VII SA/Wa 1516/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 maja 2016 r. sprawy ze skargi [...] Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz [...] Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] maja 2015 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia [...] Stowarzyszenia [...] - utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] kwietnia 2015 r. Nr [...], odmawiające ww. Stowarzyszeniu dopuszczenia do udziału w toczącym się postępowaniu w sprawie budowli - instalacji radiokomunikacyjnej na działce nr ew. [...] obr. [...] w [...] przy ul. [...]. Organ przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując, że Stowarzyszenie [...] marca 2015 r. wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie ww. budowli, zwanej przez wnioskodawcę cyt. "(...) stacja bazowa telefonii komórkowej spółki [...] w [...] przy ul. [...] .PINB ustalił, że Inwestor - [...] Sp. z o.o. - prowadzi roboty budowlane na podstawie zgłoszenia z dnia [...].10.2014r. budowy obiektów niewymagających pozwolenia na budowę. Organ ustalił również, że inwestycja nie stoi w sprzeczności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego [...] oraz, że miejsca dostępne dla ludności nie występują w osi głównej promieniowania anten sektorowych. Organ odwoławczy podzielił argumentację i stanowisko organu I instancji i powołując się na art. 31 k.p.a. wskazał, że analiza statutu [...] Stowarzyszenia [...] potwierdza, że jednym z jego celów jest ochrona ludzi i środowiska przed promieniowaniem elektromagnetycznym od źródeł technicznych i ochrona od innych zagrożeń środowiska naturalnego, w tym m.in. przeciwdziałanie budowie i użytkowaniu urządzeń emitujących promieniowanie elektromagnetyczne, jeśli nie istnieją niezbite dowody nieszkodliwości promieniowania. Dalej podkreślił, że wnioskodawca nie wykazał jakie dobra mają być chronione i jakie ewentualnie istnieje zagrożenie dla interesu społeczeństwa. Ponadto organizacja nie wykazała, że za jej dopuszczeniem przemawia obiektywny interes społeczny, bo nie został on zindywidualizowany ani wskazany. Zgodnie zaś z art. 31 § 1 k.p.a. organizacja społeczna, może wystąpić w sprawie dotyczącej innej osoby z wnioskiem o wszczęcie postępowania lub dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, gdy przewiduje to jej statut i przemawia za tym interes społeczny. Wykładnia tego przepisu wskazuje, że organizacja społeczna może brać udział w postępowaniu na prawach strony, jeżeli spełnione są łącznie przesłanki: postępowanie nie dotyczy praw i obowiązków organizacji społecznej, lecz praw i obowiązków "innej osoby", czyli strony (stron) tego postępowania, - jest to uzasadnione celami statutowymi organizacji społecznej, przemawia za tym interes społeczny. Do przesądzenia o możliwości dopuszczenia organizacji do postępowania konieczne jest spełnienie wszystkich trzech przesłanek. [...] Stowarzyszenie przede wszystkim nie wskazało "innej osoby", której prawa zostałyby naruszone. Nie jest dopuszczalne pozytywne rozpatrzenie wniosku organizacji społecznej, która nie wskazała konkretnej osoby, w interesie której żąda dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Z akt sprawy wynika, że jedyną stroną postępowania jest inwestor - [...] Sp. z o.o. Wobec tego brak jest "innej osoby", której prawa zostałyby naruszone. Skargę na powyższe postanowienie złożyło [...] Stowarzyszenie [...] i wnosząc m.in. o jego uchylenie i uchylenie postanowienia organu I instancji zarzuciło naruszenie : - art. 31 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż organizacja ma obowiązek wskazać osobę, której interesy chce bronić, co jest sprzeczne z literalnym brzmieniem przepisów z uwagi na to, że ustawodawcy chodzi o działanie w interesie społecznym a nie w interesie konkretnej osoby. Ponadto literalne brzmienie art. 31 § 1 k.p.a. wskazuje, że organizacja może uczestniczyć w postępowaniu