VII SA/Wa 1530/08

WyrokWSA w Warszawie2009-03-19

Skład orzekający: Ewa Machlejd, Mirosława Kowalska, Paweł Groński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie jest stroną w postępowaniu egzekucyjnym, posiada interes prawny do wniesienia skargi na postanowienie organu egzekucyjnego dotyczące tego postępowania?
Ratio decidendi
Osoba, która nie posiada interesu prawnego, a jedynie faktyczny, nie ma legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie organu egzekucyjnego. Interes prawny musi mieć oparcie w przepisach prawa i bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej skarżącego, co nie miało miejsca w przypadku A. D., która nie była stroną postępowania egzekucyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odrzucające zarzuty E. C. w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu. A. D. podnosiła, że organ przeciąga postępowanie i że postanowienie zawiera braki formalne. Sąd rozpatrywał kwestię legitymacji A. D. do wniesienia skargi.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę A. D.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSA Paweł Groński, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2009 r. sprawy ze skargi A. D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. skargę oddala Pismem z dnia [...] lutego 2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., działając na podstawie art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wezwał E. C. do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. w postaci dokonania rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie na działce nr [...] w S. gm. W., pomiędzy ścianą wschodnią istniejącego budynku mieszkalnego, a granicą z działką nr [...], stanowiącą własność A. D., pod sankcją wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W dniu [...] lutego 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. wystawił tytuł wykonawczy, znak: [...], wobec niewykonania przez zobowiązaną obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. znak: [...]. Pismem z dnia 23 lutego 2004 r. E. C. zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej powołując się na naruszenie art. 33 pkt 4-7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. znak [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. oddalił zarzuty zgłoszone przez E. C. w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia [...] lutego 2004 r. znak [...] wystawiony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego w L. Po rozpatrzeniu zażalenia E. C. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. oddalającego zarzuty zgłoszone w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia [...] lutego 2004 r. znak [...] wystawiony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 par 2 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 83 ust. 2 prawa budowlanego uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszoinstancyjny. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż zarzuty naruszenia art. 33 pkt 4-7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podniesione przez zobowiązaną są bezzasadne. Dodatkowo organ stwierdził, iż doszło do naruszenia przepisu art. 27 par. 3 w/w ustawy nakazującego by tytuł wykonawczy stanowiący podstawę wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej został skutecznie doręczony dłużnikowi, a jeżeli doręczenie upomnienia nie jest wymagane, nakazującego podanie w tytule wykonawczym podstawy prawnej braku tego obowiązku. Z akt sprawy nie wynikało, aby wierzyciel dołączył do tytułu wykonawczego dowód doręczenia upomnienia, co stanowiło podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej określonej w art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, A. D. złożyła podnosząc, iż organ przeciąga postępowanie egzekucyjne, zaś postanowienie zawiera braki w postaci daty jak i niezgodności pomiędzy sentencją a uzasadnieniem a także wskazując, iż przedłużanie się postępowania egzekucyjnego powoduje większe zagrożenie jej mienia a nawet życia. Skarżąca wskazała, że upomnienie z wezwaniem z dnia [...] lutego 2002 r. było podwójnie awizowane a pismem z dnia [...] maja 2002 r. E. C. potwierdziła posiadanie upomnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga A. D. nie zasługuje na uwzględnienie. Uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Przepis art. 50 § 1 w/w ustawy wymienia zatem dwie kategorie podmiotów legitymowanych do wniesienia skargi: 1. każdy, kto ma w tym interes prawny; 2. prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, organizacja społeczna w określonym w tym przepisie zakresie. O interesie prawnym mówimy, gdy ma on oparcie w przepisach prawa. Legitymacja (posiadanie uprawnienia) do złożenia skargi do sądu administracyjnego stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek (wymóg) prawidłowego zaskarżenia określonego aktu lub czynności. Uprawnienie do wniesienia skargi uzależnione jest od wykazania związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie przymiotu strony w określonej sprawie musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie pozwala na uznanie za stronę. Stroną jest ten podmiot, którego własny interes prawny lub obowiązek podlega konkretyzacji w postępowaniu administracyjnym (wyrok NSA z dnia 10 marca 1989 r. IV SA 1254/88). Stronami w postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest wierzyciel określony w art. 1a pkt 13 w/w ustawy, organ egzekucyjny – art. 1a pkt 17 w/w ustawy oraz zobowiązany - art. 1a pkt 20 w/w ustawy. W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny i wierzyciel to te same podmioty, dlatego też ilość stron została ograniczona do dwóch tj. do E. C. i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. Takiego prawa podmiotowego do bycia stroną w tymże postępowaniu egzekucyjnym nie posiada A. D. Zgodnie z art. 5 w/w ustawy uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego - właściwy do orzekania organ I instancji. Działania wierzyciela w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mają na celu realizację interesu ogólnego, a nie jednostkowego interesu wierzyciela. Instytucja wierzyciela w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma charakter procesowy. W konsekwencji wierzycielem jest organ administracji publicznej lub instytucja państwowa lub samorządowa jednostka organizacyjna, również wówczas, gdy przedmiotem egzekucji jest obowiązek wynikający z wyroku sądu powszechnego, wydanego na rzecz osoby fizycznej [zob. E. Bojanowski w glosie do wyroków NSA z 10 października 1991 r., sygn. akt I SA 752/91 (niepubl.) oraz z dnia 16 lipca 1991 r., sygn. akt I SA 585/91 (OSP 1993/4/78)]. Wierzyciel w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji pełni jedynie procesową funkcję wierzyciela i nie rozporządza przedmiotem postępowania, dlatego ciąży na nim powinność doprowadzenia do wszczęcia egzekucji w sytuacji uchylania się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku (art. 6 § 1 ww. ustawy). Może on odstąpić od wystawienia tytułu wykonawczego i wniosku o wszczęcie egzekucji jedynie wówczas, gdy uzasadnia to wzgląd na interes ogólny lub ważny interes strony (art. 6 § 1 ww. ustawy). Inne podmioty zainteresowane wykonaniem obowiązku, zwłaszcza wierzyciel w rozumieniu Kodeksu postępowania cywilnego, nie mają statusu wierzyciela w rozumieniu komentowanej ustawy, mogą natomiast oddziaływać na przebieg egzekucji składając skargę na bezczynność wierzyciela (art. 6 § 1 a ww. ustawy) oraz skargę na przewlekłość postępowania egzekucyjnego (art. 54 § 2 ww. ustawy). Mogą one także w wyjątkowych sytuacjach wstąpić w miejsce wierzyciela — organu lub instytucji — w przypadku jego bezczynności lub niemożności ustalenia, jaki organ lub instytucja powinna wystąpić w danej sprawie jako wierzyciel. Należy stwierdzić, że A. D. uprawnienia takiego nie posiadała. Skarżąca posiadała jedynie interes faktyczny, bowiem jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji na postępowanie egzekucyjne. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło