VII SA/Wa 1526/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz ( spr.), , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2005 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]sierpnia 2004 r. znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Skargę oddala. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2004 r. nakazującą K. R. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty – hangaru na łodzie – usytuowanej na jeziorze B. przy działce Nr [...]. W uzasadnieniu podniesiono, iż nakaz rozbiórki opisanej samowoli budowlanej wydany został przez organ I instancji w trybie art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 27 marca 2003 r. obowiązującego od 11 lipca 2003 r. Postanowieniem z dnia . lutego 2004 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na inwestora K. R. obowiązki w trybie art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego i zakreślił termin do ich wykonania. Organ I instancji zobowiązał inwestora do: 1) wstrzymania robót budowlanych 2) do przedłożenia w terminie do 14 maja 2004 r. - zaświadczenia Burmistrza Miasta A. o zgodności wykonanego obiektu z przepisami o planowaniu przestrzennym A., dotyczącego zagospodarowania działki [...] (jezioro B. z działką sąsiadującą Nr [...] w A.), - 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami i uzgodnieniami z Wojewódzkim Urzędem Ochrony Zabytków w B. – Delegatura w S. i Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej w W. – Inspektoratem w G. oraz pozwolenia wodnoprawnego, - oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością - działką Nr [...] na cele budowlane. W zakreślonym terminie, ani w terminie rozpatrywania odwołania inwestor nie wykonał nałożonych na niego obowiązków, oprócz potwierdzenia w zaświadczeniu wydanym przez Burmistrza, że inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego – wobec powyższego organ odwoławczy podzielił stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że należy orzec rozbiórkę samowoli budowlanej opisanej na wstępie, zgodnie z art. 48 ust. 4 prawa budowlanego. W skardze złożonej na powyższą decyzję odwoławczą K. R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 77, 78, 80 i 81 kpa oraz art. 48 ust. 2 i 3 , 49 b prawa budowlanego. Skarżący podnosi, iż bez swej winy nie dochował terminu do złożenia dokumentów zgodnie z postanowieniem organu. Wniosek o uzgodnienie projektu budowlanego złożony został przez skarżącego do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej 20 października 2003 r. i nie został rozpoznany przez ten organ do dnia zakreślonego w postanowieniu. Skarżący podważa też ocenę, że obiekt określony jako wiata – hangar na łodzie wymaga pozwolenia na budowę skoro stanowi razem z pomostem drewnianym obiekt do celów rekreacyjnych. Wątpliwości wzbudza też obowiązek uzyskania pozwolenia wodnoprawnego – skoro decyzją z dnia [...] października 2003 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków zezwolił na użytkowanie pomostu. Zdaniem skarżącego nie można wykluczyć, że hangar stanowi obiekt małej architektury – służący do rekreacji – co zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 22 prawa budowlanego wyłącza obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Te okoliczności nie były uwzględnione przez orzekające organy. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko z decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2004 r. nakazującą na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty – hangaru drewnianego - na łodzie usytuowanej na jeziorze B. Twierdzenie skargi, iż sporny obiekt "nazwany w dokumentach hangarem lub wiatą" może stanowić obiekt małej architektury - o jakim mowa w art. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane - ponieważ stanowi funkcjonalną całość z pomostem drewnianym i wraz z nim służy celom rekreacyjnym skarżącego jest nieuprawnione. Nieuprawnione jest także twierdzenie skargi, iż w związku z tym oraz z uwagi na to, że decyzją z dnia [...] października 2003 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków zezwolił na użytkowanie pomostu, budzi wątpliwość to, czy rzeczywiście "hangar" na łodzie objęty jest obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę oraz pozwolenia wodnoprawnego. Zgodzić należy się ze stanowiskiem organu odwoławczego oraz organu I instancji, iż na wybudowanie tego obiektu inwestor powinien uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. roboty budowlane – a takie stanowi przedmiotowa inwestycja - można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący nie dysponował wymaganą decyzją, tym samym należało uznać, iż dopuścił się on samowoli budowlanej. Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy obu instancji zasadnie wskazały, iż zgodnie z art. 48 ust. 2 powołanej ustawy obowiązującym w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 27 marca 2003 r. - o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw - orzeczenie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu możliwe jest po ustaleniu braku możliwości dokonania jego legalizacji. Ustawodawca odstąpił od rygorystycznego przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane w jego brzmieniu przed w/w nowelizacją, który nie dopuszczał możliwości legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia i stworzył możliwość przeprowadzenia postępowania, które może zakończyć się wydaniem decyzji, o której mowa w art. 49 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, która legalizuje dokonaną samowolę. Warunkiem wydania takiej decyzji jest wcześniejsze przeprowadzenie postępowania, w ramach którego ustala się zgodność budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zgodności z obowiązującymi przepisami w tym techniczno-budowlanymi, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie z art. 48 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ stwierdzając możliwość zalegalizowania obiektu budowlanego będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jest zobowiązany wydać postanowienie, w którym nakłada na inwestora obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie niezbędnych do załatwienia sprawy dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 pkt 1 i 2 powołanej ustawy. Wbrew twierdzeniom skarżącego, niespełnienie przez inwestora któregokolwiek z obowiązków nałożonych postanowieniem wydanym na podstawie powołanego przepisu pociąga za sobą obligatoryjne orzeczenie nakazu przymusowej rozbiórki (art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane). Jako niespełnienie tych obowiązków należy zaś rozumieć zarówno niedostarczenie właściwemu organowi żądanych dokumentów, jak też niedotrzymanie wyznaczonych terminów. Na inwestorze ciąży bowiem obowiązek dochowania należytej staranności w tym zakresie. W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż przedmiotowa wiata na łodzie została wybudowana w warunkach samowoli budowlanej tzn. bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 r., wydanym w trybie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie do 14 maja 2004 r.: - zaświadczenia Burmistrza Miasta A. o zgodności wykonanego obiektu z przepisami o planowaniu przestrzennym A., dotyczącego zagospodarowania działki [...] (jezioro B. z działką sąsiadującą Nr [...] w A.); - 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami i uzgodnieniami z Wojewódzkim Urzędem Ochrony Zabytków w B. – Delegatura w S. i Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej w W. – Inspektoratem w G. oraz pozwolenia wodnoprawnego; - oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością - działką Nr [...] na cele budowlane. Z akt sprawy wynika, iż w zakreślonym w w/w postanowieniu terminie, ani do dnia wydania zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tj. [...] sierpnia 2004 r., inwestor nie wykonał nałożonych na niego obowiązków. Złożył on jedynie zaświadczenie wydane przez Burmistrza Miasta A., potwierdzające że inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nie przedłożył natomiast żądanych 4 egzemplarzy projektu budowlanego, opinii i uzgodnień stosownych organów, pozwolenia wodnoprawnego, ani też oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić trzeba, iż skarżący co prawda zasadnie wskazuje, iż termin przedłożenia stosownych dokumentów określony przez organ wydający postanowienie w trybie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane ustanawiany jest w ramach tzw. "uznania administracyjnego", a organ przy jego wyznaczaniu winien uwzględnić realne możliwości wywiązania się z nałożonych obowiązków. Jednakże w ocenie składu orzekającego nie można uznać, iż skarżący bez swej winy nie dochował terminu do złożenia dokumentów zgodnie z wymogami postanowienia. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 r. organ wojewódzki zakreślił skarżącemu prawie 3 miesięczny termin na wykonanie obowiązków. Z akt sprawy oraz z treści skargi wynika, iż inwestor złożył jedynie: wniosek o uzgodnienie projektu hangaru w Regionalnym Zarządzie Gospodarki Wodnej w W. – Inspektorat w G., w dniu 8 maja 2003 r. oraz dokumentację projektową w dniu 20 października 2003 r. Również z akt sprawy wynika, że Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w W. pismem z dnia 7 stycznia 2004 r. znak: [...] uzgodnił przedłożony projekt hangaru na łodzie i inne sprzęty pływające – zobowiązując do dopełnienia dodatkowych warunków w pkt 1-4. W treści tego dokumentu podkreślony został także obowiązek inwestora uzyskania pozwolenia wodnoprawnego oraz uzyskania prawa do korzystania z gruntów pod wodami jeziora B. na usytuowanie spornego hangaru na działce [...] (jezioro B.). Obowiązki zarówno dotyczące pozwolenia wodnoprawnego jak i uzyskania prawa dysponowania na cele budowlane działką Nr [...] – zostały powtórzone w postanowieniu [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2004 r. nakładającym na skarżącego obowiązki, których wykonanie warunkowało ewentualną możliwość legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej. Bezsporny jest fakt, iż skarżący w dacie wydania decyzji zaskarżonej tj. [...] sierpnia 2004 r. nie złożył, ani pozwolenia wodnoprawnego, ani uzgodnienia z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków jak też nader istotnego dowodu uprawniającego do korzystania w celach budowlanych z działki [...] stanowiącej jezioro B. własność Państwa. Brak wykonania powyższych obowiązków nie pozwalał więc organom właściwym do wydania pozytywnej decyzji legalizującej samowolę budowlaną skarżącego R. Konsekwencją tego stanu faktycznego było więc zasadne wydanie przez organy nadzoru budowlanego decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowej samowoli. Zważyć ponownie w tym miejscu należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność z prawem decyzji zaskarżonej mając na uwadze stan faktyczny i stan prawny z chwili wydania kwestionowanej decyzji. Oznacza to, iż bez wpływu na ocenę Sądu orzekającego o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji pozostaje fakt, iż w dniu rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie skarżący okazał kserokopię pozwolenia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] października 2005 r. na budowę obiektu garażowego do przechowywania łodzi oraz innego sprzętu pływającego na działce [...] (jezioro B.) jak również kserokopię postanowienia Ministra Środowiska z dnia [...] sierpnia 2004 r. z zajętym stanowiskiem dotyczącym spornej inwestycji. Z dat wystawienia powyższych dokumentów wynika, iż zostały wydane już po wydaniu zaskarżonej decyzji i nie istniały w momencie jej wydawania. Wobec wskazanych wyżej okoliczności brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, która nie podważyła zgodności z prawem kwestionowanej decyzji. Z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w wyroku.