VII SA/Wa 1531/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-01-30

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła-Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który nie uzupełnił wymaganych informacji dotyczących swojej sytuacji materialnej i majątkowej pomimo wezwania sądu, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ nie uzupełnił wymaganych przez sąd informacji dotyczących jego dochodów, kosztów utrzymania, rat kredytów, ani nie przedstawił dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową. Brak tych danych uniemożliwił rzetelną analizę jego zdolności płatniczych.
Stan faktyczny
G. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawca podał ogólne informacje o swojej sytuacji materialnej, wskazując na bezrobocie, utrzymywanie się przez żonę, posiadanie dzieci, kredyty hipoteczne, studia doktoranckie oraz posiadanie nieruchomości. Sąd wezwał wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, jednak wnioskodawca nie wywiązał się z tego obowiązku.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono G. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy -Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 stycznia 2013 r. po rozpoznaniu wniosku G. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi G. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: odmówić G. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W dniu 12 grudnia 2012 r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy G. W. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku wnioskodawca wskazał, że jest osobą bezrobotną na utrzymaniu żony. Obecnie zajmuje się wychowywaniem dziecka. Podkreślił, że wspólnie z żoną zaciągnęli trzy kredyty hipoteczne. Dodał, że od października 2012r. rozpoczął studia doktoranckie, za które opłatę uiszcza żona. Podał, że posiada dom o pow. 110 m ² obciążony hipoteką, mieszkania na które zaciągnęli żoną kredyty, jedno o pow. 48 m ² oraz drugie o pow. 29 m ² oraz nieruchomość rolną o pow. 5,35 ha. Wnioskodawca poinformował, że wraz żoną udzielają pomocy zarówno finansowej jak i fizycznej matce oraz schorowanej babci. Nadmienił również, że wraz z matką ma zarejestrowaną spółkę, która nie rozpoczęła jeszcze faktycznej działalności, nie przynosi żadnych korzyści finansowych, a generuje koszty i opłaty urzędowe. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 21 grudnia 2012 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - jakie ponosi miesięcznie koszty stałe związane z utrzymaniem domu o powierzchni 110 m ², należało je wyszczególnić i podać ich wysokość ( np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, wywóz nieczystości, podatek, ubezpieczenie, itp.), - jakie ponosi miesięcznie koszty stałe związane z utrzymaniem mieszkania o pow. 48 m ² oraz mieszkania o pow. 29 m ² należało je wyszczególnić i podać ich wysokość ( np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę telefon, wywóz nieczystości, ubezpieczenia, itp.), - czy uzyskuje dochody z tytułu wynajmu domu lub mieszkań, jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanego miesięcznie dochodu, - wysokości miesięcznych rat trzech kredytów hipotecznych oraz wskazanie na jaki cel zostały one wzięte, -wysokości czesnego opłacanego przez żonę wnioskodawcy za jego studia doktoranckie, -wysokości miesięcznych dochodów uzyskiwanych przez żonę wnioskodawcy oraz tytułu z którego dochód jest uzyskiwany, - czy jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, czy też ma przyznany zasiłek, jeśli tak należało wskazać jego wysokość, - czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, z tytułu umów zlecenia czy o dzieło, jeśli tak należało wskazać wysokość uzyskiwanych dochodów, -jaką kwotę przeznacza na pomoc finansową dla matki oraz babci, -jakiego rodzaju działalność zarejestrował wraz z matką i w jakiej wysokości ponosi koszty i opłaty urzędowe związane z prowadzoną działalnością, - czy uzyskał jakikolwiek dochód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, jeśli tak , należało wskazać jego wysokość, -jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego swoje oraz rodziny ( tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp.) oraz do nadesłania: -wyciągów z konta bankowego wnioskodawcy oraz jego małżonki z dwóch ostatnich miesięcy, jeśli posiadają konta bankowe, -kserokopii dokumentu potwierdzającego rejestrację spółki posiadanej przez wnioskodawcę oraz jego matkę. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca w zakreślonym terminie ani dotychczas nie wykonał powyższego zarządzenia. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaż, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a). W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.ps.a daje sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05). W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem z dnia 21 grudnia 2012 r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z tego obowiązku wnioskodawca nie wywiązał się, nie nadesłał żadnych wyjaśnień, co uniemożliwiło pełną ocenę jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Skarżący w formularzu PPF podał jedynie ogólnikowe dane dotyczące posiadanego stanu rodzinnego i majątkowego. We wniosku wnioskodawca wskazał, że jest osobą bezrobotną na utrzymaniu żony. Obecnie zajmuje się wychowywaniem dziecka. Podkreślił, że wspólnie z żoną zaciągnęli trzy kredyty hipoteczne. Dodał, że od października 2012r. rozpoczął studia doktoranckie, za które opłatę uiszcza żona. Podał, że posiada dom o pow. 110 m ² obciążony hipoteką, mieszkania na które zaciągnęli żoną kredyty, jedno o pow. 48 m ² oraz 29 m ² oraz nieruchomość rolną o pow. 5,35 ha. Wnioskodawca poinformował, że wraz żoną udzielają pomocy zarówno finansowej jak i fizycznej matce oraz schorowanej babci. Nadmienił również, że wraz z matką ma zarejestrowaną Spółkę, która nie rozpoczęła jeszcze faktycznej działalności, nie przynosi żadnych korzyści finansowych, a generuje koszty i opłaty urzędowe. Wnioskodawca uchylił się jednak od wykazania i uzupełnienia informacji o swojej sytuacji materialnej i życiowej w sposób określony w doręczonym wezwaniu. Przede wszystkim nie podał wysokości miesięcznych dochodów uzyskiwanych przez żonę. Nie wyjaśnił czy uzyskuje dochody z tytułu wynajmu domu lub mieszkań, a jeśli tak to jakie uzyskuje z tego tytułu dochody. Nie podał również czy uzyskał jakikolwiek dochód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, a jeśli tak nie podał jego wysokości. Nie wyjaśnił także czy jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, czy też ma przyznany zasiłek, czy podejmuje prace sezonowe, umowy zlecenia, o dzieło, a jeśli tak to jakie uzyskuje z tego tytułu dochody. Nie oświadczył również jakie ponosi koszty na utrzymanie domu i bieżące potrzeby oraz nie wskazał wysokości miesięcznych rat zaciągniętych kredytów. Treść żądanych od strony informacji miała na celu umożliwienie dokonania oceny rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawcy a w konsekwencji ustalenie czy jego sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a . Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Skoro tego wnioskodawca nie uczynił to brak jest przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawca wykazał, że spełnia warunki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło