolicznościach stanowić o interesie prawnym wnioskodawcy. Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, iż z dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w tym tej – przedstawionej przez skarżącego, również na etapie postępowania sądowego, wynika, że nie posiada on tytułu prawnego do działki o nr ew. [...]. Na mocy aktu notarialnego z dnia [...] listopada 2000 r. nabył on prawo własności do działek oznaczonych nr [...] i [...]. Wskazany akt nie dotyczy natomiast ww. działki o nr ew. [...], a żadnego innego skarżący nie okazał. Przy czym, jak wynika z ww. dokumentów, działka o nr ew. [...] będąca działką drogową, stanowi własność Skarbu Państwa. Prawnym potwierdzeniem tego jest treść Księgi wieczystej nr [...], dotycząca m. in. ww. nieruchomości (której nr Sąd ustalił poprzez wgląd do elektronicznej Kw nr [...] oraz Kw nr [...]). Wobec zarzutów skargi, Sąd dodatkowo w tym miejscu zauważa, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2016 r., poz. 790), domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Z tej przyczyny organ administracyjny (a następnie – sąd administracyjny) nie ma możliwości, aby w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym z wpisów dokonanych w księdze wieczystej (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2100/14). Z tych też przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), orzekł, jak w sentencji.