VII SA/Wa 153/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Asesor WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Protokolant Ewa Pecelt, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2005 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2003r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2003r., znak: [...], na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 3 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 62 ust. 3 i art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, zobowiązał Z. M. do przedłożenia powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej, wraz z częścią opisową i niezbędnymi rysunkami, uwzględniając stan istniejącej małej elektrowni wodnej wraz ze wszystkimi budowlami stanowiącymi części składowe obiektu, oraz do przedstawienia ekspertyzy zawierającej ocenę stanu technicznego i stanu bezpieczeństwa małej elektrowni wodnej, z wyodrębnieniem ocen technicznych i ocen bezpieczeństwa dla poszczególnych budowli i urządzeń wchodzących w skład tego obiektu, która powinna być sporządzona przez osobę o określonych kwalifikacjach. Na wykonanie powyższego zobowiązania organ zakreślił termin do dnia 31 maja 2003r. W uzasadnieniu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż cały proces związany z budową małej elektrowni wodnej przebiegał z rażącym naruszeniem prawa budowlanego. Podstawowe budowle obiektu, jak budynek ujęcia i stalowy rurociąg doprowadzający wodę na turbinę, wzniesione zostały bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie ustanowiono kierownika budowy, ani nie zapewniono żadnej innej kontroli technicznej, jak również przebieg prac budowlanych i montaż nigdzie nie był rejestrowany. Bez pozwolenia wprowadzono zmianę sposobu użytkowania części budynku młyna, ponieważ samowolnie dokonano montażu urządzeń i rozpoczęto produkcję energii elektrycznej. Ponadto podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 31 lipca 2001 r. stwierdzono zły stan techniczny niektórych budowli wodnych wchodzących w skład elektrowni. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania Z. M., decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. znak: [...], wątek [...], utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w części dotyczącej obowiązku wykonania nakazanych czynności oraz uchylił tę decyzję w części dotyczącej terminu i w tym zakresie ustalił termin na dzień 31 grudnia 2003r. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał , iż z analizy akt sprawy wynika, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, jak również wydał decyzję we właściwym trybie, w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Ponadto organ ustalił, iż w sprawie zachodzą okoliczności z art. 49 Prawa budowlanego. Pismem z dnia 23 czerwca 2003r. skarżący złożył podanie o wznowienie postępowania, w którym zarzucił Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego naruszenie art. 10 § 1, 77 § 1 Kpa. Do wniosku załączył dowody w postaci ksera dokumentów, z których zdaniem skarżącego wynika, iż nie dopuścił się samowoli budowlanej i które mogą stanowić przesłankę do rozpoznania sprawy w trybie wznowieniowym zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 30 września 2003r. znak: [...], na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 145 § 1 Kpa, odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003r. znak: [...], wątek [...]. W uzasadnieniu decyzji pierwszo-instancyjnej Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż Z. M. podał jako podstawę wznowienia postępowania przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. Zdaniem organu dokumenty na które powołał się skarżący, tj. pisma Wojewódzkiego Oddziału Służby Ochrony Zabytków [...] z dnia 6 sierpnia 2002r. i z dnia 7 października 2002r. oraz protokół z kontroli obiektu zabytkowego z dnia 18 grudnia 1997r. i protokół oględzin z dnia 26 maja 1998r. były znane organowi, który wydał kwestionowaną decyzję, bowiem znajdowały się one w aktach przedmiotowej sprawy. Organ nie uznał w/w dokumentów za nowy dowód w sprawie i odmówił wznowienia postępowania w sprawie. Ponadto stwierdził, iż Z. M. wniósł podanie o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 Kpa. Z. M. pismem z dnia 18 października 2003r. zgodnie z art. 127 § 3 Kpa złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 września 2003r. celem wyjaśnienia, iż nie dokonał żadnej samowoli budowlanej. Do wniosku skarżący dołączył protokół z dnia 26 czerwca 1990r. oraz pismo z dnia 10 marca 1995r., wydane przez Urząd Wojewódzki [...], z których wynika, iż nałożono na niego obowiązek budowy (odbudowy) urządzeń wodnych zabytkowego młyna. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając jako organ II instancji decyzją z dnia [...] listopada 2003r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 Kpa, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2003r. W uzasadnieniu organ II instancji podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie wskazując, iż nie zachodzą w sprawie przesłanki wznowieniowe z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, na które powołał się skarżący we wniosku o wznowienie postępowania., jak również nie zachowany został termin określony w art. 148 Kpa. Pisma na które powoływał się skarżący były znane organowi, ponieważ znajdowały się w aktach sprawy, a tym samym nie mogą stanowić nowego dowodu w sprawie. Z. M. pismem z dnia 30 grudnia 2003r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 w zawiązku z art. 148 Kpa poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji ją poprzedzającej. Zdaniem skarżącego dokumenty przedstawione organowi we wniosku o wznowienie postępowania nie były wcześniej znane organowi i zostały złożone wraz w/w wnioskiem w terminie określonym w art. 148 Kpa. Organ odmawiając wznowienia postępowania nie wykazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że było inaczej, lecz lapidarnie stwierdził, iż naruszono termin jednomiesięczny. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie chociaż z innych przyczyn niż w niej wskazano. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stwierdzić wypada, że ustalenie czy został zachowany termin do zgłoszenia żądania wznowienia postępowania należy do pierwszego etapu postępowania prowadzonego w związku ze złożeniem podania o wznowienie. Podanie to wszczyna postępowanie wstępne w toku którego organ sprawdza, czy spełnia ono wymagania formalne to jest, czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia oraz czy zostało wniesione w terminie określonym w art. 148 § 1 Kpa. W tej kwestii organ I instancji wypowiedział się lakonicznie, że załączone przez Z. M. pisma zostały wniesione z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 Kpa. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 Kpa). Organ winien wskazać w jaki sposób liczył termin, a brak tych ustaleń stanowi naruszenie art. 107 Kpa i uniemożliwia sądowi kontrolę zasadności wyprowadzenia przez organ wniosku, że termin z art. 148 Kpa został uchybiony. Decyzja powinna, bowiem zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Rozpoznając sprawę ponownie Główny Inspektor Nadzoru Budowanego nie uzupełnił w tym zakresie postępowania dowodowego, a jedynie ponowie stwierdził, że wniosek Z. M. został wniesiony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 Kpa. Tak więc organ nie wyjaśnił dokładnie motywów swojego rozstrzygnięcia, czym naruszył art. 107 § 3 Kpa, który stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W związku z powyższym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył dyspozycję art. 77 § 1 Kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jest to obowiązek organu wynikający z zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 7 Kpa. Organ administracji rozpatrując sprawę ponownie powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, również te na które skarżący powołał się we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz we wniosku o wznowienie postępowania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził – ustosunkowując się do zarzutów z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – iż pisma na które powołał się skarżący były znane organowi, który wydał kwestionowaną decyzję, bowiem znajdowały się w aktach przedmiotowej sprawy. Tym samym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, nie stanowią one nowego dowodu w sprawie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdzając, iż dokumenty na które powołał się skarżący były znane organowi, dokonał oceny merytorycznej przesłanek wznowieniowych, chociaż na tym etapie postępowania nie był do tego uprawniony. Do oceny merytorycznej tych przesłanek organ może bowiem przystąpić dopiero w drugim etapie postępowania prowadzonego na podstawie art. 151 Kpa. Z tych względów, skoro organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.