VII SA/Wa 1516/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk Sędziowie: WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.) WSA Mirosław Montowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi M. A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (SKO) postanowieniem z [...] marca 2019 r. [...], na podstawie art. 123 § 1 k.p.a. oraz art. 1 ust. 1 i art. 2 ustawy z 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570) - po rozpatrzeniu wniosku M.A. - na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. i art. 59 § 1 k.p.a. - odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ wskazał, że pismem z 22 września 2010 r. Komenda Powiatowa Policji w S. przesłała do Starosty P. zatrzymane wnioskodawcy prawo jazdy w związku z przekroczeniem dopuszczalnej liczby punktów karnych. Starosta P. decyzją z [...] października 2010 r. orzekł o zatrzymaniu prawa jazdy, kat. B do czasu wykazania się wymaganymi kwalifikacjami. Decyzję tą odebrała 28 października 2010 r. siostra M. A. Pismem z 7 grudnia 2010 r. Starosta P. skierował M. A. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawo o ruchu drogowym - na egzamin teoretyczny, praktyczny w zakresie prawa jazdy kat. B. Skierowanie odebrał wnioskodawca 9 grudnia 2010 r. (k-20 akt). Pismem z dnia 30 marca 2011 r. zawiadomiono stronę o wszczęciu z urzędu postępowania, które odebrała siostra M. A. , Decyzją z [...] kwietnia 2011 r. Starosta P. cofnął M. A. uprawnienia do kierowania pojazdami na kat. B. Przesyłka powróciła z adnotacją "nie podjęto w terminie." W dniu 24 października 2018 r. M. A. za pośrednictwem Rzecznika Praw Obywatelskich złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania powołując się na fakt przebywania w Areszcie Śledczym w W. i poważny wypadek samochodowy. SKO powołując się na art. 127 § 1 i art. 129 k.p.a. wskazało na konieczność zachowania 14 dniowego terminu na złożenie odwołania. Dalej przytoczyło art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Organ wskazał, że z aktach wynika, iż decyzja Starosty P. z 2[...]kwietnia 2011 r. powróciła, jako nie podjęta w terminie. Strona wniosła zatem odwołanie po 14 dniowym terminie liczonym od dnia, gdy przesyłkę uznać należało za doręczoną tj. 11 maja 2011 r. Wnioskodawca podał (pismo z 24 października 2018 r.), że w czasie kiedy zapadła decyzja przebywał w Areszcie Śledczym w W., po którego opuszczeniu miał poważny wypadek. Nadto wszystkie pisma Starosty nie trafiały do niego, bo nie on się pod nimi podpisywał. Dalej organ wymienił przesłanki określone w art. 58 § 1 i 2 k.p.a. oraz powołując obszernie piśmiennictwo i orzecznictwo podkreślił m.in., że warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zdaniem SKO strona w odwołaniu nie sprostała temu obowiązkowi i dodała ponadto, że zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Brak wiedzy strony o wydaniu decyzji o cofnięciu uprawnień kat. B nie został uprawdopodobniony. Z dokumentów wynika okoliczność przeciwna. Starosta korespondencję wysyłał na adres zam. ul. J.w B., która była odbierana przez samego wnioskodawcę, o czym świadczą podpisy na potwierdzeniach odbioru. Konfrontując zarzuty wniosku o przywrócenie terminu z korespondencją wysyłaną do strony oraz składaną przez stronę do organu SKO stwierdziło, że wnioskodawca miał wiedzę zarówno o skierowaniu go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, terminie tej kontroli i konsekwencjach niepoddania się kontroli w terminie. Informacje te zostały podane w odebranym przez stronę Skierowaniu nr [...]. Nadto, z akt wynika, że decyzja, której dotyczy wniosek powróciła do organu z adnotacją "Nie podjęte w terminie". Jednak zarzucany brak wiedzy o cofnięciu uprawnień pozostaje w sprzeczności z pismami i wnioskami składanymi przez stronę w organie I instancji. W dniu 21 listopada 2011 r. M. A. złożył bowiem wniosek o wydanie zaświadczenia na egzamin kontrolny wg kat. B prawa jazdy (k-26 akt). Zaświadczenie to odebrał osobiście 21 listopada 2011 r. W zaświadczeniu zaś wskazano, że wnioskodawca spełnia warunki dla poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w związku z ubieganiem się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego na okres przekraczający 1 rok lub w związku z utratą kwalifikacji. Następnie we wniosku z 18 lutego 2016 r. w części [...] M. A. wskazał, że na dzień składania wniosku ma zatrzymane prawo jazdy i cofnięte uprawnienia (nie zaznaczono pkt. 4 i 5 części [...] formularza). W aktach znajduje się też formularz wniosku z 8 grudnia 2011 r., w który powtórzył ww. informacje i zaznaczył, że ubiega się "o przywrócenie cofniętego uprawnienia" oraz podał adres zamieszkania: ul. J., B. Część H formularza wskazuje, iż pięciokrotnie podchodził do egzaminu teoretycznego. W pocenie organu, z powyższego wynika jednoznacznie, że wnioskodawca miał wiedzę o cofnięciu mu uprawnień kat. B do kierowania pojazdami pomimo braku osobistego odbioru decyzji. Nadto, w 2011 r. i 2012 r. nie był osadzony w Areszcie Śledczym w W., skoro osobiście składał wnioski i pisma, odbierał zaświadczenia i podchodził do egzaminów teoretycznych w dniach [...] stycznia 2012 r., [...] lutego 2012 r., [...] sierpnia 2012 r., [...] czerwca 2013 r. oraz [..] grudnia 2013 r. Wnioskodawca nie uprawdopodobnił zatem braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Oprócz stwierdzenia o nieprzebywaniu pod adresem ul. J. w B. brak dowodów w tym zakresie np. epikryzy/ wypisu ze szpitala, potwierdzenia przebywania w areszcie śledczym. Odwołujący nie wykazał również dochowania 7 dniowego terminu od ustania przyczyny uchybienia terminu. SKO zaznaczyło, że zarzuty odwołania, dotyczące merytorycznej oceny decyzji, przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy policji, czy posługiwania się wadliwym sprzętem nie mogły zostać poddane ocenie, z uwagi na odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W skardze na powyższą M. A. wskazał na wadliwy sprzęt jakim dysponowała Policja w miejscu zatrzymania. Podniósł, że podczas kontroli odebrano mu prawo jazdy bez jego zgody, pomimo że zobowiązany był do okazania uprawnień, a nie do oddania ich w ręce funkcjonariusza. Nie okazano też przeglądu nielegalnego urządzenia. Ponadto mierzenie prędkości powinno odbywać się urządzeniem umieszczonym na stojaku (jeśli dokonuje się pomiaru powyżej 100m). Skarżący podniósł również, że w miejscu zdarzenia przebiegała linia wysokiego napięcia, która generuje pole elektromagnetyczne, a więc żaden sprzęt nie pokaże poprawnej prędkości. Policja łamie prawo drogowe chowając się po krzakach i nie okazując świateł ostrzegawczych żeruje na obywatelach. Storna wniosła o umiejętne i szczegółowe rozparzenie wniosku przez Sąd. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło odrzucenie skargi z uwagi na jej złożenie po terminie oraz podtrzymało przedstawione stanowisko. W dniu 11 grudnia 2019r. przyznany skarżącemu z urzędu pełnomocnik zakwestionował powyższe stanowisko SKO. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle powyższych kryteriów skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej podniesione. Organ, w związku ze złożonym w trybie art. 58 § 1 k.p.a. wnioskiem strony o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, zobowiązany był bowiem - w przypadku uznania, że strona uchybiła siedmiodniowemu terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, bądź uznania, że strona nie uprawdopodobniła uchybienia bez swej winy ww. terminowi - wydać w trybie art. 59 § 1 k.p.a. postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, pouczając stronę, o przysługującym jej prawie do zaskarżenia orzeczenia. Dopiero nieskorzystanie przez stronę z możliwości zaskarżenia postanowienia organu do sądu administracyjnego lub też treść orzeczenia sądowego, wydanego w wypadku skutecznego wniesienia skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, upoważniało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. do rozpoznania sprawy w trybie art. 134 k.p.a. w celu ustalenia dopuszczalności odwołania od decyzji Starosty P. i uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W orzecznictwie wskazuje się, że organ odwoławczy winien najpierw wydać postanowienie w przedmiocie przywrócenia terminu i jeżeli termin nie zostanie przywrócony, powinien następnie wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu (zob. np. wyroki NSA: z 1 października 2009 r., I FSK 854/08; z 29 lutego 2012 r., II FSK 1663/10; z 23 lutego 2011 r., II FSK 1342/10, z 4 lipca 2013 r., II OSK 588/12; z 20 października 2016 r., I GSK 1900/14). Powyższy pogląd akceptowany jest również w piśmiennictwie (W. Dawidowicz, Zarys procesu administracyjnego, Warszawa 1989, s. 153; A. Wróbel, Art. 134 (w:) Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, System Informacji Prawnej LEX, 2016, teza 20; R. Hauser, A. Skoczylas (w:) K. Celińska-Grzegorczyk, R. Hauser, W. Sawczyn, A. Skoczylas, Postępowanie administracyjne, sądowoadministracyjne i egzekucyjne, Warszawa 2009, s. 101; B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Art. 134 (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H.Beck 2017, wyd. el., teza III.2). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie pogląd ten podziela. W przedmiotowej sprawie, organ naruszył zatem art. 134 k.p.a. i art. 59 § 2 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Nie zasługiwał na uwzględnienie również zawarty w odpowiedzi na skargę wniosek SKO w W. o odrzucenie skargi z uwagi na przekroczenie 30 dniowego terminu do jej wniesienia. Sąd zauważa, że w § 4 art. 53 p.p.s.a. ustanowiono odstępstwo od zasady pośredniego trybu wnoszenia skargi do sądu administracyjnego. Przepis ten stanowi, że termin, o którym mowa w § 1 i 2, uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła skargę wprost do sądu administracyjnego. Zgodnie z ww. przepisem sąd niezwłocznie przesyła wówczas skargę odpowiednio do organu, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie, wydał akt lub podjął czynność, która jest przedmiotem skargi. Natomiast art. 83 § 4 p.p.s.a. stanowi, że w stosunku do osób, które są żołnierzami lub członkami załogi polskiego statku morskiego albo są pozbawione wolności, równoznaczne ze złożeniem pisma w sądzie będzie złożenie go dla zachowania terminu odpowiednio w dowództwie jednostki wojskowej, u kapitana statku morskiego czy w administracji zakładu karnego lub aresztu śledczego. Tym samym w przypadku złożenia pisma przez osobę tymczasowo aresztowaną za datę nadania korespondencji należy uznać datę, w której nadawca przekazał pismo administracji aresztu śledczego w celu nadania mu dalszego biegu. Z koperty, w której nadano skargę wynika, że została ona złożona w administracji Aresztu Śledczego w W. w dniu 27 maja 2019r. pod nr[...]. Skoro zaskarżona decyzja SKO w W. została doręczona M. A. w dniu 25 kwietnia 2019r., to termin do złożenia skargi upływał z dniem 25 maja 2019r. w sobotę, a zatem w dzień wolny od pracy. Z art. 83 § 2 ppsa wynika, że jeśli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Skoro pierwszym następnym dniem po 25 maja 2019r. był 27 maja 2017r. (poniedziałek), to skarga została złożona w terminie. Kończąc wyjaśnić trzeba, że z uwagi na formalny charakter kontrolowanych rozstrzygnięć Sąd nie był uprawniony do oceny zasadności merytorycznych zarzutów skargi. Z podanych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.