VII SA/Wa 1534/04

WyrokWSA w Warszawie2005-07-14

Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny może uchylić decyzję kasacyjną organu odwoławczego, która jest korzystna dla skarżącego, nawet jeśli stwierdzi naruszenia prawa, jeśli uwzględnienie skargi prowadziłoby do przywrócenia do obrotu prawnego decyzji organu pierwszej instancji odmawiającej wszczęcia postępowania nieważnościowego?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące nieważnością zaskarżonego aktu. W sytuacji, gdy decyzja kasacyjna organu odwoławczego jest korzystna dla skarżącego (uchyla decyzję organu pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania), uwzględnienie skargi i uchylenie tej decyzji kasacyjnej spowodowałoby przywrócenie do obrotu prawnego decyzji organu pierwszej instancji odmawiającej wszczęcia postępowania nieważnościowego, co byłoby orzeczeniem na niekorzyść skarżącego. Dlatego, mimo stwierdzenia nieprawidłowości uzasadnienia decyzji odwoławczej, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie sklepu. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że skarżąca nie ma przymiotu strony. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, wskazując na potrzebę zbadania zasadności wszczęcia postępowania nieważnościowego z urzędu w związku z nieważnością decyzji o warunkach zabudowy. Skarżąca wniosła skargę, podnosząc, że decyzje pozwolenia na budowę i użytkowanie zostały wydane na podstawie wadliwej decyzji o warunkach zabudowy. Sąd oddalił skargę, uznając, że jej uwzględnienie byłoby orzeczeniem na niekorzyść skarżącej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2005 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2004r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2002r. nr [...]o pozwoleniu na użytkowanie sklepu ogólnospożywczego o powierzchni użytkowej 166,2 m2 położonego na parterze wielorodzinnego budynku mieszkalno-usługowego usytuowanego przy ul. [...] w [...] (działka nr [...]) wydanego na rzecz W. G., A. G.i D. N. W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny podniósł, że W. S. posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu położonego w [...] przy Al. [...] – nr działki ewid. [...]. W związku z tym tak skarżąca jak i pozostali wnioskodawcy nie mogą skutecznie wnosić o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji. Nie mają oni, bowiem przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa. Brak przymiotu strony stanowi negatywną przesłankę podmiotową wszczęcia postępowania nieważnościowego. Nie stwierdzono również podstaw przemawiających za wszczęciem postępowania nieważnościowego z urzędu. Odwołania od tej decyzji wnieśli W. S., M. D., A. P., T. P. i F. S., podnosząc, iż są zatruwani spalinami samochodów dostawczych do sklepu. Przy czym dojazd tych pojazdów jest utrudniony z uwagi na wąską drogę dojazdową nieprzystosowaną do takich pojazdów. Postępowanie organów administracyjnych odmawiających mieszkańcom budynku praw strony narusza obowiązujące przepisy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2004r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy powołał się na okoliczność, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu będących podstawą do wydania decyzji o pozwoleniu na przebudowę mieszkania w sąsiednim budynku na sklep. Wojewoda [...] rozpatrując ponownie wniosek z dnia [...] lipca 2003r. ma zbadać zasadność wszczęcia postępowania nieważnościowego z urzędu. Wynik tego postępowania nieważnościowego ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Należy, bowiem w przypadku stwierdzenia nieważności pozwoleń na budowę rozważyć zasadność wszczęcia z urzędu postępowania nieważnościowego dotyczącego pozwolenia na użytkowanie sklepu. Ewentualnie należy rozpatrzeć sprawę pod kątem zawieszenia postępowania z mocy art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Skargę na tą decyzję wniosła W. S., podnosząc, iż wszystkie decyzje Starosty zarówno pozwolenie na budowę, jak i pozwolenie na użytkowanie wydane zostały na podstawie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, dotkniętych wadą nieważności, jako sprzecznej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie wiąże się nierozerwalnie z decyzjami o pozwoleniu na budowę. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada niezwiązania Sądu granicami skargi, co oznacza, iż granice zaskarżenia nie pokrywają się z granicami rozpoznania tego sądu, Sąd natomiast jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja kasacyjna organu odwoławczego uchylająca na podstawie art. 138 § 2 kpa decyzją organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ramach tej sprawy może, więc być tylko przeprowadzona kontrola postępowania nieważnościowego dotyczącego decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2002r. o pozwoleniu na użytkowanie sklepu ogólnospożywczego. Nie mogą zaś być oceniane w niniejszej sprawie decyzje wydane w postępowaniu nieważnościowym dotyczące pozwolenia na przebudowę lokalu. Zgodnie z art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd administracyjny nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Należy podkreślić, iż decyzja kasacyjna wydana przez organ odwoławczy jest korzystna dla skarżącej. Organ drugiej instancji jako podstawę uchylenia decyzji organu pierwszej instancji podał tą samą okoliczność, na którą powołano się w skardze – a więc stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej inwestycji. W tym kontekście zdaniem organu należy przeanalizować celowość wszczęcia postępowania nieważnościowego dotyczącego decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2002r. – z urzędu. Uwzględnienie skargi W. S. i uchylenie decyzji kasacyjnej spowodowałoby przywrócenie od obiegu prawnego uchylonej decyzji organu pierwszej instancji odmawiającej skarżącej wszczęcia postępowania nieważnościowego w sprawie kwestionowanej decyzji. Wyrok uwzględniający skargę i uchylający decyzję odwoławczą należałoby uznać jako wydany na niekorzyść strony skarżącej, co naruszałoby art. 134 § 2 cytowanej wyżej ustawy o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Ponadto z akt sprawy wynika, iż z dniem 3 marca 2005r. W. S. nabyła odrębną własność lokalu przy ul. [...] m [...] w [...], oraz udział w działce nr [...]. Skoro organ odwoławczy przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji istnieje możliwość ponownego przeanalizowania uprawnień skarżącej do wszczęcia postępowania nieważnościowego dotyczącego decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2002r. w zmienionej sytuacji prawnej skarżącej. W kontekście powyższych rozważań nie mają istotnego znaczenia nieprawidłowości uzasadnienia decyzji organu odwoławczego. Z tych względów, na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło