VII SA/Wa 1516/07
PostanowienieWSA w Warszawie2008-07-16
Skład orzekający: Leszek Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, posiadający znaczący majątek i stałe dochody, wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w części poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w części poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ wnioskodawcy, pomimo posiadania stałych dochodów i znacznego majątku (dom, mieszkanie, działka, samochód), nie wykazali w sposób wystarczający, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Brak nadesłania wymaganych dokumentów finansowych uniemożliwił uprawdopodobnienie ich sytuacji materialnej.Stan faktyczny
Wnioskodawcy A. i J. B. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w części poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji. Wnioskodawcy wskazali na trudną sytuację finansową, niskie dochody z działalności gospodarczej i renty. Sąd wezwał ich do uzupełnienia braków formalnych wniosku, w tym do przedstawienia dokumentów finansowych. Wnioskodawcy nie nadesłali wszystkich wymaganych dokumentów, co uniemożliwiło sądowi ocenę ich rzeczywistej sytuacji materialnej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono A. B. i J. B. przyznania prawa pomocy w części poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. i J. B. o przyznania prawa pomocy w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1516/07 ze skargi A. B. i J. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2007r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odmówić A. B. i J. B. przyznania prawa pomocy w części poprzez zwolnienie od kosztów sądowych
Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2008r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie z dnia 27 listopada 2007r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pozostawiające wniosek A. i J. B. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Zdaniem Sądu II instancji, zaskarżone postanowienie z jednej strony pomija wadliwe w części pouczenie w zarządzeniu referendarza sądowego z dnia 25 września 2007r. co do skutków braku realizacji tegoż zarządzenia w terminie, jak i akceptuje brak czytelności samego zarządzenia dla skarżących.
W związku z ww. postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji ponownie rozpoznając wniosek z dnia 18 września 2007r. A. i J. B. o przyznanie prawa pomocy, zarządzeniem z dnia 8 kwietnia 2008r. wezwał wnioskodawców do uzupełnienia braków formalnych formularza PPF poprzez podpisanie formularza PPF z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, ew. do nadesłania nowego, podpisanego formularza, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W celu uzupełnienia podpisu, Sąd przesłał wnioskodawcom nowy formularz PPF.
Następnie, w związku z nadesłaniem przez wnioskodawców w dniu 28 kwietnia 2008r. formularza PPF, w treści różniącego się od formularza PPF nadesłanego w dniu 18 września 2007r., zarządzeniem z dnia 5 czerwca 2008r., Sąd wezwał A. i J. B. do uzupełnienia braków formalnych formularza PPF oraz do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez:
1. wypełnienie rubryki 4 tego formularza poprzez wskazanie czy wnoszą o zwolnienie z kosztów sądowych czy o częściowe zwolnienie z kosztów sadowych oraz czy wnoszą o ustanowienie pełnomocnika z urzędu (adwokata lub radcy prawnego),
2. podpisanie formularza w rubryce 15, ew. do nadesłania nowego, podpisanego formularza,
3. nadesłanie kopii wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące obojga wnioskodawców oraz wyciągu z rachunku na którym prowadzona jest działalność gospodarcza,
4. podanie na którym roku studiów syn wnioskodawców studiuje oraz czy otrzymuje z uczelni stypendium socjalne bądź naukowe,
5. podanie jakiego rodzaju działalność gospodarczą prowadzi wnioskodawca oraz nadesłanie kopii zaświadczenia z rejestru ewidencji działalności gospodarczej wraz z zaświadczeniem o nadaniu nr identyfikacyjnego REGON.
Na wykonanie ww. zarządzenia Sąd zakreślił termin 14 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W celu uzupełnienia podpisu Sąd przesłał wnioskodawcom nowy formularz PPF.
W odpowiedzi na ww. zarządzenie Sądu, wnioskodawcy w dniu 24 czerwca 2008r. (w terminie zakreślonym przez Sąd) nadesłali prawidłowo wypełniony i podpisany formularz PPF, wskazują, że wnosząc o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W uzasadnieniu wnioskodawcy wskazali, że są w trudnej sytuacji finansowej i nie mają możliwości uiszczenia wpisu w kwocie 200 złotych. Dochody uzyskiwane przez J. B. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, której przedmiotem jest produkcja wyrobów metalowych różnego rodzaju (wg potrzeb klienta), są bardzo niskie, bowiem miesięczny dochód z tego tytułu wynosi brutto 1.617,50 złotych. A. B. aktualnie ze względów zdrowotnych przebywa na rencie KRUS, która miesięcznie wynosi brutto 587,00 złotych. Ponadto, syn B. B., który pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z wnioskodawcami, nie posiada dochodu, jest studentem IV roku, na Wydziale Maszyn Roboczych Politechniki [...] i z tego tytułu nie otrzymuje żadnego stypendium, w tym socjalnego bądź naukowego.
We wniosku PPF A. i J. B. wskazali, że w skład nieruchomości jakie posiadają we wspólnym gospodarstwie domowym wchodzą: budynek (dom) o pow. 550 m2, działka o pow. 2000 m2, mieszkanie o pow. 110 m2. Ponadto z wartościowych przedmiotów wnioskodawcy posiadają, jak wskazali, jedynie samochód Opel Astra – rok produkcji 2003r. Wnioskodawcy nie posiadają żadnych oszczędności, a ich łączny miesięczny dochód brutto wynosi 2.204,50 złotych.
Natomiast, w odpowiedzi na zarządzenie Sądu z dnia 5 czerwca 2008r., nie nadesłali kopii wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące obojga wnioskodawców oraz wyciągu z rachunku, na którym prowadzona jest działalność gospodarcza, jak również nie nadesłali kopii zaświadczenia z rejestru ewidencji działalności gospodarczej wraz z zaświadczeniem o nadaniu nr identyfikacyjnego REGON.
Ze zgromadzonego materiału w sprawie nie wynika by wnioskodawcy znajdowali się w tak trudnej sytuacji materialnej, która nie pozwalałaby na poniesienie jakichkolwiek kosztów w tym uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 200 złotych. Wnioskodawcy posiadają stałe dochody, a ponadto posiadają znaczny majątek w skład którego wchodzi dom o pow. 550 m2, mieszkanie o pow. 110 m2, działka o pow. 2000 m2, oraz samochód Opel Astra (rocznik 2003).
W tych warunkach warunkiem przyznania prawa pomocy przez Sąd jest uprawdopodobnienie przez wnioskodawców wielkości ich majątku przedstawionego we wniosku. Jak wynika z akt sprawy, wnioskodawcy na wezwanie Sądu nie nadesłali wyciągów bankowych kont osobistych i związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Okoliczność ta powoduje, że nieuprawdopodobnili wielkości majątku jaki przedstawili w swoim wniosku, a co za tym idzie, nie wykazali, iż nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wielkość zgromadzonego przez nich majątku świadczy o tym, że wnioskodawcy są zaradni życiowo i są w stanie we wspólnym gospodarstwie domowym utrzymać tak dużym majątek, który wymaga dużych nakładów finansowych.
Biorąc pod uwagę dochody i stan majątkowy wnioskodawców, Sąd uznał, iż przedmiotowy wniosek nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy. A. i J. B. w złożonym wniosku nie wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Należy wskazać, iż celem instytucji prawa pomocy dla osoby fizycznej jest zapewnienie jej prawa do sądu w sytuacji, gdy osoba ta z przyczyn od siebie niezależnych nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z sądowym rozpoznaniem sprawy. Przyznanie prawa pomocy nie może być nadużywane w sytuacji, gdy strona posiada dochody i środki majątkowe, i dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło