VII SA/Wa 1536/05

WyrokWSA w Warszawie2006-03-31

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Jolanta Zdanowicz, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może samodzielnie stwierdzić fałszerstwo dowodu lub popełnienie przestępstwa jako podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Organ administracji nie może samodzielnie prowadzić postępowania dowodowego w celu stwierdzenia fałszerstwa dowodu lub popełnienia przestępstwa. Takie ustalenia wymagają prawomocnego orzeczenia sądu. Brak takich orzeczeń uniemożliwia stwierdzenie przesłanek wznowienia postępowania, co skutkuje odmową uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący J. G. złożył skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia innej decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Wniosek o wznowienie opierał się na przesłankach z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa (fałszywe dowody, decyzja wydana w wyniku przestępstwa). Organ odwoławczy odmówił uchylenia decyzji, stwierdzając brak dowodów potwierdzających fałszerstwo lub przestępstwo, które wymagałyby prawomocnego orzeczenia sądu. Skarżący zarzucał m.in. niezrealizowanie wniosków dowodowych i popełnienie przestępstwa przez organ.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2006 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2005 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania skargę oddala VII SA/Wa 1536/05 UZASADNIENIE Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2005r., po rozpatrzeniu odwołania zainteresowanego J. G., utrzymał w mocy decyzję Nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2005r. odmawiającą uchylenia decyzji własnej Nr [...] z dnia [...] lutego 2005r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] listopada 2004r. nałożył na inwestora E. N. obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany w wykonanych robotach budowlanych. Ta decyzja nie odpowiadała zainteresowanemu, jednakże [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] lutego 2005r. umorzył postępowanie odwoławcze. Po wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej tą decyzją, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił uchylenia decyzji własnej z [...] lutego 2005r. Rozpatrując sprawę w wyniku odwołania J. G., organ odwoławczy stwierdził, iż we wniosku o wznowienie wskazana została podstawa żądania - art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa, tj. sytuacje w których wznawia się postępowanie, gdy dowody na których oparto ustalenie faktyczne okazały się fałszywe lub też decyzja została wydana w wyniku przestępstwa. Analizując w tym aspekcie materiał dowodowy organ odwoławczy stwierdził, iż wnioskodawca nie przedstawił dokumentów potwierdzających, iż decyzja w stosunku do której żąda wznowienia postępowania i jej uchylenia, została oparta na okolicznościach, które okazały się fałszywe ani też, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005r. wydana została w wyniku przestępstwa. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że organy administracji nie mogą wkraczać w kompetencje sądu karnego, by przeprowadzać postępowanie dowodowe dla wykazania popełnienia przestępstwa i sfałszowania dowodu. Dlatego też organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2005r. Skargę na powyższą decyzję złożył zainteresowany J. G. podnosząc, że sprzeczne z prawem było nieuznanie go za stronę w decyzji z dnia [...] lutego 2005r., że niezrealizowanie i fałszywe potraktowanie przez organ jego wniosków dowodowych jest przestępstwem, że organ powinien z urzędu zawiadomić organy ścigania, a wydana decyzja niezgodnie z prawem jest przestępstwem oraz że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dba o prestiż swojego urzędu i w innej sprawie był przestępcą, a skarżący nie wierzy jego urzędnikom. Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji, bo nie powinna ona być wydana. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podkreślając, że przedmiotem postępowania odwoławczego była ocena czy faktycznie wskazane przez wnioskującego przesłanki wznowieniowe wystąpiły. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wznowienie postępowania jest jednym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji administracyjnej i dotyczy tylko decyzji ostatecznej. Zakres postępowania wznowieniowego wyznacza art. 149 § 2 kpa, wedle którego przedmiotem postępowania jest ustalenie czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wadliwości wyliczonych w art. 145 § 1 kpa. Art. 16 kpa ustanawia zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Od tej reguły ostateczności załatwienia sprawy ustawodawca dopuszcza wyjątki, tj. przypadki przewidziane w kpa, kiedy decyzja ostateczna może być wzruszona. Do takich przypadków należą między innymi nadzwyczajne przesłanki wznowieniowe z art. 145 § 1 kpa. W przedmiotowej sprawie, rozpoznawanej w trybie wznowieniowym, organ badał czy zachodzą przesłanki z art. 145 § 1 kpa, warunkujące rozpoznanie sprawy zakończonej ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005r. Wnioskujący o wznowienie jako podstawę wskazał art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa, a więc sytuację gdzie dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, zaś decyzja została wydana w wyniku przestępstwa. Powyższe przesłanki, jako wskazane w ustawie i powołane przez stronę, decydowały o wznowieniu postępowania przez organ, co z kolei było podstawą do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 kpa). Zgodzić się należy z organem administracji, że jeżeli strona domaga się wznowienia postępowania z uwagi na fałszywe dowody, to obowiązana jest przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany, bowiem organ administracji we własnym zakresie takiego postępowania nie przeprowadza. Również twierdzenie strony o popełnieniu przestępstwa powinno być poparte prawomocnym orzeczeniem sądu. Sąd podziela stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że brak dowodów potwierdzających, iż decyzja, co do której zgłoszono żądanie wznowienia postępowania i w efekcie jej uchylenia, została oparta na okolicznościach fałszywych, a wydano ją w wyniku przestępstwa, powoduje, iż nie można było stwierdzić czy w sprawie wystąpiły rzeczywiście przyczyny wznowienia, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2005r. odmawiającej uchylenia decyzji własnej z dnia [...] lutego 2005r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. W świetle powyższego za chybione należy uznać zarzuty skargi co do niezrealizowania wniosków dowodowych skarżącego oraz naruszenia w postępowaniu przepisów art. 10 § 1, 12 § 1, 77 §1 i 80 kpa. Wręcz przeciwnie, organ rozważył wszystkie okoliczności sprawy i dokonał oceny materiału, a z akt administracyjnych nie wynika, aby skarżącemu nie zapewniono czynnego udziału w postępowaniu (postępowanie zostało wznowione, bo skarżący, którego wcześniej nie uznano za stronę, ma przymiot strony). Odnośnie zarzutu nadania biegu sprawie, kiedy odwołanie inwestora N. złożono z podrobionymi kopertami, organ odwoławczy wyjaśnił tę kwestię szczegółowo w odpowiedzi na skargę. Zgodzić się też należy ze stanowiskiem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż organy administracji nie mają uprawnienia i nie mogą wkraczać w kompetencje sądu karnego, by przeprowadzać postępowanie dowodowe dla wykazania faktu popełnienia przestępstwa i sfałszowania dowodu. Skoro zatem żadna z przesłanek wznowieniowych, wskazanych przez skarżącego nie została udowodniona, organ mógł tylko odmówić uchylenia decyzji co do której wznowiono postępowanie. Mając powyższe na uwadze skargę jako bezzasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Powołane przepisy

art. 145 § 1 pkt 1art. 149 § 2 kpart. 145 § 1 kpArt. 16 kpart. 10 § 1art. 151 ustawy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło