VII SA/Wa 1513/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), , Protokolant Marcin Grabowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2006 r. sprawy ze skargi E i A G na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) czerwca 2006 r. nr (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku skargę oddala. VII SA/WA 1513/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia (...) maja 2006 r. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 155 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku E i A G – odmówił uchylenia decyzji ostatecznej (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2004 r. utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...) maja 2004 r. nakazującej E i A G rozbiórkę samodzielnie wybudowanego budynku zlokalizowanego na działce nr (...) położonej w obrębie (...) gm. (...). W uzasadnieniu organ I instancji podał, że w sprawie nie zachodzą okoliczności stanowiące podstawę do uchylenia decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Pozostawienie obiektu wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę leży w interesie prywatnym strony, a nie w interesie społecznym. Naruszenie prawa w postaci samowoli budowlanej nie może być uznane za czynione w interesie społecznym. Tym samym interes strony również nie może być uznany za "słuszny" i podlegać ochronie. Decyzją z dnia (...) czerwca 2006 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania E i A G – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie jest możliwe w trybie art. 155 k.p.a. zarówno uchylenie jak i zmiana decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) maja 2006 r. z uwagi na fakt, iż jest to decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku. Zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym uchylenie lub zmiana decyzji rozbiórkowej na podstawie art. 155 k.p.a. jest niedopuszczalna. Skargę na w/w decyzję z dnia (...) czerwca 2006 r. Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyli E i A G, wnosząc o uchylenie w całości jako naruszających prawo decyzji: Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego znak: (...),(...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...) maja 2006 r., (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...) lipca 2004 r. oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...) maja 2004 r., a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego - według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazali, iż odmawiając uchylenia decyzji w trybie art. 155 k.p.a. (organ I instancji) i utrzymując w mocy taką decyzję (organ II instancji) organy administracji w sposób niewątpliwy naruszyły prawo. Organ II instancji nie odniósł się do argumentacji zawartej w odwołaniu od decyzji uznając to za zbędne. Uwzględnienie wniosku skarżących i wydanie decyzji na podstawie art.. 155 k.p.a. wzruszyłoby decyzję ostateczną która zakończyła daną sprawę. Po uchyleniu taką korygującą decyzją innej ostatecznej decyzji lub zmianie jej, organ dokonujący weryfikacji byłby wtedy zobowiązany do stosowania przepisów normujących rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty obowiązujących w dniu jej weryfikacji, a obowiązujące aktualnie przepisy umożliwiają legalizację samowoli. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu {art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)}. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły wobec czego skarga podlega oddaleniu. Na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Powyższa regulacja to tryb postępowania nadzwyczajnego stanowiący odstępstwo od zasady wyrażonej w przepisie art. 16 k.p.a. – trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Miały rację organy administracyjne wydające decyzje w niniejszej sprawie, iż w trybie art. 155 k.p.a. nie można zmienić decyzji rozbiórkowej, bo nie zachodzą przesłanki z tego artykułu. Dla zmiany lub uchylenia decyzji, na mocy której strona nabyła prawo, niezbędne jest spełnienie czterech przesłanek: istnienie decyzji ostatecznej, za jej uchyleniem lub zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, zgoda strony na zmianę lub uchylenie decyzji oraz brak przeciwwskazań w przepisach ustaw szczególnych. Wskazać należy, że decyzja nakazująca rozbiórkę, nie stanowi decyzji na mocy której strona nabyła prawa, lecz jest to decyzja nakładająca na stronę obowiązek. Ponadto decyzja rozbiórkowa jest to decyzja związana, czyli taka, którą organ musi wydać w określonych prawem okoliczności. Podkreślenia wymaga również fakt, iż art. 155 k.p.a. jest przepisem prawa procesowego, i jako taki nie może upoważniać do lekceważenia normy materialnoprawnej, w tym przypadku treści art. 37 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. 1974 r. Nr 38 poz. 229 ze zm.) który należy traktować jako przepis szczególny uniemożliwiający uchylenie lub zmianę decyzji na podstawie w/w artykułu k.p.a. Dlatego też niemożliwym jest zastępowanie normy zawartej w art. 37 Prawa budowlanego elementami oceny o charakterze słusznościowym wynikającymi z treści art. 155 k.p.a., jaki zawiera klauzula ogólna "interesu społecznego lub słusznego interesu strony". Należy zauważyć, iż uchylenie lub zmiana decyzji w powołaniu się na treść cytowanego wyżej artykułu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy ustawodawca w przepisie materialnoprawnym przewidzi pewien "luz decyzyjny". Utrwalone jest bowiem orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż stosowanie przepisu art. 155 w/w ustawy w sprawie dotyczącej likwidacji samowoli budowlanej nie jest możliwe (por. np. wyrok NSA z dnia 13 października 1999 r., sygn akt IV SA 1539/97, LEX nr 47880, wyrok NSA z 15 marca 1999 r., sygn. akt IV SA 888/97, ONSA 2000/1/36, a także wyrok NSA z 4 października 1999 r., sygn. akt 1434/97, LEX nr 48678). Należy jednocześnie wskazać, iż w przedmiotowej sprawie nie może być mowy, o interesie społecznym czy też o słusznym interesie strony na co powoływali się skarżący. Naruszenie prawa samowolą budowlaną nie może podlegać ochronie. Prawidłowo zatem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego rozstrzygający sprawę wniosku o uchylenie decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) maja 2006 r. uznał, iż niemożliwym jest wydanie w trybie art. 155 k.p.a. decyzji uchylającej lub zmieniającą decyzję rozbiórkową i wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu wojewódzkiego. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.