VII SA/Wa 1534/10
PostanowienieWSA w Warszawie2011-03-09
Skład orzekający: Joanna Gierak – Podsiadły
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym może zostać uwzględniony bez dostarczenia przez wnioskodawcę wystarczających danych dotyczących jego sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym może zostać przyznane osobie fizycznej tylko wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Wnioskodawca ma obowiązek dostarczyć odpowiednie informacje i dokumenty dotyczące swojej sytuacji majątkowej. Brak dostarczenia tych danych stanowi przeszkodę do merytorycznego rozpoznania wniosku i skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący J. F. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o odmowie zawieszenia postępowania odwoławczego. Wnioskodawca wskazał złą sytuację materialną i brak środków na pokrycie kosztów postępowania, lecz nie dostarczył wymaganych informacji i dokumentów potwierdzających tę sytuację mimo wezwań sądu. Wniosek o prawo pomocy został odmówiony, a skarżący złożył sprzeciw, który nie zawierał dodatkowych okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówił J. F. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Joanna Gierak – Podsiadły po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. F. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego postanawia: odmówić J. F. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżący J. F., złożył w terminie do uiszczenia ww. opłaty sądowej pismo procesowe z dnia 30 sierpnia 2011 r. (data nadania w placówce pocztowej) zawierające wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów postępowania i ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek skarżący podał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania ze względu na złą sytuację materialną. Wskazał, że nie posiada środków na pokrycie żądanej opłaty ani innych kosztów postępowania w sprawie.
Przy piśmie z dnia 6 września 2010 r. Sąd przesłał wnioskodawcy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej PPF, celem jego podpisania i uzupełnienia, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W dniu 17 września 2010 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) J. F. złożył formularz ww. wniosku, w którym podał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną i dwojgiem dzieci. Skarżący nie podał żadnych innych okoliczności i nie podał również w jakim zakresie żąda przyznania prawa pomocy.
Wobec powyższych rozbieżności co do zakresu żądania wnioskodawcy, zarządzeniem z dnia 18 października 2010 r. wezwano wnioskodawcę do sprecyzowania w jakim zakresie wnosi o przyznanie prawa pomocy, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Nadto, ze względu na brak wystarczających danych do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy zarządzeniem z dnia 18 października 2010 r. wezwano także wnioskodawcę do przedłożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
W odpowiedzi na powyższe wezwania J. F. sprecyzował, iż wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika.
Odnośnie wezwania do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca zwrócił się z prośbą o przedłużenie terminu sądowego.
Zarządzeniem z dnia 15 listopada 2010 r. przychylono się do tej prośby wnioskodawcy i przedłużono termin do nadesłania dodatkowych wyjaśnień wyszczególnionych w zarządzeniu z dnia 18 października 2010 r. o 7 dni, licząc od dnia doręczenia wnioskodawcy niniejszego zarządzenia.
Wnioskodawca odebrał ww. zarządzenie w dniu 14 grudnia 2010 r., a zatem termin do nadesłania dodatkowych wyjaśnień upłynął z dniem 21 grudnia 2010 r. Z akt sprawy wynika, że w wyznaczonym terminie skarżący nie nadesłał żadnych dodatkowych wyjaśnień.
Postanowieniem z 18 stycznia 2011 r. Sąd w składzie Referendarza sądowego uznał, iż rozpoznawany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Odpis niniejszego postanowienia, wraz z pouczeniem o sprzeciwie, został doręczony zainteresowanemu w dniu 10 lutego 2011 r. i w dniu 15 lutego 2011 r. skarżący złożył przysługujący mu środek zaskarżenia.
W sprzeciwie skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności dotyczących jego sytuacji osobistej i majątkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż w związku ze skutecznym wniesieniem sprzeciwu, postanowienie Sądu z 18 stycznia 2011 r. o odmowie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez J. F. zakresie, zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a, traci moc, co oznacza, iż sprawa jest ponownie rozpoznawana od początku.
Następnie podkreślić trzeba, iż na podstawie art. 199 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z treścią wymienionego przepisu, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy, uregulowane w art. 243 i przepisach następnych p.p.s.a., stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. To na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy.
W niniejszej sprawie J. F. nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Zaznaczyć należy, że pomimo przychylenia się do prośby wnioskodawcy i przedłużenia terminu do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, do chwili wydania postanowienia nie wpłynęły do Sądu żadne wyjaśnienia.
Również w złożonym w dniu 15 lutego 2011 r. sprzeciwie wnioskodawca nie przedstawił żadnych okoliczności, które przemawiałyby za przyznaniem skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Wskazać należy, że uchylenie się przez wnioskodawcę od obowiązku nałożonego w trybie art. 255 p.p.s.a. stanowi przeszkodę wykluczającą merytoryczne rozpoznanie wniosku, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący.
W świetle powyższego uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia rozpoznawanego wniosku bowiem wnioskodawca nie nadsyłając żądanych informacji nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy. Brak jakichkolwiek danych dotyczących sytuacji materialnej i płatniczej wnioskodawcy uniemożliwia merytoryczne i pozytywne załatwienie żądania.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło