VII SA/Wa 1510/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Daria Gawlak-Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: odmówić K. S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 3 lutego 2010 r. do Sądu wpłynął na formularzu PPF wniosek K. S. w którym wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 11 marca 2010 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił K. S. przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 26 marca 2010 r. wpłynął sprzeciw wnioskodawczyni na ww. postanowienie. W sprzeciwie wnioskodawczyni podniosła, że z uzasadnienia ww. postanowienia wynika, że pobiera zasiłek w wysokości 1250 -1380 złotych miesięcznie. Wyjaśniła, że kwotę taką otrzymywał jej mąż do grudnia ubiegłego roku, a za miesiąc grudzień otrzymał zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 120,00 złotych. Poinformowała, że otrzymywała zasiłek z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do dnia 23 sierpnia ubiegłego roku. Od tego momentu nie posiada prawa do rejestracji jako osoba bezrobotna. Wnioskodawczyni podała, że opłaciła rachunek za energię elektryczną w wysokości 885,94 złotych za miesiąc styczeń i luty. Wskazała, że ponosi również opłatę za gaz w wysokości od 80-100 złotych oraz opłatę za telefon w wysokości 90-110,00 złotych. Skarżąca zaznaczyła również, że ze zgromadzonych na koncie pieniędzy dokonała zakupu drewna opałowego za kwotę 850,00 złotych. Pismem z dnia 15 kwietnia 2010 r. wezwano wnioskodawczynię do przedstawienia dodatkowego oświadczenia i dokumentów uzupełniających żądanie przyznania prawa pomocy przez: - złożenie oświadczenia o sytuacji majątkowej przez podanie czy prowadzi i od kiedy prowadzi działalność gospodarczą wraz ze złożeniem zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, - złożenie oświadczenia o osiąganych dochodach przez podanie czy pozostaje w zatrudnieniu na podstawie umowy o dzieło, umowy zlecenia, umowy o współpracy, wraz z przedłożeniem kserokopii zawartej umowy i osiąganych z tego tytułu miesięcznych dochodach ( wraz z przedłożeniem rachunków); czy pobiera zasiłki, rentę ( wraz z przedłożeniem stosownych zaświadczeń lub ostatniego odcinka renty), - złożenie oświadczenia o bieżących, ponoszonych miesięcznych wydatkach na utrzymanie siebie i rodziny wraz z przedstawieniem rachunków za opał oraz prąd, gaz, energię elektryczną, czynsz za ostatnie sześć miesięcy ( za wyjątkiem opału), - przedłożenie wszystkich złożonych w Urzędzie Skarbowym za rok 2009 deklaracji rocznych, zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym. W dniu 10 maja 2010 r. wnioskodawczyni nadesłała wyjaśnienia wraz z kserokopią decyzji o wykreśleniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej oraz zeznaniem o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym z 2009 r. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 246 § 1 ww. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ww. ustawy.) Podnieść należy, iż z powołanego wyżej przepisu wynika, że na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w wymienionym wyżej przepisie, Sąd może , ale nie musi przyznać wnioskowaną pomoc gdy uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu ( por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r., IGZ 173/08 opub. CBOIS). Uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie należy do Sądu, przy czym ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. W orzecznictwie sądowym, na tle omawianego przepisu ukształtował się pogląd, zgodnie z którym obowiązkiem podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy jest wykazanie faktu podjęcia starań o uzyskanie środków finansowych, niezależnie od efektów ( postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2008 r. II OZ 1220/08 opub. CBOIS ). Badając zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd winien również mieć na uwadze, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego wyrażonej w art. 199 powołanej wyżej ustawy. Odnosząc powyższe do przedstawionej sprawy uznano, że wnioskodawczyni nie wykazała, że kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem. Skarżąca podała, że wspólnie z mężem są osobami bezrobotnymi. We wniosku wnioskodawczyni oświadczyła, że utrzymują się z zasiłku dla osób bezrobotnych uzyskiwanego przez małżonka w wysokości 460,00 złotych miesięcznie. Do wniosku załączono zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w J. potwierdzające, że małżonek jest osobą bezrobotną oraz zaświadczenie stwierdzające, że wnioskodawczyni nie figuruje w rejestrze osób bezrobotnych. Z nadesłanych dokumentów wynika, że strona wnioskująca o prawo pomocy posiada zadłużenie w ZUS, które zostało rozłożone na raty, początkowy stan zadłużenia na dzień 6 sierpnia 2008 r. wynosił 1.937,14 złotych. W sprzeciwie wnioskodawczyni podała, że otrzymywała zasiłek z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do dnia 23 sierpnia ubiegłego roku w wysokości 1535,10 złotych. Na potwierdzenie powyższego wnioskodawczyni załączyła zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wyjaśniła, że kwotę 1250 -1380 złotych miesięcznie otrzymywał jej mąż do grudnia ubiegłego roku, a za miesiąc grudzień otrzymał zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 120,00 złotych. Wnioskodawczyni podała, że opłaciła rachunek za energię elektryczną w wysokości 885,94 złotych za miesiąc styczeń i luty. Wskazała, że ponosi również opłatę za gaz w wysokości od 80 -100 złotych oraz opłatę za telefon w wysokości 90 -110,00 złotych miesięcznie. Skarżąca podkreśliła, że ze zgromadzonych na koncie pieniędzy dokonała zakupu drewna opałowego za kwotę 850,00 złotych. W piśmie z dnia 6 maja 2010 r. wnioskodawczyni oświadczyła, że nie jest zatrudniona na umowę o dzieło, zlecenie, umowę o współpracy, nie pobiera żadnej renty i nie otrzymuje zasiłku z pomocy Społecznej. Skarżąca w piśmie tym podała, także, że mieszka w domu po rodzicach, więc nie może przedstawić żadnego rachunku za wynajem. Analizując podane informacje stwierdzono, że wnioskodawczyni nie podała wszystkich istotnych informacji, które przedstawiałyby jej sytuację majątkową i finansową. W ocenie Sądu wnioskodawczyni ogranicza się do podania danych, które kwalifikowałyby ją do przyznania prawa pomocy. Wnioskodawczyni nie podała jaką kwotę przeznacza na bieżące utrzymanie siebie i rodziny, nie przedstawiła również rachunków za opał oraz prąd, gaz, energię elektryczną, czynsz za ostatnie sześć miesięcy. Zaznaczyć należy, że do podania takich informacji była zobowiązana pismem z dnia 15 kwietnia 2010 r. Dodać należy, iż wnioskodawczyni podała wprawdzie w sprzeciwie, że ponosi miesięcznie opłatę za gaz w wysokości 80 -100 złotych oraz rachunek za telefon w wysokości 90 -110 złotych. Jednakże w ocenie Sądu wnioskodawczyni miała przedstawić rachunki za okres sześciu miesięcy oraz złożyć oświadczenie o wszystkich ponoszonych w miesiącu bieżących wydatkach. Wnioskodawczyni wskazała jedynie, że "zajmuje dom po rodzicach i nie może przedstawić żadnego rachunku za wynajem". Udzielenie takiej informacji nie jest wystarczające, aby dokonać obiektywnej oceny sytuacji finansowej wnioskodawczyni. Zestawienie z kilku miesięcy wydatków i kosztów miesięcznego utrzymania wnioskodawczyni pozwoliłoby na dokonanie oceny czy wydatki te nie przewyższają dochodu z jakiego utrzymuje się wnioskodawczyni wraz z małżonkiem. Dane te przedstawiłyby rzeczywistą sytuację materialną wnioskodawczyni. Za analizą takich wydatków przemawia również przesłana kserokopia rachunku za energię wystawiona w miesiącu luty, która wynosiła 885,94 złotych. Ponadto wnioskodawczyni nie przedstawiła swojej obecnej sytuacji poza podaniem ogólnego faktu, iż jest osobą bezrobotną. Nie podała, jednak od jakiego okresu, czy podejmuje próby znalezienia pracy, czym się obecnie zajmuje. Ponadto z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni jest inwestorem budynku rekreacyjnego z basenem oraz budynku letniskowego z garażem. We wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawczyni, nie wskazała, aby posiada powyższe nieruchomości. W tym stanie rzeczy stwierdzono, że wnioskodawczyni nie wykazała przesłanek uzasadniających przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego też względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. art. 260 ww. ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji postanowienia.