VII SA/Wa 1515/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 28 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. C. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić K. C. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. K. C. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Stosownie do art. 245 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od generalnej reguły ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia - na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wystarczy jedynie ogólnikowe twierdzenie strony o trudnej sytuacji finansowej, o niskich dochodach, czy o dużych wydatkach. Strona powinna zatem poprzez rzetelne i wiarygodne przedstawienie w złożonym wniosku wszelkich informacji niezbędnych do oceny jej sytuacji majątkowej, a także poprzez złożenie stosownych dokumentów wykazać, że jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania we własnym zakresie. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 lipca 2013 r. II FZ 371/13 Lex nr 1347052, z dnia 13 stycznia 2011 r. I GZ 456/10 Lex nr 741446, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 września 2010 r. I SA/Rz 478/10 Lex nr 764503, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 25 kwietnia 2014 r. I SA/Bd 1172/13 Lex nr 1457060). Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji majątkowej, czyli takich, które są pozbawione jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, że wystarczają jedynie na zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania K. C. prawa pomocy, ponieważ z wniosku nie wynika, aby skarżący znajdował się w trudnej sytuacji materialnej, uniemożliwiającej poniesienie kosztów postępowania we własnym zakresie. We wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostaje żona. K. C. oświadczył, że otrzymuje rentę w wysokości 894,96 zł, natomiast żona uzyskuje dochody z działalności gospodarczej (w zakresie usług stomatologicznych), jednak odnośnie ich wysokości wpisał w formularzu: "brak danych". Podsumowując łącznie dochody z obu źródeł skarżący wskazał, że wynoszą około 3000 zł. Warto zatem podkreślić, że ubiegając się o przyznanie prawa pomocy strona winna w sposób rzetelny i precyzyjny wskazać wysokość środków finansowych, jakimi dysponuje wraz z osobami pozostającymi z nią we wspólnym gospodarstwie domowym i z których się utrzymują. K. C. natomiast uchylił się od jednoznacznego określenia wysokości dochodów żony. Trudno przy tym uznać za przekonujące twierdzenia skarżącego (wynikające ze złożonego formularza oraz nadesłanego wraz z nim pisma z 28 sierpnia 2017 r.), że nie zna wysokości dochodów z działalności gospodarczej żony, chociaż prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe, a jednocześnie posiada wiedzę o spłacanym przez żonę kredycie, zaciągniętym na kwotę 28.000 zł na zakup "nowych środków trwałych". Odnośnie deklarowanych we wniosku wydatków zauważyć trzeba, że nie wszystkie z nich mają stały charakter, jak np. wydatki na wyjazd do sanatorium, które skarżący określił na kwotę 1800 zł na osobę. W związku z powołaniem się przez skarżącego na konieczność spłacania ww. kredytu na kwotę 28.000 zł wskazać należy, że zobowiązania kredytowe nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Wysokość pozostałych wymienionych wydatków dotyczących gospodarstwa domowego składającego się z dwóch osób (opłaty za wodę i prąd – 700 zł, za gaz – 1000 zł, ubezpieczenie – 900 zł miesięcznie), wydaje się zawyżona i budzi wątpliwości. Tym samym nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie na podstawie złożonego wniosku, jakiej wysokości dochody skarżący wraz z żoną uzyskują oraz jakie ponoszą wydatki. Pomimo tego odstąpiono od wzywania skarżącego do wyjaśnienia tych wątpliwości, bowiem już pozostałe okoliczności przedstawione w złożonym wniosku pozwalają na stwierdzenie, że brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy. K. C. posiada bowiem znaczny majątek, na który składają się: dom o powierzchni 194 m2, działka rekreacyjna o powierzchni 499 m2 oraz, jak wynika z akt sprawy sygn. VII SA/Wa 716/13, budynek rekreacyjno-wypoczynkowy. Z treści wniosku wynika ponadto, że skarżący posiada oszczędności w kwocie 2.000 euro oraz 3.000 zł. Informacje wynikające ze złożonego wniosku nie pozwalają zatem uznać skarżącego za osobę ubogą, znajdującą się w trudnej sytuacji, która uzasadniałaby przerzucenie kosztów postępowania w sprawie prowadzonej przez skarżącego na współobywateli, do czego sprowadza się przyznanie stronie prawa pomocy. Skarżący nie wykazał, że wygospodarowanie środków na wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika oraz na poniesienie kosztów sądowych przekracza jego możliwości finansowe. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.