VII SA/Wa 1531/04

WyrokWSA w Warszawie2004-12-15

Skład orzekający: Ewa Machlejd, Bożena Walentynowicz, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił termin rozbiórki samowoli budowlanej, nie rozważając zastosowania art. 49 Prawa budowlanego, który stanowi o braku możliwości nakazania rozbiórki po upływie 5 lat od zakończenia budowy?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie rozważył zastosowania art. 49 Prawa budowlanego, który wyłącza możliwość nakazania rozbiórki samowoli budowlanej po upływie 5 lat od jej zakończenia, jeśli jej istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym. Brak takiej analizy stanowił naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77, 107 § 3 kpa) i miał wpływ na rozstrzygnięcie, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę wiaty stalowej wybudowanej przez małżonków Z. na działce nr [...] przy ul. Ś.w O. Organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę, uznając obiekt za samowolę budowlaną wybudowaną w styczniu 1995 r. Organ odwoławczy uchylił decyzję w części dotyczącej terminu rozbiórki, a w pozostałej części utrzymał ją w mocy. Skarżący zarzucali błędne ustalenia faktyczne, twierdząc, że wiata istniała od lat 50-siątych. Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia NSA Bożena Walentynowicz (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi H. i A.Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2000 r. Nr [...] w przedmiocie rozbiórki wiaty I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] października 2000 r. po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O. nr [...] z dnia [...] października 1998 r. nakazującej H. i A. Z. rozbiórkę wiaty stalowej wybudowanej na działce nr [...] przy ul. Ś.w O., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu rozbiórki, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podniesiono, że organ pierwszej instancji po stwierdzeniu samowoli budowlanej, polegającej na wybudowaniu wiaty stalowej przez inwestorów małż. Z., prawidłowo zastosował przepis art. 48 prawa budowlanego nakazujący obligatoryjną rozbiórkę tej samowoli. Jak ustalił organ I instancji w stanie faktycznym sprawy niesporny jest fakt wybudowania wiaty w styczniu 1995 r. – termin ten podał Z. przesłuchiwany jako strona, potwierdziły to także oględziny Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także wykonana inwentaryzacja z dnia [...].11.1995 r. Brak podstaw by podważyć decyzję organu pierwszej instancji. W skardze złożonej na decyzję odwoławczą H. i A. Z. wnosili o jej uchylenie, zarzucając błędne ustalenia faktyczne, że sporna wiata została postawiona w styczniu 1995 r. Wg skarżących istniała już w latach 50-siątych, a wybudowali ją poprzedni właściciele. Była to szopa, którą wykazano nawet na mapie geodezyjnej w roku 70. Skarżący wykorzystali ją jako konstrukcję reklamową, ale jej nie budowali. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał swoje stanowisko z decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, jednak z innych przyczyn niż podniesione w niej zarzuty. Dla rozstrzygnięcia sprawy związanej z postawieniem przez skarżących metalowej wiaty w ramach samowoli budowlanej nie ma znaczenia fakt, że wcześniej tj. w latach 70-siątych stała tam drewniana szopa, którą odzwierciedlały nawet plany geodezyjne. Z materiałów sprawy wynika jednoznacznie, że samowola budowlana skarżących to wiata o konstrukcji metalowej. Wykonana ze słupków z ceownika 100 zabetonowanych w ziemi podciągów z ceownika 100 przyspawanych do końców słupków, konstrukcji nośnej i wiązarów kratowych z kątownika 45x45 przykrytych blacha fałdową. Podłoże wewnętrzne wykonane z betonu grubości 15cm (wynika to z przedłożonej inwentaryzacji). Zasadnie organy obu instancji oceniły charakter budowli, jako wiatę, która zgodnie z przepisami wymagała pozwolenia na budowę mimo, że inwestorzy obiekt ten nazwali konstrukcja metalową pod reklamę sklepową. Sporny obiekt wzniesiony w miejscu dawnej szopy wykonano w styczniu 1995 r., co podał w protokole przesłuchania z dnia 26.09.1995 r. skarżący A. Z.. Podniesiony w skardze zarzut, jakoby wiata stalowa stała w tym miejscu od 1950 r., nie zasługuje na wiarę. Nie jest to obiekt tożsamy z szopą drewnianą, należącą do poprzednich właścicieli działki, jak podaje skarżący w uzasadnieniu skargi. W sprawie niniejszej należy jednak zwrócić uwagę na fakt, że organ pierwszej instancji wydał decyzję nr [...] nakazującą rozbiórkę samowoli wyżej opisanej w dniu [...] października 1998 r., wskazując prawidłowo zastosowane przepisy art. 48 prawa budowlanego z 1994 r. Organ odwoławczy zaskarżoną decyzję nr [...] wydawał już w dniu [...] października 2000 r. Zgodnie z art. 138 kpa w zw. z art. 15 kpa organ odwoławczy ma obowiązek nie tylko dokonania kontroli zaskarżonej decyzji ale ma także obowiązek ponownego rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji z rozważeniem prawa materialnego, znajdującego zastosowanie do rozstrzygnięcia merytorycznego. Przy orzekaniu uwadze organu odwoławczego uszła okoliczność, że od daty popełnienia samowoli budowlanej spornej wiaty tj. od stycznia 1995 r. do 19 października 2000 r. upłynęło 5 lat i 9 miesięcy. Art. 49 ust. 1 prawa budowlanego stanowi, ze nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Zgodnie z ust. 2 art. 49 dopiero, gdy właściciel obiektu budowlanego nie uzyska pozwolenia na użytkowanie przepis art. 48 stosuje się odpowiednio. Skoro w aspekcie powyższego przepisu art. 49 organ odwoławczy nie dokonał ustaleń faktycznych, ani oceny prawnej należy uznać, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 7, 77 i 107 § 3 kpa, co miało wpływ na jej rozstrzygnięcie. Uzasadnia to uchylenie zaskarżonej decyzji z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło