VII SA/Wa 152/18
WyrokWSA w Warszawie2018-10-05
Skład orzekający: Monika Kramek, Krystyna Tomaszewska, Joanna Kruszewska-Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę budynku garażowego, który został wybudowany na czynnym przyłączu gazowym, jest zgodna z prawem, mimo że pozwolenie na budowę zostało później stwierdzone jako nieważne, a budynek jest użytkowany od blisko 30 lat?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja nakazująca rozbiórkę garażu usytuowanego na czynnym przyłączu gazowym jest zgodna z prawem. Stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę skutkuje koniecznością zastosowania przepisów Prawa budowlanego dotyczących postępowania legalizacyjnego (art. 50-51). Lokalizacja garażu na przyłączu gazowym narusza przepisy techniczne i stwarza zagrożenie, co uniemożliwia jego legalizację i uzasadnia nakaz rozbiórki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę dwuboksowego garażu. Garaż został wybudowany na podstawie decyzji z 1989 r., jednak później stwierdzono jej nieważność z powodu posadowienia garażu na czynnym przyłączu gazowym. Skarżący zarzucał, że decyzja o rozbiórce jest zbyt drastyczna i możliwe jest inne rozwiązanie, np. przeniesienie przyłącza gazowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Kramek, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Tomaszewska ( spr.), asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2018 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].11. 2017r, Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A.K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. nr [...] z dnia [...].07.2017 r., nakazującej A. K. rozbiórkę budynku garażowego składającego się z dwóch boksów garażowych wybudowanych w kolizji z czynnym przyłączem gazowym [...]na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. O. w W. -- utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego . W.
W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...].08.1999 r. do organu powiatowego wpłynęło pismo Gminy W. przekazujące w załączeniu pismo [...] Okręgowego Zakładu Gazownictwa Gazownia W. dotyczące garażu usytuowanego przy ul. O. w W. na przyłączu gazowym.
W toku przeprowadzonych czynności kontrolnych ustalono, iż na terenie tej nieruchomości znajduje się garaż dwuboksowy dobudowany szczytowo do budynku mieszkalnego, zaznaczony na planie sytuacyjnym dołączonym do pisma [...] Okręgowego Zakładu Gazownictwa Gazownia W.. Ustalono, że odcinek przyłącza (również zaznaczony na w/w planie sytuacyjnym) biegnący od ulicy O. prostopadle w głąb nieruchomości przebiega dokładnie przez obrys przedmiotowego garażu.
Zawiadomieniem z dnia [...].11.1999 r. organ powiatowy poinformował o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie dwuboksowego garażu przy ul. O. w W.
Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...].12.1999 r. potwierdzono dotychczasowe ustalenia dotyczące lokalizacji garażu na przyłączu gazowym.
W dniu [...].04.2017 r. dokonano kolejnych oględzin boksów garażowych przy ul. O. w W. stwierdzając, że na posesjach przy ul. O.znajdują się dwa budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie bliźniaczej, do obu budynków istnieje jedno przyłącze gazu przebiegające w całości przez teren posesji przy O.. Po zapoznaniu się z dokumentacją i dokonaniu pomiarów przedstawiciel organu powiatowego potwierdził, iż dwa boksy garażowe dostawione do budynku mieszkalnego przy ul. O. usytuowane są na przyłączu gazu. Budynek garażu, tj. jego kształt i usytuowanie nie uległo zmianie w stosunku do zatwierdzonego projektu i decyzji o pozwoleniu na budowę. Do protokołu załączono materiał zdjęciowy.
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. decyzją nr [...] z dnia [...].07.2017 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, nakazał A. K. rozbiórkę budynku garażowego składającego się z dwóch boksów garażowych wybudowanych w kolizji z czynnym przyłączem gazowym [...] na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. O.w W.
Odwołanie od w/w rozstrzygnięcia wniósł, w ustawowym terminie A. K. reprezentowany przez radcę prawnego M. K.
Rozstrzygając ponownie sprawę organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowy garaż został zrealizowany na podstawie decyzji Urzędu Dzielnicowego W. Wydziału Infrastruktury nr [...] z dnia [...].11.1989 r. zatwierdzającej plan realizacyjny na terenie przy ul. O.w W. i zezwalającej na budowę na terenie w/w nieruchomości dwóch boksów garażowych. Wojewoda [...]decyzją nr [...] z dnia [...].02.2017 r. stwierdził nieważność decyzji [...] z dnia [...].11.1989 r. Stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji nastąpiło w związku z wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego garażu w dniu, w którym w lokalizacji zaprojektowanych garaży było już wykonane przyłącze gazowe. Z treści pisma [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. z dnia [...].09.2017 r. wynika, że w/w decyzja nr [...] z dnia [...].02.2017 r. jest prawomocna i do dnia przekazania informacji nie wydano kolejnych decyzji bezpośrednio dotyczących tego rozstrzygnięcia oraz nie toczy się żadne postępowanie administracyjne w tym przedmiocie. W aktach organu administracji architektoniczno-budowlanej znajduje się poświadczenie nr [...] z dnia [...].07.1994 r. przyjęcia zgłoszenia użytkowania obiektu budowlanego - budynku garażu wybudowanego na podstawie decyzji [...].
Z ustaleń własnych organu powiatowego wynika, iż na posesjach przy ul. O. znajdują się dwa budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie bliźniaczej, do obu budynków istnieje jedno przyłącze gazu przebiegające w całości przez teren posesji przy O., dwa boksy garażowe dostawione do budynku mieszkalnego przy ul. O. usytuowane są na przyłączu gazu, budynek garażu, tj. jego kształt i usytuowanie nie uległo zmianie w stosunku do zatwierdzonego projektu i decyzji o pozwoleniu na budowę.
W związku z prawomocnym stwierdzeniem nieważności decyzji Urzędu Dzielnicowego W. Wydziału Infrastruktury nr [...] z dnia [...].11.1989 r. zatwierdzającej plan realizacyjny na terenie przy ul. O. w W. i zezwalającej na budowę na terenie w/w nieruchomości dwóch boksów garażowych zasadnym było przeprowadzenie przez organ nadzoru budowlanego postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane. W związku z pierwotnie uzyskanym przez inwestora pozwoleniem na budowę, nie można czynić zarzutu samowolnej budowy przedmiotowego obiektu, natomiast w związku z wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę należy przeprowadzić postępowanie w w/w trybie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 30.12.2013 r. (sygn. akt VII SA/Wa 451/13), wskazał, że przypadek taki zgodnie z doktryną i judykaturą, jest przypadkiem prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 i 7 Prawa budowlanego, innym niż określony art. 48 tej ustawy. Zatem ma tu zastosowanie postępowanie legalizacyjne, naprawcze regulowane art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Sytuacja taka nie jest wprost uregulowana przepisami Prawa budowlanego. Nie ulega jednak wątpliwości, że art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 stosuje się także, gdy roboty budowlane zostały wykonane. Wynika to z jednoznacznej treści art. 51 ust. 7 ustawy. Z przepisu tego wynika, że art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 stosuje się do wykonanych robót budowlanych, jeżeli zostały one wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. W tym ostatnim przepisie przewidziano zaś m. in. wykonanie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Za taką sytuację uznać należy wykonanie robót budowanych w czasie istnienia pozwolenia na budowę, ale później uznanego za nieważne". Powyższe ustalenia uzasadniają podjęcie przez organ nadzoru budowlanego działań kompetencyjnych na podstawie art. 51 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego.
Organ odwoławczy wyjaśnił należy, iż dla przedmiotowej sprawy bez znaczenia pozostaje fakt, że przedmiotowy obiekt jest legalnie użytkowany na podstawie dokonanego zawiadomienia. [...]WINB podzielił pogląd prezentowany w szerokim orzecznictwie sądowo- administracyjnym, w którym wskazuje się, iż "Przyjęcie zawiadomienia o przystąpieniu do użytkowania budynku nie jest tożsame z uzyskaniem decyzji pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, która jak każda korzysta z domniemania legalności, prawidłowości, dopóki nie zostanie podważona " (wyrok WSA w Warszawie z dnia 16.03.2017 r., sygn. akt: VII SA/Wa 830/16).
Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, budynek garażowy znajdujący się na terenie działki nr ew. [...] z obrębi [...] przy ul. O. w W. usytuowany jest kolizyjnie w stosunku do czynnego przyłącza gazowego [...] mm, wybudowanego pod spornym budynkiem garażowym.
Zarówno z treści decyzji Wojewody [...] nr [...], jak i dokumentacji przedłożonej do akt sprawy przy piśmie Polskiej Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. z dnia [...].04.2017 r. wynika, że przedmiotowe przyłącze gazowe zostało wybudowane na podstawie projektu technicznego na budowę gazociągu [...] mm niskiego ciśnienia w ul. O. oraz uzgodnienia [...] z 1983 r. Z inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej gazociągu z 1984 r. wynika sposób usytuowania stałego przewodu gazowego i przyłączy, w tym na terenie nieruchomości przy ul. O. w W. Zdaniem [...]WINB z powyższego niezaprzeczalnie wynika, że przyłącze gazowe istniało w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę garażu.
Przedmiotowy budynek garażu jest usytuowany na przyłączu gazowym, co jednoznacznie zostało ustalone przez przedstawiciela organu powiatowego w trakcie przeprowadzonych oględzin w dniach [...].11.1999 r., [...].12.1999 r. i [...].04.2017 r. Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy stwierdził - co również potwierdza PGNIG SA Oddział [...] Okręgowy Zakład Gazownictwa Gazownia W.w piśmie z dnia [...].07.1999 r. i [...] Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. w W. w piśmie z dnia [...].09.2003 r. - iż obecna lokalizacja obiektu stanowi zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia. Ponadto ze względu na dość długi upływ czasu od daty wystosowania w/w pisma tutejszy inspektorat wystąpił, pismem z dnia [...].10.2017 r., do Polskiej Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. o wyrażenie stanowiska, czy podtrzymuje w/w oświadczenia PGNIG SA Oddział [...]Okręgowy Zakład Gazownictwa Gazownia W. i [...] Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. w W.. W wezwaniu tym zawarto pouczenie, że brak przedłożenia odrębnego oświadczenia spowoduje rozpatrzenie sprawy na podstawie dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego, z przyjęciem że wezwana spółka podtrzymuje w/w oświadczenia o występowaniu zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia spowodowanego budową garażu na przyłączu gazu. Do dnia rozpatrzenia sprawy do tutejszego organu nie wpłynęło odrębne oświadczenie wezwanej, co znaczy, że podtrzymuje ona dotychczasowe stanowisko o występowaniu zagrożenia.
Zdaniem [...]WINB powyższe jest przesłanką do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego. Podkreślenia przy tym wymaga, że organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest orzekać mając na względzie przede wszystkim bezpieczeństwo ludzi i mienia. Jeżeli zatem stwierdzono, iż lokalizacja przedmiotowego obiektu zagraża powołanym wartościom to nie jest możliwa legalizacja tego obiektu.
Zdaniem organu odwoławczego podmiotami posiadającymi wskazaną powyżej wiedzę są pracownicy spółek gazowych w tym m.in. PGNIG SA Oddziału [...] Okręgowego Zakładu Gazownictwa Gazownia W. i [...] Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. w W. W zakresie oceny negatywnego wpływu garażu poprzez jego usytuowanie na istniejącym przyłączu gazowym odwołać się bowiem należy do wiedzy technicznej spółki gazowej będącej stroną postępowania. Zdaniem [...]WINB skarżona decyzja w żaden sposób nie narusza przepisów prawa, na podstawie których została wydana, zaś organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego rozpatrzył przedmiotową sprawę w oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy i uzasadnił swoje stanowisko w treści wydanego rozstrzygnięcia administracyjnego. Organ II instancji w ramach przeprowadzonego postępowania odwoławczego nie znalazł podstaw do uchylenia bądź zmiany zaskarżonej decyzji organu I instancji, w związku z czym należało utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A.K. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r prawo budowlane (Dz. U. 1994 Nr 89 poz. 414) poprzez nakazanie rozbiórki budynku garażowego w sytuacji kiedy okoliczności sprawy przemawiają za nałożeniem obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.
W uzasadnieniu skargi podniósł, iż garaż skarżącego był wybudowany zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie naruszał przepisów, w tym techniczno-budowlanych w 1989r.
W 2017r. została stwierdzona nieważność decyzji na budowę ww. garażu ze względu na to, że garaż ten został posadowiony na przyłączu gazowym istniejącym już w chwili wydawania pozwolenia na budowę. Jeśli można się zgodzić, że w takiej sytuacji organy nadzoru budowlanego powinny wydać decyzję zmierzającą do zapewnienia bezpieczeństwa w związku z zaistniałą sytuacją, chociaż przecież przez blisko 30 lat nic nikomu się nie stało to jednak decyzja ta nie może narażać na duże straty wyłącznie skarżącego, który przecież nic tu nie zawinił, w sytuacji gdy prawo przewiduje inne o wiele mniej drastyczne i sprawiedliwsze rozwiązanie. Tego prawa jednak w zaskarżonej decyzji nie zechciano uwzględnić, a przecież z załączonych do niniejszej skargi pism wynika wyraźnie, że jest możliwe zlikwidowanie samego przyłącza znajdującego się pod garażem i przeprowadzenie go w innym miejscu. Skarżący podjął zresztą działania w tym kierunku, ale przeprowadzenie tego chce uniemożliwić mu zaskarżona decyzja. Zdaniem skarżącego stosunkowo niedużym nakładem można przeprowadzić przyłącze gazowe inną drogą. Z tego innego rozwiązania nie chciał jednak z niewiadomych względów skorzystać organ w zaskarżonej decyzji
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Uwzględnienie skargi przez sąd następuje jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Rozpoznając sprawę w tak ustalonym zakresie kompetencji sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Jak wynika z analizy materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie budynek garażowy składający się z dwóch boksów garażowych usytuowany na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. O. w W. został wybudowany na podstawie Decyzji Zastępcy Architekta Dzielnicy W. Nr.[...] z dnia [...].. listopada 1989r. zatwierdzającej plan realizacyjny i zezwalającej na budowę dwóch boksów garażowych nr [...] na terenie nieruchomości przy ul. O.w W.. Jednakże w wyniku przeprowadzenia postępowania nadzwyczajnego, Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2017r. stwierdził nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę.
Powodem stwierdzenia nieważności było wybudowanie budynku garażowego na czynnym przyłączu gazowym [...].
Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę w drodze stwierdzenia jej nieważności powoduje, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy art. 50-51 ustawy Prawo budowlane.
Organy nadzoru budowlanego prawidłowo przeprowadziły postępowanie legalizacyjne w trybie art. 50-51 ustawy Prawa budowlanego dochodząc do słusznego wniosku, że z uwagi na wybudowanie obiektu w kolizji z czynną siecią gazową, brak jest możliwości jego zalegalizowania.
Obecne usytuowanie przedmiotowego budynku garażowego w stosunku do sieci gazowej narusza §10 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. 2013, poz. 640). Jak wynika z §10 ust. ww. rozporządzenia w strefach kontrolowanych nie należy wznosić obiektów budowlanych, urządzać stałych składów i magazynów oraz podejmować działań mogących spowodować uszkodzenia gazociągu podczas jego użytkowania. Natomiast w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę ww. obiektu i jego budowy obowiązywało Rozporządzenie Ministra Przemysłu z dnia 24 czerwca 1989r. (Dz. U. z 1989r., Nr 45, poz. 243) w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe, które również nie dopuszczało lokalizacji budynków na istniejącym przyłączu gazowym bądź sieci.
Usytuowanie budynku garażowego bezpośrednio na przyłączu gazowym jest niezgodne z przywołanymi przepisami prawa, utrudnia eksploatację sieci gazowej oraz stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, środowiska i bezpieczeństwa mienia. W niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego prawidłowo przyjęły, że stwierdzony stan faktyczny wypełnia przesłankę normy prawnej określonej w art. 51 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane, stanowiącej, że organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części.
Z materiału dowodowego wynika, że inwestorem budynku był poprzedni właściciel, który obecnie nie dysponuje żadnym tytułem prawnym do nieruchomości. Obecnym właścicielem nieruchomości jest skarżący.
Adresatem decyzji powinien być właściciel aktualny w dacie orzekania przez organ nadzoru budowlanego, a zatem zasadnie nałożono obowiązek rozbiórki przedmiotowego budynku na skarżącego jako właściciela przedmiotowej nieruchomości.
W rozpatrywanej sprawie brak jest uzasadnionych podstaw, aby skutecznie zarzucić organowi , iż w sposób dowolny i nie poparty dowodami wydał zaskarżoną decyzję. Zdaniem Sądu, organ wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz ustalił stan faktyczny zgodnie wyrażonymi zasadami prawdy obiektywnej oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów wyrażonymi w art. 7, 8 oraz 77 k.p.a.
Tym samym Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu naruszenia przepisów postępowania jak również naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło