VII SA/Wa 1530/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją nr [...] z dnia [...] września 2004 r. na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016) nakazał L. S. rozbiórkę dobudowy do budynku gospodarczego części mieszkalnej wykonanej bez wymaganego pozwolenia w miejscowości L. gm. Z. Organ prowadził z urzędu postępowanie w sprawie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. organ wstrzymał prowadzenie robót i nakazał przedstawić w terminie do [...] lipca 2004 r.: - zaświadczenia Wójta Gminy Z. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; - 4 egz. projektu budowlanego wraz z opiniami i uzgodnieniami oraz zaświadczenia potwierdzającym wpis projektanta na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego; projektant ma obowiązek zapewnić sprawdzenia projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej; - oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wobec nie wykonania w wyznaczonym terminie w/w obowiązków organ nakazał rozbiórkę wykonanej dobudowy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzja nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. utrzymał po rozpatrzeniu odwołania inwestora zaskarżoną decyzję w mocy. Po rozpatrzeniu wniosku L. S. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004 r. utrzymująccej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] września 2004 r. Organ wskazał, ze przedmiotowa inwestycja tj. rozbudowa istniejącego budynku gospodarczego posiada wymiary 5,00 m x 7,50 m, co stanowi łączną powierzchnie 37, 50 m2 . Tymczasem , art. 28 i 29 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania wyżej wskazanego postanowienia i decyzji powiatowego organu nadzoru budowlanego, nie wyłącza wyżej opisanej inwestycji spod wymogu wcześniejszego uzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że powiatowy organ nadzoru budowlanego w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującym wówczas prawem przeprowadził postępowanie administracyjne, zmierzające do doprowadzenia inwestycji L. S. do stanu zgodnego z prawem. Postępowanie, o którym wyżej mowa zostało dla L. S. zakończone niekorzystnym rozstrzygnięciem (nakaz rozbiórki), ale zgodnym z prawem z uwagi na niewykonanie przez inwestora obowiązków wynikających z postanowienia z dnia [...] czerwca 2004 r. znak: [...]. Trafnie zatem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając w trybie przewidzianym przez art. 138 § 1 pkt 1, decyzja z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...], znak: [...], utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] września 2004 r., Nr [...], znak: [...],nakazującą L. S. rozbiórkę dobudowy do budynku gospodarczego części mieszkalnej, wykonanej bez wymaganego przepisami prawa budowlanego pozwolenia, na działce w miejscowości L. Organ odwoławczywskazał bowiem na prawidłowość i zgodność z prawem postępowania administracyjnego przeprowadzonego przez powiatowy organ nadzoru budowlanego. Po rozpatrzeniu wniosku inwestora o ponowne rozpatrzenie sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r. Organ podtrzymał stanowisko uprzednio wyrażone, a także podniósł, że L. S. w podaniu z dnia [...] lipca 2009 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wskazał nowych istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, które przemawiałyby za ewentualną zmianą stanowiska Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego a zarzuty naruszenia w szczególności art. 7, 77 i 107 kpa oraz innych wskazanych we wniosku z dnia 8 lipca 2009 r. przepisów powoływanej wyżej ustawy są bezzasadne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego L. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o decyzji z dnia [...] czerwca 2009 roku znak: [...] oraz stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004 r. i decyzji nr [...] z dnia [...] września 2004 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P.; ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucał zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej naruszenie przepisów postępowania administracyjnego: art. 7,8, 10,11,12,15, 77 § 1, 78, 80, 107 § 3, 156, 157, 157, 159 oraz przepisów prawa materialnego w szczególności art. 48 Ustawy Prawo budowlane. Skarżący wskazywał, ze nie wie czego dotyczy decyzja i co zostanie rozebrane, ponieważ na jego posesji znajdują się 2 garaże i obory, a ponadto zauważył, ze żadna z części budynku nie może zostać odłączona od reszty bez znacznego uszczerbku dla całości. Skarżący wskazał także, ze art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy prawo budowlane w części obejmującą wyrażenie ,, w dniu wszczęcia postępowania" zostały uznane za niezgodne z Konstytucją wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podnosząc jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, ze Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. W tym konkretnym przypadku rzeczą Sądu jest kontrola, czy organy administracji przeprowadziły postępowanie nieważnościowe w sposób prawidłowy tj., czy ocena organów dotycząca zgodności z prawem decyzji nakazującej rozbiórkę została dokonana prawidłowo w aspekcie przesłanek nieważnościowych z art. 156 § 1 kpa. Przedmiotem kontroli sadu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r. utrzymującą decyzję tego organu z dnia [...] czerwca 2009 r., którą organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004 r., utrzymującej w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] września 2004 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. nakazującą L. S. rozbiórkę dobudowy do budynku gospodarczego części mieszkalnej wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę w miejscowości L. Kontrolowana decyzja została wydana w postępowaniu nieważnościowym, którego celem nie jest merytoryczne rozstrzygniecie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej z jednego punktu widzenia, a mianowicie, czy decyzja ta jest dotknięta wadą kwalifikowaną wskazaną w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Sprawa nie toczy się bowiem w trybie zwykłym, gdzie dla uchylenia decyzji wystarczy stwierdzenie naruszenia prawa mające wpływ na wynik rozstrzygnięcia, ale w trybie nadzoru, kiedy zupełnie wyjątkowo wbrew wynikającej z art. 16 kpa zasadzie trwałości decyzji ostatecznych z enumeratywnie wyliczonych ustawowo przyczyn można uznać decyzję ostateczną za dotkniętą tak ciężką wadą, iż zachodzi konieczność uznania jej za nieważną (por. wyrok NSA z 8 czerwca 1998 r. II SA 456/98). Wśród przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 pkt 2 kpa jest rażące naruszenie prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnym ciężarze gatunkowym. Zachodzi więc w przypadku, gdy czynność zmierzająca do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2001 r. II SA 1726/2000, z dnia 26 września 2000 r. V SA 2998/99, oraz z dnia 5 października 2000 r. III SA 2244/99). Przesłanka orzeczenia nakazu rozbiórki było nieprzedstawienie przez inwestora w zakreślonym przez organ nadzoru budowlanego terminie dokumentów niezbędnych dla legalizacji samowoli budowlanej polegającej na dobudowie do budynku gospodarczego części mieszkalnej. Należy mieć na względzie, że organ w postępowaniu nadzwyczajnym dokonuje kontroli decyzji rozbiórkowej według stanu prawnego obowiązującego w dacie jej wydania tj. [...] listopada 2004 r. stąd nie może brać pod uwagę zmiany przepisów, która nastąpiła wskutek utraty mocy prawnej art. 48 ust. 2 pkt 1 lit b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w częściach obejmujących wyrażenie ,,w dniu wszczęcia postępowania" po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. P37/06 (Dz. U. z 2007 r. nr 247 poz. 1844). Jak wynika z dołączonych akt administracyjnych organ nadzoru budowlanego decyzję o rozbiórce poprzedził postępowaniem wyjaśniającym m.in. wizją lokalną przeprowadzona w dniu 17 czerwca 2004 r. na nieruchomości należącej do L. S. w jego obecności. Z protokołu wynika, że do istniejącego budynku gospodarczego dobudowano pomieszczenie o wymiarach 5,0 m x 7,5 m, mury wykonano z pustaka, dach jednospadowy i pokrycie blachą. Stan dobudowy surowy zamknięty . Dobudowę wykonano z przeznaczeniem na pomieszczenie mieszkalne. Według oświadczenia inwestora budowę rozpoczęto w 2002 r. z zamiarem wybudowania pomieszczeń mieszkalnych, a ze względu na brak środków finansowych inwestor nie starał się o pozwolenie na budowę. Wyżej przytoczony protokół nie został powołany w decyzji o nakazie rozbiórki, lecz zarówno ustalenia faktyczne organu jak i zastosowane przepisy prawa materialnego znajdują w nim uzasadnienie. Z treści protokołu wynika bowiem, że nie budziło wątpliwości organu ani inwestora ,,co jest przedmiotem dobudowy i czego dotyczy nakaz rozbiórki". W tym stanie rzeczy Sąd podzielił stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wyrażone w zaskarżonej decyzji, że decyzja o nakazie rozbiórki nie posiada żadnej z wad wymienionych w art. 156 kpa i została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego obowiązującymi w chwili jej wydania. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd skargę oddalił.