VII SA/Wa 1534/16

Dnia 20 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu T. E. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 sierpnia 2017 r. w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi T.E. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej postanawia utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 sierpnia 2017 r. umarzającego postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i odmawiającego ustanowienia adwokata z urzędu Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do sprawy VII SA/Wa 1534/16 wpłynął na formularzu PPF wniosek T. E. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z treści złożonego wniosku wynika, iż T. E. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dochodów z tytułu emerytury w wysokości 2047 złotych miesięcznie. Podał, że posiada mieszkanie w [...] o pow. 26,4 m ² oraz dom o pow. 72 m² po rodzicach do remontu i działkę na której jest on usytuowany - 350 km od [...]. Oświadczył, że posiada oszczędności pieniężne w wysokości 130.000 złotych oraz w funduszach inwestycyjnych w wysokości 60.000 złotych - zaznaczył przy tym, że na dzień złożenia wniosku poniósł stratę z tego tytułu 4500 złotych. Wnioskodawca wskazał, że ponosi następujące wydatki, tj. opłatę za czynsz, media 600 złotych, zakup lekarstw 247 złotych, zakup wyżywienia 1200 złotych. Postanowieniem starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 1534/16 umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z uwagi na ustawowe zwolnienie skarżącego z ponoszenia kosztów i odmówiono ustanowienia adwokata z urzędu. Na to orzeczenie został skutecznie (w zakreślonym terminie) złożony sprzeciw. W sprzeciwie wnioskodawca wskazał, że nie zgadza się z uznaniem go za bogacza bo ma odłożone oszczędności w kwocie 130.000 zł. Są to oszczędności na remont domu i nadal brakuje 120.000 zł na ten remont oraz dodatkowych 50.000 zł na niezbędny sprzęt ca. Nie pozwoli, aby wydoił go kolejny adwokat, już kilka razy korzystał z usług prawników po 200 zł i 350 zł i niestety nic nie uzyskał. Uważa, że ma za małą emeryturę (2047 zł) żeby z niej żyć. A Sąd wydał w jego sprawie niesprawiedliwy wyrok i skarżącemu potrzebny jest adwokat w osobie A.O., która prowadzi - w przekonaniu skarżącego - takie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rozpoznając w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie, wobec czego postanowienie z 28 sierpnia 2017 r. należało utrzymać w mocy. Na wstępie wskazać należy, iż wobec skutecznego wniesienia przez wnioskodawcę sprzeciwu - na podstawie art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Stosownie do § 2 tego przepisu - w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec zmodyfikowania wniosku z uwagi na zwolnienie ustawowe (art. 239 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.), od konieczności ponoszenia kosztów sądowych - Sąd rozpoznaje jedynie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Żądanie ustanowienia pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom znajdującym się w trudnej sytuacji majątkowej, ubogim, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa, czyli faktycznie przez innych obywateli i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz B. D., B. G., A. K., M. N.-M., wyd. [...] 2005, s. 594). Instytucja ta ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w wobec osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Jeżeli natomiast strona ma jakiekolwiek, środki majątkowe, a w szczególności zaś posiada zgromadzone oszczędności pieniężne, to powinna partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. W niniejszej sprawie - jak słusznie zauważył referendarz w postanowieniu z [...] sierpnia 2017 r. - z wniosku nie wynika, że sytuacja finansowa wnioskodawcy jest aż tak trudna. Biorąc pod uwagę sytuację finansową T. E. Sąd uznał, iż brak jest niezbędnych przesłanek do przychylenia się do wniosku o ustanowienie pełnomocnika profesjonalnego z urzędu. Trudno przyjąć, że wnioskodawca jest osobą aż tak ubogą, że jego rzeczywiste możliwości finansowe uniemożliwiają ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Z nadesłanego wniosku i okoliczności sprawy wynika, że wnioskodawca wprawdzie obecnie utrzymuje się z niewielkich stałych dochodów z tytułu emerytury w wysokości 2047 złotych miesięcznie, jednakże posiada znaczne oszczędności pieniężne wysokości na dzień składania wniosku - 130 000 złotych oraz w funduszach inwestycyjnych w wysokości 60 000 złotych. Z kolei - jak słusznie wskazał referendarz - posiadanie oszczędności pieniężnych w zasadzie wyklucza obecnie przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy. Posiadając oszczędności pieniężne w powyżej wskazanej wysokości wnioskodawca jest w stanie samodzielnie ustanowić adwokata z wyboru. Zgodnie z aktualną linią orzeczniczą posiadanie oszczędności uznawane jest za negatywną przesłankę przyznania tego prawa (postanowienie z dnia 15 września 2010r., sygn. akt II FZ 430/10, postanowienie NSA z 27 września 2011r., sygn. akt I OZ 724/11). Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że należało odmówić przyznania prawa pomocy, dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 260 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.