VII SA/Wa 1529/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. i M. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: odmówić Z. i M. B. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z. i M. B. w skardze wniesionej na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2008r. zawarli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku złożonego na urzędowym formularzu wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącymi pozostaje dwóch synów. Opisując swą sytuację majątkową w rubryce, którą wnioskodawca winien wypełnić w przypadku posiadania domu, skarżący wpisali: "50 m2" , w kolejnej rubryce dotyczącej mieszkania: "24 m2 - pow. użytkowej". Skarżący wykazali ponadto, że posiadają działkę o powierzchni 10×10m. Wnioskodawcy wskazali, że dochód w rodzinie wynosi 200 zł na osobę. M. B. otrzymuje emeryturę w wysokości 800 zł, Z. B. dla uregulowania długów związanych z chorobą i studiami dzieci podpisała z bankiem zobowiązanie, na mocy którego cała jej renta do 2011r. przekazywana jest na spłatę pożyczki. Z treści skargi wynika ponadto, że synowie skarżących nie pracują, A. B. jest studentem Uniwersytetu [...], M. B. - Uniwersytetu [...]. Rodzina nie posiada gospodarstwa rolnego, nie prowadzi działalności gospodarczej. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Stosownie do art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez pojęcie uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i finansowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Wnosząc o przyznanie prawa pomocy strona musi więc uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W tym miejscu warto zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Mając na uwadze powołane przepisy oraz okoliczności przedstawione w złożonym przez skarżących wniosku uznać należy, iż Z. i M. B. nie wykazali w sposób nie budzący wątpliwości, że ich sytuacja finansowa nie pozwala na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na podstawie cytowanego przepisu art. 255 ustawy pismem z dnia 31 października 2008r. wezwano wnioskodawców do: nadesłania ostatniego odcinka emerytury skarżącego; wskazania, czy korzystają z finansowej pomocy rodziny lub ze świadczeń z pomocy społecznej; wskazania, czy skarżący lub ich synowie podejmują prace dorywcze, sezonowe; podania stałych miesięcznych wydatków związanych z codziennym utrzymaniem oraz przeznaczanych na utrzymanie domu/mieszkania; podanie źródeł utrzymania; wskazania, czy synowie skarżących otrzymują stypendia naukowe lub socjalne. W odpowiedzi na to wezwanie Z. i M. B. w piśmie z 12 listopada 2008r. wskazali, że "aktualny odcinek emerytalno-rentowy M. B. jest mu niezbędny w leczeniu specjalistycznym, do kontroli w ulgach komunikacyjnych i do rejestracji w ZOZ". Z pisma tego wynika, że wnioskodawcy nie otrzymują żadnych świadczeń od żadnej instytucji państwowej lub prywatnej, wiek wnioskodawców i ich schorzenia wykluczają możliwość pracy. W odniesieniu do wezwania o wskazanie, czy synowie skarżących otrzymują stypendia skarżący podnieśli, że "Uniwersytety w Ł. i S. nie informują wnioskodawców o postanowieniach". Podkreślić należy, że w sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające dla oceny jej sytuacji majątkowej i finansowej, a strona (pomimo wynikającego z art. 255 ustawy obowiązku) nie udziela dokładnej i wyczerpującej odpowiedzi na skierowane do niej wezwanie dotyczące uzupełnienia danych o sytuacji majątkowej, nie jest możliwe przyznanie stronie prawa pomocy. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Z. i M. B. nie udzielili pełnej odpowiedzi na skierowane do nich wezwanie z dnia 31 października 2008r. Skarżący nie nadesłali ostatniego odcinka świadczenia otrzymywanego przez M. B., wyjaśniając, że jest on niezbędny m.in. do rejestracji w zakładach opieki zdrowotnej. Wskazać w związku z tym trzeba, że skoro strona nie mogła nadesłać oryginału ostatniego odcinka, mogła przedłożyć jego kopię bądź też odcinek z wcześniejszego miesiąca. Wnioskodawcy nie udzielili też jakiejkolwiek odpowiedzi na pytanie, czy ich synowie podejmują prace dorywcze lub sezonowe. Nie wskazali ponadto, czy synowie otrzymują stypendia socjalne bądź naukowe, stwierdzając, że uniwersytety w Ł. i w S. "nie informują wnioskodawców o postanowieniach". Podkreślić trzeba, że skarżący nie byli wzywani do nadesłania np. zaświadczeń z uczelni, na których studiują ich synowie, lecz zobowiązano ich jedynie do wskazania, czy otrzymują oni stypendia. Taką informację skarżący mogli uzyskać od swych dzieci (wątpliwe jest zresztą, by nie znali odpowiedzi na to pytanie). Również odpowiedzi na pytanie o stałe miesięczne wydatki związane z codziennym utrzymaniem oraz przeznaczane na utrzymanie domu nie można uznać za wyczerpującą. W tym zakresie skarżący podnieśli jedynie, że brakuje im pieniędzy "na leczenie, żywność i potrzeby socjalne w każdym miesiącu (tona węgla 700 zł, drożeje prąd i gaz - ceny idą w górę)". Pamiętać trzeba, iż wykazanie przesłanek określonych w art. 246 ustawy spoczywa na stronie występującej z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca powinien więc szczegółowo opisać swoją sytuację finansową, powinien też dołożyć szczególnej staranności, aby w sposób prawidłowy i wyczerpujący odpowiedzieć na kierowane do niego wezwania o dodatkowe oświadczenia czy dokumenty źródłowe dotyczące jego stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Skarżący takiej staranności nie dołożyli, nie udzielili pełnej i dokładnej odpowiedzi na pytania dotyczące ich sytuacji finansowej, co uniemożliwia jednoznaczne ustalenie ich możliwości płatniczych. Uznać więc należy, iż Z. i M. B. nie wykazali w sposób nie budzący wątpliwości, że nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.