VII SA/Wa 1518/16
WyrokWSA w Warszawie2017-05-15
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Mirosława Kowalska, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie egzekucyjne w sprawie obowiązku demontażu kominka można uznać za przewlekłe, jeśli organ egzekucyjny podejmował czynności zmierzające do wyegzekwowania obowiązku, a jego trwanie było uzasadnione złożonością sprawy, zachowaniem organów i zobowiązanego, a ostatecznie doprowadziło do wykonania nakazu?Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne nie jest przewlekłe, jeśli organ egzekucyjny podejmuje czynności zmierzające do wyegzekwowania obowiązku, uwzględniając czas niezbędny do ich podjęcia, a jego trwanie jest uzasadnione złożonością sprawy, zachowaniem organów i zobowiązanego. Przewlekłość postępowania egzekucyjnego zachodzi jedynie w przypadku wadliwego działania organu egzekucyjnego, a nie z powodu korzystania przez stronę ze środków odwoławczych, choroby czy braku majątku.Stan faktyczny
Skarga dotyczyła postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie o uznaniu za nieuzasadnioną skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne miało na celu demontaż kominka zainstalowanego niezgodnie z prawem. Skarżąca zarzuciła organom pozorowane działania i brak zastosowania środków egzekucyjnych, co doprowadziło do braku wykonania obowiązku. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że postępowanie nie było przewlekłe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 maja 2017 r. sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnioną skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 ., znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia A. R., na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r., znak: [...], uznające za nieuzasadnioną skargę na przewlekłość postępowania egzekucyjnego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, że postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. miało na celu skuteczne wyegzekwowanie obowiązku demontażu kominka zainstalowanego na parterze budynku przy ul. P. w P. oraz zaślepienie wlotu do kanału spalinowego i wentylacyjnego, pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia, przy zachowaniu maksymalnych wymogów BHP, nałożonego ostateczną decyzją administracyjną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r., znak: [...].
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że rozpoznając zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji miał na uwadze potrzebę zbadania czy zachodzą przesłanki do stwierdzenia przewlekłości postępowania organu egzekucyjnego w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych.
Podstawą dla dokonywania tej oceny jest przepis art. 54 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1619, ze zm.), zgodnie z którym na przewlekłość postępowania egzekucyjnego skarga przysługuje również wierzycielowi nie będącemu jednocześnie organem egzekucyjnym, a także podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu w wykonaniu obowiązku.
Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia przewlekłości postępowania egzekucyjnego, użytego w art. 54 ww. ustawy. W piśmiennictwie wskazuje się, że stan przewlekłości postępowania może wystąpić w przypadku niepodejmowania przez organ egzekucyjny czynności zmierzających do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego albo w przypadku podejmowania tych czynności przez organ z nieuzasadnionym opóźnieniem lub niecelowo. Przewlekłości postępowania egzekucyjnego nie można zatem wprost utożsamiać z łącznym czasem trwania postępowania egzekucyjnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, ze można o niej mówić tylko wówczas, gdy organ egzekucyjny nie podejmuje czynności zmierzających do wyegzekwowania obowiązku, uwzględniając czas niezbędny do podjęcia tych czynności, a więc, gdy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne z przyczyn leżących po stronie organu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2004 r., sygn. akt OPP 52/04).
Przy tak rozumianym przedmiocie postępowania, organ nadzoru rozpoznający skargę na przewlekłość postępowania ograniczyć się musi do zbadania terminowości podejmowania przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych i innych czynności postępowania i przyczyn bezczynności lub opóźnienia w podejmowaniu tych czynności. Organ egzekucyjny odpowiadać może przy tym tylko za własne zaniechania i opóźnienia. Korzystanie przez stronę ze środków odwoławczych i zaskarżenia, jej choroba czy też brak majątku przedłużają postępowanie, jednak nie powodują jego przewlekłości, którą utożsamiać należy wyłącznie z wadliwym działaniem organu egzekucyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. akt IIFSK 1803/09).
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po analizie okoliczności niniejszego postępowania stwierdził, że oddalenie skargi A. R. na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., jest zasadne.
Organ wojewódzki decyzją z dnia [...] maja 2015 r., znak: [...], uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] marca 2015 r., znak: [...] i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, ze zm.), nakazał M. i R.H. demontaż kominka zainstalowanego w salonie na parterze budynku przy ul. P. [...] w P. oraz zaślepienie wlotu do kanału spalinowego i wentylacyjnego, pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia, przy zachowaniu maksymalnych wymogów BHP.
W związku z niewykonaniem przez zobowiązanych nałożonego decyzją z dnia [...] maja 2015 r. obowiązku, organ powiatowy przystąpił do jego egzekwowania. Upomnieniem z dnia [...] maja 2015 r., znak: [...], organ wezwał M. i R. H. do wykonania obowiązku. Następnie w dniu [...] listopada 2015 r. organ powiatowy wystawił tytuły wykonawcze Nr [...] i Nr [...]. Postanowieniami z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...] i z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nałożył na zobowiązanych grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku. Następnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r., znak: [...], utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...]. Natomiast postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r., znak: [...], organ wojewódzki utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...].
Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 2 marca 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. stwierdził wykonanie nakazu wynikającego z decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził - działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. podejmowane w rozpatrywanej sprawie nie mogą być uznane za pozorne i nie można w nich upatrywać przewlekłości postępowania, o której mowa w art. 54 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Organ drugiej instancji podkreślił, że czas trwania postępowania egzekucyjnego nie został określony w przepisach prawa. Skoro celem tego postępowania jest wykonanie nałożonego obowiązku, to do czasu osiągnięcia tego rezultatu istnieją przesłanki uzasadniające jego trwanie. Z przewlekłością postępowania egzekucyjnego mamy do czynienia tylko wówczas, gdy organ egzekucyjny nie podejmuje czynności zmierzających do wyegzekwowania obowiązku, uwzględniając czas niezbędny do podjęcia tych czynności, a więc, gdy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne z przyczyn leżących po stronie organu.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza fakt dokonywania przez organ egzekucyjny czynności zmierzających do wyegzekwowania obowiązku nałożonego na M. i R. H.
Ponadto, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, że jakkolwiek organ wojewódzki jako podstawę prawną błędnie przywołał art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zamiast art. 54 § 2 ww. ustawy, to naruszenie to nie stanowi podstawy do uchylenia przedmiotowego rozstrzygnięcia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniosła A. R., dochodząc uchylenia zaskarżonego postępowania.
Skarżąca zarzut przewlekłości niniejszego postępowania egzekucyjnego powiązała oceną, że postępowanie to nie doprowadziło do wykonania przedmiotu egzekucji. Wskazała - doszło do pozornych działań, pozostał kominek 19 kW, przebudowano instalację c.o. c.w., samowolę wspierały organy nadzoru budowlanego obu instancji. Egzekucja powinna zostać przeprowadzona w postaci wykonania zastępczego. Stan wykonania nakazu nadal stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące. Przyjmuje za własne.
Sąd kontrolował orzeczenie zapadłe w przedmiocie przewlekłości postępowania egzekucyjnego. Materialno prawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 54 ww. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
I tak, zgodnie z art. 54 § 2 na przewlekłość postępowania egzekucyjnego skarga przysługuje również wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym, a także podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu w wykonaniu obowiązku.
Skarżąca ma legitymację do wystąpienia ze skargą na przewlekłość postępowania egzekucyjnego w trybie art. 54 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jest podmiotem, który ma interes faktyczny w wyegzekwowaniu przedmiotu egzekucji.
Zdaniem Sądu organy obu instancji prawidłowo oceniły, że w postępowaniu egzekucyjnym opisanym szczegółowo powyżej nie doszło do przewlekłości.
W skardze na przewlekłość postępowania można podnieść tylko te okoliczności, które nie są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia. Należy zauważyć, że na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w razie uchylenia się zobowiązanego od wykonania obowiązku służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku - art. 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zatem w niniejszej sprawie argumenty skarżącej o tym, że organy egzekucyjny nie stosuje środków egzekucyjnych przewidzianych prawem z są bezprzedmiotowe. Mogą być zgodnie dyspozycją art. 6 § 1a w/w ustawy podnoszone w postępowaniu ze skargi na bezczynność o ile skarżąca postrzega, że postępowanie egzekucyjne powinno być kontynuowane.
W niniejszej sprawie, która dotyczy badania przewlekłości postępowania, główne zagadnienie dotyczy oceny czy długość postępowania egzekucyjnego w tej konkretnej sprawie można uznać za uzasadnioną, zatem nie przewlekłą w rozumieniu zawinionego działania organu. Zdaniem Sądu decydują o tym przede wszystkim następujące okoliczności i kryteria: - stopień skomplikowania sprawy, - zachowanie organów właściwych do rozpatrzenia sprawy, - zachowania zobowiązanego.
Zdaniem Sądu organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że zarówno zobowiązany jak też organ egzekucyjny działały w toku dotychczasowego postępowania bez zbędnej zwłoki.
Decyzje podlegającą wykonaniu wydano [...]maja 2015r., upomnienie skierowano do zobowiązanych w dniu 14 maja 2015r., w dniu [...] listopada 2015r., wystawiono tytuł wykonawczy, w dniu [...] grudnia 2015, nałożono grzywnę w celu przymuszenia , orzeczenie to utrzymał w mocy organ drugiej instancji w dniu [...] lutego 2016r. Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 2 marca 2016r., stwierdzono wykonanie obowiązku. Jak wyczerpująco omówił to Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, w działaniach powyższych nie można doszukać się pozorności czy też istotnej przewlekłości postępowania.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2016 r., poz. 718 tj.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło