VII SA/Wa 1511/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi J. O. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata W. M., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 307,50 zł (trzysta siedem złotych pięćdziesiąt groszy), w tym tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych), tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 57,50 zł (pięćdziesiąt siedem złotych pięćdziesiąt groszy). Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w W., na podstawie art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (teks jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej Kodeks postępowania administracyjnego, odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] października 2003 r. znak [...]. W uzasadnieniu postanowienia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. postanowieniem z dnia [...] października 2003 r. znak [...] na podstawie art. 56 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229, z późn zm.) nałożył na J. O. obowiązek dostarczenia inwentaryzacji wraz z oceną stanu technicznego trzech budynków gospodarczych zlokalizowanych na działce nr ew [...] w miejscowości Ż. gm. K. w zakresie zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przepisami w tym przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej w terminie do 31 stycznia 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. podkreślił, iż od w.w postanowienia z dnia [...] października 2003 r. znak [...] przepisy prawa nie przewidują zależenia, skoro zaś postanowienie jest niezaskarżalne to nie można wszcząć postępowania nadzorczego w trybie art. 156 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia jego nieważności. Zgodnie z art. 61a ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zażalenie od powyższego postanowienia wniósł J.O.. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. po rozpoznaniu zażalenia decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2011 r. odmawiające wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. podzielił argumenty organu pierwszej instancji wskazując, że zgodnie z art. 56 ust. 1. Prawa budowlanego z 1974 r., stanowiącym podstawę prawną zaskarżonego postanowienia z dnia [...] października 2003 r. terenowy organ administracji państwowej przy wykonywaniu zadań określonych ustawą może żądać od inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego oraz od wykonawcy robót budowlanych lub producenta materiałów budowlanych informacji i udostępnienia dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazaniem obiektu budowlanego do użytku lub utrzymaniem obiektu, opracowania instrukcji eksploatacyjnej dla obiektu lub jego części, dostarczenia technicznych ekspertyz dotyczących projektu materiałów, robót, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, oraz określić termin ich dostarczenia. Cytowany przepis art. 56 ust. 1 nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie wydane na podstawie tego przepisu. Organ odwoławczy wskazał, że skoro postanowienie z dnia [...] października 2003 r. znak [...] nie jest zaskarżalne to nie może podlegać weryfikacji w trybie stwierdzenia nieważności. Skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. wniósł J. O.. W uzasadnieniu skargi podnosił, że nałożenie na niego obowiązku przedłożenia inwentaryzacji wraz z oceną stanu technicznego trzech budynków gospodarczych zlokalizowanych na działce nr ew. [...] w miejscowości Ż. gm. K. nie było zasadne. Wskazał, że nie jest właścicielem działki, na której znajdują się przedmiotowe budynki gospodarcze. Wykonanie zaś inwentaryzacji wymaga sporządzenia mapy geodezyjnej rozmieszczenie budynków, a uprawniony do tego jest jedynie właściciel. Tym samym postanowienie nakładające wobec niego obowiązek dokonania inwentaryzacji jest przez niego niewykonalne. Ponadto J. O. podnosił, iż obiekt nie jest samowolą budowlaną. Co prawda dokumenty budowlane, w tym pozwolenie na budowę, nie zachowały się to jego zdaniem organ winien przeprowadzić postępowanie dowodowe polegające na przesłuchaniu osób, które widziały te dokumenty podczas pracy na budowie. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Przedmiotem skargi jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] czerwca 2011 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2011 r. odmawiające wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] października 2003 r. znak [...]. Dla oceny zasadności skargi nie ma znaczenia czy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] października 2003 r. znak [...] nakładające na J. O. obowiązek dostarczenia inwentaryzacji wraz z oceną stanu technicznego trzech budynków gospodarczych zlokalizowanych na działce nr ew. [...] w miejscowości Ż. gm. K. było wydane z naruszeniem przepisów prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę J. O. mógł oceniać, bowiem jedynie czy zaskarżone postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania nadzwyczajnego w trybie przepisu art. 156 K.p.a. jest zgodne z prawem. Zasadnie wskazały organy obu instancji, że od postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] października 2003 r. znak [...] nakładającego na J. O. obowiązek dostarczenia inwentaryzacji nie przysługiwało zażalenie, a wobec tego nie było dopuszczalne wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności takiego postanowienia. Przesądza o tym przepis art. 126 K.p.a., który przewiduje odpowiednie zastosowanie art. 156 K.p.a. jedynie do postanowień, od których przysługuję zażalenie, ewentualnie do postanowień określonych w art. 134 K.p.a. W każdym razie nie jest więc dopuszczalne wszczęcie postępowania nadzwyczajnego z art. 156 K.p.a. wobec postanowień nieobjętych tym odesłaniem (por. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 1998 r. sygn. I SA 1524/97). Jak zasadnie wskazał Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. zgodnie z przepisem art. 142 K.p.a. postanowienie, na które nie przysługuje zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Postanowienie takie jest bowiem jedynie elementem postępowania dowodowego, którego zgodność z prawem jest następnie poddana kontroli podczas orzekania przez organ drugiej instancji w trybie wniesionego odwołania. Postanowienia wydawane na podstawie art. 56 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. mają charakter dowodowy. Ich celem jest wyjaśnienie kwestii technicznych (tak cytowany przez organ drugiej instancji w uzasadnieniu decyzji wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 1985 r., sygn. akt II SA 1843/85, ONSA 1985/2/35). Postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] października 2003 r. wydane na podstawie art. 56 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. zawierało błędne pouczenie o przysługującym stronom prawie wniesienia zażalenia do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W.. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 marca 1998 r. sygn. sprawy IV SA 881/96 stwierdził, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest okoliczność, iż postanowienie organu administracji zawierało pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia. Błędne pouczenie nie może powodować, że stronie będzie przysługiwało prawo wszczęcia postępowania, które nie jest dopuszczalne na gruncie obowiązujących przepisów prawa. Skoro skarżącemu nie przysługiwało prawo wniesienia zażalenia od postanowienia z dnia [...] października 2003 r. znak [...] nakładającego na niego obowiązek dostarczenia inwentaryzacji tym samym nie przysługuje mu wniosek o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 K.p.a. Z powyższych przyczyn zaskarżone skargą postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności, prawa nie narusza. Skargę na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1270 z późn. zm.) należało oddalić.