VII SA/Wa 1533/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-01-18

Skład orzekający: Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może zostać uwzględniony bez dostarczenia przez wnioskodawcę dodatkowych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych?
Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wymaga wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Brak dostarczenia przez wnioskodawcę wymaganych dodatkowych wyjaśnień dotyczących sytuacji majątkowej i płatniczej uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie wniosku i stanowi podstawę do jego odmowy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca J.F. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, w sprawie dotyczącej skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wniosek był nieprecyzyjny, a wnioskodawca nie podał informacji o swojej sytuacji majątkowej i dochodowej. Pomimo wezwań do uzupełnienia tych danych i przedłużenia terminu, nie dostarczył wymaganych wyjaśnień.
Rozstrzygnięcie
Odmówić J.F. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. F. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego postanawia : odmówić J. F. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 21 września 2010 r. (data stempla biura podawczego) nadesłany przez J.F. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawca nie zaznaczył w punkcie 4, w jakim zakresie wnosi o przyznanie prawa pomocy. Z tego względu, zarządzeniem z dnia 18 października 2010 r. wezwano wnioskodawcę do sprecyzowania w jakim zakresie wnosi o przyznanie prawa pomocy. Wyjaśniono, że w uzasadnieniu formularza wnioskodawca wskazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny natomiast w piśmie z dnia 27 sierpnia 2010 r. wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów postępowania w całości oraz ustanowienie adwokata. Wobec powstałych rozbieżności co do zakresu żądania wnioskodawcy, wezwano go do udzielenia odpowiedzi na powyższe wezwanie w terminie 7 dni, od daty doręczenia, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Ze względu na brak wystarczających danych do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy zarządzeniem z dnia 18 października 2010 r. wezwano także wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku poprzez podanie z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje, gdyż w punkcie 10 formularza nie wskazał żadnego źródła dochodu, oświadczenia, czy wnioskodawca i jego małżonka są wobec tego osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku, czy też mają przyznany zasiłek, jeśli tak, należało podać do kiedy i w jakiej wysokości. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, czy on lub jego małżonka podejmują prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, o dzieło, jeśli tak, należało podać jakie i jaki uzyskują z nich dochód czy też prowadzą działalność gospodarczą, jeśli tak, należało podać jakiego rodzaju oraz wysokość uzyskiwanych z tego tytułu dochodów. Ponadto wezwano wnioskodawcę do podania gdzie wraz z rodziną zamieszkuje, gdyż w punkcie 7 formularza (majątek) wnioskodawca nie wskazał, że posiada dom czy mieszkanie, czy zatem wynajmuje dom lub mieszkanie, jeśli tak, należało podać wysokość ponoszonych kosztów, a w szczególności opłat z tytułu np. umowy najmu, czynszu, za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, abonament radiowo-telewizyjny, itp, należało je wyszczególnić i podać ich wysokość. Wezwano także wnioskodawcę do podania, czy on lub jego małżonka posiadają nieruchomość rolną bądź inne nieruchomości, jeśli tak, należało wyszczególnić jakie oraz podać ich wielkość, czy posiadają oszczędności pieniężne, papiery wartościowe lub przedmioty wartościowe, jeśli tak, należało je wskazać oraz ich wartość lub wysokość, oraz czy posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało podać ich markę, rok produkcji, wartość rynkową oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, naprawy, ubezpieczenie). Ponadto, zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp., czy wnioskodawca uzyskuje pomoc od rodziny lub znajomych, organizacji społecznych lub państwowych jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie oraz z jakich środków wnioskodawca pobudował obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej o wym. po obrysie zewnętrznym 8,10x 3,10 m, zlokalizowany na działce nr [...] w Z. Powyższe wyjaśnienia dotyczące nadesłanego wniosku należało nadesłać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W odpowiedzi na powyższe wezwania wnioskodawca sprecyzował, iż wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. Odnośnie wezwania do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca zwrócił się z prośbą o przedłużenie terminu sądowego. Wskazał, iż w obliczu zbliżającego się Święta Wszystkich Świętych i zaplanowanego wyjazdu na groby bliskich w inną część Polski nie jest w stanie złożyć w wyznaczonym 7 – dniowym terminie stosownych wyjaśnień. Zarządzeniem z dnia 15 listopada 2010 r. przychylono się do prośby wnioskodawcy i przedłużono termin do nadesłania dodatkowych wyjaśnień wyszczególnionych w zarządzeniu z dnia 18 października 2010 r. o 7 dni, licząc od dnia doręczenia wnioskodawcy niniejszego zarządzenia. Wnioskodawca odebrał ww. zarządzenie w dniu 14 grudnia 2010 r. (data stempla biura podawczego), a zatem termin do nadesłania dodatkowych wyjaśnień upłynął z dniem 21 grudnia 2010 r. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca do chwili wydania niniejszego postanowienia nie nadesłał żadnych dodatkowych wyjaśnień do nadesłania których został wezwany. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Jak wynika z powołanych przepisów sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z nadesłanego zaś formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona i dwóch synów. Pozostałe rubryki formularza wnioskodawca zakreślił nie podając żadnych danych dotyczących jego sytuacji materialnej. Stosownie jednak do treści art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W związku z brakiem jakichkolwiek danych dotyczących sytuacji finansowej wnioskodawcy zarządzeniem z dnia 18 października 2010 r. wezwano go do przedłożenia w terminie 7 dni, od daty doręczenia zarządzenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Zaznaczyć należy, że pomimo przychylenia się do prośby wnioskodawcy i przedłużenia terminu do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, do chwili wydania postanowienia nie wpłynęły do Sądu żadne wyjaśnienia. Wskazać należy, że uchylenie się przez wnioskodawcę od obowiązku nałożonego w trybie art. 255 p.p.s.a. stanowi przeszkodę wykluczającą merytoryczne rozpoznanie wniosku, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący. Taki też pogląd prezentowany jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06, niepubl., postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r., sygn. akt OZ 128/05, niepubl.). W świetle powyższego uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku bowiem wnioskodawca nie nadsyłając żądanych informacji nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Brak jakichkolwiek danych dotyczących sytuacji materialnej i płatniczej wnioskodawcy uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie wniosku. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło