VII SA/Wa 1520/07
WyrokWSA w Warszawie2007-11-12
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Mirosława Kowalska, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę, wydana z powodu rzekomego rażącego naruszenia przepisów o odległościach od granicy działki, została wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych, w szczególności art. 7 i 77 k.p.a.?Ratio decidendi
Organy administracyjne, stwierdzając nieważność pozwolenia na budowę z powodu rażącego naruszenia przepisów o odległościach od granicy działki, nie przeprowadziły należytej analizy stanu prawnego i faktycznego obowiązującego w dacie wydania decyzji. Nie uwzględniły wszystkich istotnych okoliczności, takich jak istniejące wówczas przepisy, plany zagospodarowania przestrzennego oraz zgody stron, co stanowi naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. i mogło wpłynąć na błędną ocenę sprawy w kontekście art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.Stan faktyczny
Wójt Gminy udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego. Wojewoda stwierdził nieważność tej decyzji, uznając, że projekt przewidywał usytuowanie budynku w odległości 3 m od granicy działki sąsiedniej, co naruszało przepisy o minimalnych odległościach od granicy działki. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody. Skarżący podnieśli, że ich działka sąsiaduje z działką z budynkiem mieszkalnym i szopą, która była przeznaczona do rozbiórki, a sąsiedzi wyrazili zgodę na posadowienie budynku w odległości 3 m od granicy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, a także stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2007 r. sprawy ze skargi L. i M. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2007 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Wójt Gminy W. decyzją z dnia [...] grudnia 1993r., Nr [...] udzielił L. i M. M. pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej budynek mieszkalny jednorodzinny położony na działce przy ul. W. [...], nr ewid. [...], w miejscowości O.
Wojewoda [...] działając z urzędu decyzją z dnia [...] lutego 2007r, znak: [...], stwierdził nieważność ww. decyzji Wójta Gminy W. stwierdzając w uzasadnieniu, że zatwierdzony decyzją Wójta Gminy W. z dnia [...] grudnia 1993r., projekt budowlany przewiduje usytuowanie budynku na działce nr [...], ze ścianą z otworem okiennym w odległości 3 m od granicy działki sąsiedniej o nr [...].
Stosownie zaś do treści § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych , jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980r. Nr 17 poz. 62), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych.
Lokalizacja przedmiotowego obiektu nie spełnia też ust. 2 ww. cytowanego przepisu, zgodnie z którym przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m, z uwagi na fakt, iż jak wynika z planu realizacyjnego odległość ta wynosi ok. 5 m.
Po rozpatrzeniu odwołania L. i M. M. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007r, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2007r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję potwierdzając, iż decyzja Wójta Gminy W. z dnia [...] grudnia 1993r., Nr [...], została wydana z rażącym naruszeniem § 12 ust 1 ww. rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż stosownie do treści § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych , jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980r. Nr 17 poz. 62), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych.
Lokalizacja przedmiotowego obiektu nie spełnia też ust. 2 ww. cytowanego przepisu, zgodnie z którym przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m, z uwagi na fakt, iż jak wynika z planu realizacyjnego odległość ta wynosi ok. 5 m.
Reasumując Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdza, iż decyzja Wójta Gminy W. z dnia [...] grudnia 1993r., Nr [...], została wydana z rażącym naruszeniem § 12 ust 1 ww. rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r.
Powyższe stanowi, iż decyzja ta jest obarczona wadą kwalifikowaną której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, obligującą organ nadzorczy do stwierdzenia jej nieważności.
W skardze wniesionej do Sądu M. i L. M. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazując, że ich działka sąsiaduje z działką [...] od strony północnej . Na działce tej posadowiony jest budynek mieszkalny, którego odległość od ściany ich budynku wynosi ponad 8 m oraz szopa drewniana oddalona od granicy o około 1 m. Szopa ta jest stara, bez podmurówki, nietrwale związana z gruntem, z zawalonym dachem , nie nadaje się do użytku, wręcz zagraża życiu ludzi.
Szopa drewniana na działce [...] była w dniu wydawania decyzji Wójta Gminy W. zezwalającej na budowę przeznaczona do rozbiórki , co jasno wynika z planu realizacji i zagospodarowania działki z dnia [...].11.1993r NR [...] Na w/w planie była również drewniana szopa po naszej stronie granicy działek tj; na działce [...] (przed podziałem) , przeznaczona do rozbiórki . Szopę tę rozebrano przed rozpoczęciem prac budowlanych.
Skarżący podnieśli również, że w trakcie postępowania o wydanie pozwolenia na budowę domu , sąsiedzi - właściciele działki nr [...] wyrazili na piśmie zgodę na posadowienie domu był w odległości 3 metrów od granicy działek, biorąc pod uwagę konieczność rozbiórki szopy.
Podnieśli również, że Wójt Gminy W. wydając decyzję zezwalającą na budowę naszego domu na działce nr [...] ( po podziale [...] ) znał stan faktyczny obu działek i prawidłowo wyliczył, że odległość od naszego budynku mieszkalnego ( wówczas w projekcie) i znajdującego się na działce [...] budynku mieszkalnego , wynosi ponad 8 m , a więc spełnione zostały wymogi zachowania odległości od ścian z otworami okiennymi , określone w przepisie § 12 rozp. Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki ( Dz. U. Nr 17 poz. 62 z zm. ).
Zdaniem skarżących Wojewoda [...] uniemożliwiając im wypowiedzenie się w sprawie nie wziął pod uwagę wskazywanych przez nich okoliczności sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Na wstępie należy wskazać, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą winno być ustalenie czy dana decyzja dotknięta została jedna z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa ( vide wyrok NSA z 22. 05.1987 r. IV S.A. 1062/86, ONSA 1987 r., nr1, poz.35). Wśród przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 jest rażące naruszenie prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis został naruszony, przy czym rozpoznając sprawę w omawianym trybie organ orzekający bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji objętej wnioskiem.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ I instancji wskazał, iż decyzja Wójta Gminy W. z dnia [...] grudnia 1993r. była wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo Budowlane oraz przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki ( Dz. U. Nr 17 poz. 62 z zm. ). Nie uwzględnił natomiast faktu, że w tym czasie obowiązywało rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego ( Dz.U. Nr 8 poz.48).
W oparciu o przepisy tego ostatniego rozporządzenia inwestor był obowiązany w określonych sytuacjach, uzyskać od właściwego organu decyzję o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej, decyzję o zatwierdzenie planu realizacyjnego i w następstwie wcześniej wydanych decyzji, decyzję o pozwolenie na budowę.
Z treści decyzji Wójta Gminy W. wynika, że inwestor uzyskał decyzję zatwierdzającą plan realizacyjny. Z zatwierdzonego planu realizacyjnego wynikało ,że istniejące wówczas 2 budynki gospodarcze oznaczone symbolami g1 i g2(budynek na sąsiedniej działce) były przeznaczone do rozbiórki.
W tej sytuacji, w ocenie Sądu, organy obu instancji zbyt pochopnie ustaliły , że wydanie kwestionowanej decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa.
Nie przesądzając jednak o wyniku sprawy uznać należy, iż organ I instancji wydając w postępowaniu nieważnościowym decyzję nie przeprowadził analizy stanu prawnego zrealizowanej inwestycji w kontekście wcześniej wydanych decyzji dot. zamierzonej i zrealizowanej inwestycji oraz ustaleń obowiązującego wówczas planu zagospodarowania przestrzennego, co oznacza, iż wydanie zaskarżonej decyzji zapadło z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a.
Również postępowanie odwoławcze zostało przeprowadzone przez centralny organ nadzoru budowlanego bez należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności sprawy. Naruszenie prawa w tym zakresie jest o tyle istotne, iż organ nie czyniąc własnych ustaleń faktycznych, merytorycznie, w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., rozstrzygnął sprawę.
W ocenie Sądu, kontrolowane decyzje zostały wydana z oczywistym naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i mogło mieć wpływ na błędną ocenę sprawy w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż skarga jest zasadna, a podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.
Z ww. przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na zasadzie art. 145 § 1 pkt Ic ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło