VII SA/Wa 1525/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2013r. sprawy ze skargi L. B. na czynność Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] maja 2012r. skargę oddala. Rzecznik Praw Pacjenta pismem z dnia [...] maja 2012 r. na podstawie art. 53 ust. 3 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz art. 127 § 3 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie własne z [...] marca 2012 r. i nie stwierdził naruszenia praw pacjenta – L. B. do wyrażenia zgody na udzielenie świadczeń zdrowotnych o których mowa w art. 15 – 19 w/w ustawy oraz prawa do dokumentacji medycznej o której mowa w art. 22-30 ustawy. W uzasadnieniu pisma podano, że na skutek wniosku złożonego przez L. B. wszczęto postępowanie wyjaśniające. Działając na podstawie art. 52 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy organ zwrócił się do Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala [...] w [...] o zajęcie stanowiska odnośnie zarzutów wniosku. Z wyjaśnień przesłanych przez Dyrektora ww. podmiotu leczniczego wynika, że L. B. przebywał w Oddziale Kardiologii Wojewódzkiego Szpitala [...] w dniach: [...] lutego – [...] lutego 2011 r. w związku z planowanym skierowaniem na wykonanie badania koronagraficznego. W dniu [...] lutego 2011 został wypisany na własną prośbę z powodu przedłużającego się oczekiwania na zabieg, w związku z podwyższonymi parametrami krzepnięcia krwi (INR). Zwolnienie lekarskie zostało pacjentowi wydane jedynie za okres pobytu w szpitalu. Nie uzyskał zwolnienia lekarskiego poszpitalnego, gdyż jego wystawienie nie znajdowało uzasadnienia medycznego. Pobyt pacjenta w Szpitalu miał charakter wyłącznie diagnostyczny, zaś stan zdrowia nie wskazywał na brak możliwości podjęcia dotychczasowego zatrudnienia. Wystawiona przez Oddział Kardiologiczny karta informacyjna z dnia [...] lutego 2011 r. nie podlega zmianie, bowiem zawiera wszystkie istotne informacje dotyczące stanu zdrowia pacjenta. Natomiast przeprowadzone badanie psychiatryczne nie miało charakteru eksperymentu medycznego. Badanie zostało wykonane na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...], Wydział [...] o sygn. akt [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. w przedmiocie dopuszczenia dowodu z opinii biegłych lekarzy psychiatrów. Ponadto pacjent został poinformowany o celu badania zgodnie z obowiązującymi procedurami sądowymi. Organ oceniając zarzuty wniosku; biorąc jednocześnie pod uwagę uzyskane wyjaśnienie Dyrektora Szpitala, uznał, ze brak jest podstaw do uznania, że przysługujące pacjentowi uprawnienie do wyrażenia zgody na udzielenie świadczeń zdrowotnych oraz do dostępu do dokumentacji medycznej zostało naruszone przez Wojewódzki Szpital [...] w [...]. Rzecznik Praw Pacjenta podkreślił, że prowadzi postępowanie w zakresie obejmującym ocenę zgodności kwestionowanego zachowania pracowników podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych z obowiązującym prawem. W ramach tak określonego rozpoznawania, stwierdzenie naruszenia prawa pacjenta jest możliwe, tylko wówczas gdy doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. przepisów ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz przepisów szczególnych, gwarantującego pacjentowi taką ochronę. Zgodnie bowiem z art. 16 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, pacjent ma prawo do wyrażenia zgody na udzielenie określonych świadczeń zdrowotnych lub odmowy takiej zgody, po uzyskaniu przystępnej informacji o stanie zdrowia, rozpoznaniu, proponowanych oraz możliwych metodach diagnostycznych i leczniczych, dających się przewidzieć następstwach ich zastosowania albo zaniechania, wynikach leczenia oraz rokowaniu. Definicja świadczeń zdrowotnych zawarta została w art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2011 r. Nr 112, poz. 654), zgodnie z którym, świadczeniami zdrowotnymi są działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania. Dokonana analiza złożonego wniosku nie daje podstaw do uznania przeprowadzenia przez powołanych przez sąd biegłych lekarzy psychiatrów badania psychiatrycznego w celu ustalenia poczytalności w prowadzonym wówczas postępowaniu karnym, jako świadczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy o działalności leczniczej. Badanie bowiem wynika z postępowania karnego i stanowi jego element, zatem też nie może podlegać kognicji Rzecznika Praw Pacjenta w niniejszym postępowaniu. Nie można również podzielić podnoszonego zarzutu odnośnie naruszenia prawa pacjenta do dostępu do dokumentacji medycznej. Prawo to zostało uregulowane w Rozdziale 7 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, a szczególności wynika z treści art. 23 ww. ustawy, zgodnie z którym, pacjent ma prawo do dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń zdrowotnych. Dane zawarte w dokumentacji medycznej podlegają ochronie określonej w ustawie oraz w przepisach odrębnych. Stosowanie natomiast do art. 27 ww. ustawy, dokumentacja medyczna jest udostępniana: 1. do wglądu, także do baz danych w zakresie ochrony zdrowia, w siedzibie podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych; 2. poprzez sporządzanie jej wyciągów, odpisów lub kopii; 3. poprzez wydanie oryginału za pokwitowaniem odbioru z zastrzeżeniem zwrotu po wykorzystaniu, jeżeli uprawniony organ lub podmiot żąda udostępnienia oryginałów tej dokumentacji. W kontekście przytoczonych powyżej przepisów, podniesione zarzuty dotyczące, zmiany treści sporządzonej karty informacyjnej, czy uzyskania zwolnienia poszpitalnego nie mogły zostać uwzględnione. Bowiem nie stanowią one o naruszeniu przez Wojewódzki Szpital [...] w [...] przysługujących pacjentowi praw w zakresie udostępniania dokumentacji medycznej we wskazany powyżej sposób. Przy czym uzyskanie zwolnienia lekarskiego uzależnione jest od stanu zdrowia pacjenta. Odmowa jego wystawienia w przypadku braku przesłanek medycznych, nie stanowi o naruszeniu praw pacjenta. Skargę w niniejszej sprawie wniósł L. B. W odpowiedzi na skargę Rzecznik Praw Pacjenta wnosząc o jej oddalenie podtrzymał ustalenia i oceny zawarte w zaskarżonym piśmie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. § 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązkow wynikających z przepisów prawa; 4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie z ustawą z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2009 r. Nr 52 poz. 417) - Rzecznik jest centralnym organem administracji rządowej. Co prawda nie ma uprawnień do wydawania indywidualnych decyzji lub postanowień, ma jednak kompetencje do wszczynania i prowadzenia postępowań wyjaśniających, jeżeli podejmie wiadomość co najmniej uprawdopodabniającą o naruszeniu praw pacjenta. Stosownie do art. 51 ww. ustawy Rzecznik po zapoznaniu się ze skierowanym wnioskiem może: podjąć sprawę poprzestać na wskazaniu wnioskodawcy przysługujących mu lub pacjentowi środków prawnych przekazać sprawę według właściwości nie podjąć sprawy zawiadamiając o tym wnioskodawcę i pacjenta którego sprawa dotyczy. Na mocy art 53 ustawy Rzecznik w przypadku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego może stwierdzić lub nienaruszenie praw pacjenta, skierować wystąpienie do organu, który to spowodował lub do organu nadrzędnego z wnioskiem o zastosowanie środków przewidzianych w przepisach prawa. Do przeprowadzanych w trybie art. 49-53 w/w ustawy działań stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu (biorąc pod uwagę fakt, iż Rzecznik Praw Pacjenta nie wydaje indywidualnych decyzji lub postanowień), możliwe jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego na czynność Rzecznika Praw Pacjenta dotyczącą jego uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów art. 49-53 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Biorąc pod uwagę powyższą regulację w ocenie Sądu czynność prawna Rzecznika nie narusza prawa, zaś skarga nie jest zasadna. W przypadku zarzutów zgłoszonych przez pacjenta pod adresem podmiotu leczniczego obowiązkiem Rzecznika Praw Pacjenta jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego mającego na celu ocenę czy zostały naruszone prawa pacjenta. Zgodnie z przepisami ustawy z 6 listopada 2008 r. – o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta – Rzecznik może: 1. wyjaśnić wnioskodawcy i pacjentowi, którego sprawa dotyczy, że nie stwierdził naruszenia praw pacjenta; 2. skierować wystąpienie do organu, organizacji lub instytucji, w których działalności stwierdził naruszenie praw pacjenta; 3. zwrócić się do organu nadrzędnego nad jednostką, której działalności dotyczą zarzuty z wniokiem o zstosowanie środków przewidzianych w przepisach prawa. W przypadku nie stwierdzenia naruszenia praw pacjenta obowiązkiem Rzecznika jest poinformowanie o tym tak pacjenta jak i podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych, którego zarzut naruszenia tych praw dotyczył. W rozpoznawanej sprawie Rzecznik Praw Pacjenta przeprowadził postępowanie wyjaśniające, na jego podstawie stwierdził, że nie doszło do naruszenia praw pacjenta – L. B., o czym poinformował skarżącego. W tym miejscu należy podnieść, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela ocenę organu (w zakresie wszystkich zarzutów skarżacego), że w działalności Wojewódzkeigo Szpitala [...] nie doszło do naruszenia praw pacjenta. Sąd podziela również stanowisko organu, iż nie można stwierdzić aby przeprowadzenie badania psychiatrycznego naruszyło prawo skarżącego jako pacjenta do wyrażenia zgody na udzielenie świadczenia zdrowotnego, albowiem jego przeprowadzenie wynikało z postanowienia Sądu Rejonowego w [...], Wydział [...], sygn. akt [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., w przedmiocie dopuszczenia dowodu z opinii biegłych lekarzy psychiatrów. Badanie to wynikało z postępowania karnego i stanowiło jego element. Zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, wystąpienia do organów, organizacji lub instytucji, w których działalności Rzecznik Praw Pacjenta stwierdził naruszenie praw pacjenta, nie mogą naruszać niezawisłości sędziowskiej. Rzecznik Praw Pacjenta nie posiada ustawowych kompetencji pozwalających na ocenę lub kontrolę działań sądów powszechnych. W związku z tym w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego Rzecznik Praw Pacjenta nie badał, czy wydanie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...].04.2010 r. oraz fakt wykonania na jego podstawie badania przez biegłych lekarzy psychiatrów było zgodne z prawem. Poza powyższym należy podnieść, że w skardze skarżący przywołuje również nowe okoliczności dotyczące zdarzeń mających miejsce w latach 1991-1999. Podnoszone okoliczności nie mogłyby być przedmiotem postępowania toczącego się przed Rzecznikiem Praw Pacjenta, albowiem w dużej mierze koncentrują się na zdarzeniach właściwych dla innych organów tj. dotyczą spraw karnych. Ponadto, podkreślenia wymaga fakt, iż przedstawiony przez skarżącego stan faktyczny miał miejsce w latach 1991-1999, tj. przed obowiązywaniem ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, która weszła w życie 5 czerwca 2009 r. Natomiast ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r - Przepisy wprowadzające ustawę o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, ustawę o akredytacji w ochronie zdrowia oraz ustawę o konsultantach w ochronie zdrowia (Dz. U. Nr 76, poz. 641) nie uprawnia Rzecznika Praw Pacjenta do podejmowania spraw i prowadzenia postępowania wyjaśniającego w przedmiocie naruszeń praw pacjenta przed dniem wejścia w życie ustawy, w związku z tym Rzecznik Praw Pacjenta nie ma prawnej możliwości podjęcia działań dotyczących powyżej wskazanych okoliczności. Przy czym skarżący był wielokrotnie informowany o zakresie postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.