dotyczącym innej osoby, której interesy są sprzeczne z interesem społecznym. - art. 31 § 2 k.p.a. poprzez nie wskazanie jak organizacja miała udowodnić istnienie interesu społecznego, jeżeli zarzuty merytoryczno-techniczne sporządzone przez największego eksperta w zakresie objętym wnioskiem nie mogą potwierdzać jego wystąpienia z jednoczesnym brakiem wskazania jak winno się go wykazywać. - art. 31 § 2 k.p.a. w zw. z art. 29 ust 3 ustawy prawo budowlane w powiązaniu z art. 12 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, że inwestycja, o której mowa w art. 29 ust 3 ustawy prawo budowlane nie może podlegać kontroli społecznej nawet jeżeli została zaliczona do mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej ppsa. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Sąd kontrolował w niniejszej sprawie postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2015 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] kwietnia 2015 r., odmawiające organizacji społecznej [...] Stowarzyszeniu [...] - na podstawie art. 31 § 2 k.p.a.- dopuszczenia do udziału w toczącym się w postępowaniu administracyjnym w sprawie opisanej budowli - instalacji radiokomunikacyjnej . W rozpatrywanej sprawie kluczową kwestią było zatem zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy art. 31 k.p.a. Wskazać zatem trzeba, że zgodnie z art. 31 § 1 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: wszczęcia postępowania, dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Zgodnie natomiast z § 2 organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. W doktrynie prawa sformułowano stanowisko, że z art. 31 k.p.a. wynika prawo organizacji społecznej do żądania wszczęcia postępowania lub dopuszczenia jej do udziału w (toczącym się) postępowaniu dotyczącym innej osoby. Wówczas organizacja społeczna, która domaga się wszczęcia postępowania, nie musi żądać jednocześnie dopuszczenia jej do udziału w tym postępowaniu. W przypadku, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostanie uznane przez organ za zasadne, organizacja społeczna uczestniczy w tym postępowaniu na prawach strony. Do uznania organizacji społecznej należy zaś, czy będzie uczestniczyła w postępowaniu wszczętym na jej żądanie (A. Wróbel, LEX Komentarz do art. 31 k.p.a. z 2015 r.). Instytucja, o której mowa w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. nie funkcjonuje bowiem samodzielnie, abstrakcyjnie w oderwaniu od konkretnej sprawy. Uprawnienie w zakresie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu w danej sprawie możliwe jest zatem tylko wówczas, jeżeli postępowanie to jest w toku. Z wniosku Stowarzyszenia z dnia [...] marca 2015 r. wynika, że domagało się ono wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie spornej inwestycji oraz dopuszczenia do udziału w postępowaniu jako strony jeżeli zostało ono wszczęte. Natomiast z ustaleń organów wynika, że inwestor - [...] Sp. z o.o.- roboty budowlane przy budowie instalacji radiokomunikacyjnej prowadził na podstawie dokonanego w Starostwie Powiatowym w [...] zgłoszenia. Z akt sprawy nie wynika, aby została wniesiona decyzja o sprzeciwie wobec zgłoszonych robót budowlanych, a samo dokonanie zgłoszenia nie wszczyna postępowania administracyjnego. W aktach sprawy znajduje się wprawdzie postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015r.– wydane w trybie art. 61 a § 1 kpa – odmawiające wszczęcia na wniosek Stowarzyszenia postępowania w sprawie przedmiotowego obiektu, niemniej nie przesądza to jednoznacznie, że nie toczy się postepowanie wszczęte na wniosek innych osób. Jako przedwczesne należało zatem ocenić ustalenia organów co do braku spełnienia przez Stowarzyszenie przesłanek w zakresie celów statutowych, interesu społecznego, czy niewskazania innej osoby, skoro nie zostało jasno wykazane, czy postępowanie się toczy. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.