VII SA/Wa 1537/05

WyrokWSA w Warszawie2006-03-31

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Jolanta Zdanowicz, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może samodzielnie stwierdzić fałszywość dowodów lub popełnienie przestępstwa jako podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też wymaga to prawomocnego orzeczenia sądu?
Ratio decidendi
Organ administracji nie może samodzielnie prowadzić postępowania dowodowego w celu stwierdzenia fałszywości dowodów lub popełnienia przestępstwa jako podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego. Wymaga to prawomocnego orzeczenia sądu. Brak takiego orzeczenia uniemożliwia stwierdzenie zaistnienia przesłanek wznowieniowych, co skutkuje utrzymaniem w mocy decyzji odmawiającej uchylenia poprzedniej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący J. G. domagał się uchylenia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia wcześniejszej decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Skarżący zarzucał, że decyzje te zostały wydane w wyniku przestępstwa i oparciu na fałszywych dowodach, a organy nie zrealizowały jego wniosków dowodowych. Sąd oddalił skargę, uznając, że brak jest podstaw do wznowienia postępowania bez prawomocnego orzeczenia sądu stwierdzającego fałszerstwo dowodów lub popełnienie przestępstwa.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2006 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2005 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania skargę oddala VII SA/Wa 1537/05 UZASADNIENIE Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2005 roku Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania zainteresowanego J. G., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2005 roku Nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji własnej Nr [...] z dnia [...] lutego 2005 roku W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2004 roku umorzył postępowanie w sprawie wybudowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...] położonej w Z. przy ulicy [...] i decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 roku. Po wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej w/w decyzją własną, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 roku odmówił uchylenia decyzji własnej z [...] lutego 2005 roku. Jak wskazał organ odwoławczy, we wniosku o wznowienie podano jako podstawę art.145 § 1pkt 1 i 2 Kpa, tj. sytuacje, w których wznawia się postępowanie, gdy dowody stanowiące podstawę ustaleń faktycznych okazały się fałszywe lub decyzja wydana została w wyniku przestępstwa. Analizując w tym aspekcie materiał dowodowy organ odwoławczy stwierdził, że wnioskodawca nie przedstawił dokumentów potwierdzających, iż decyzja w stosunku do której żądał wznowienia postępowania i jej uchylenia, została oparta na okolicznościach, które okazały się fałszywe ani też, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 roku wydana została w wyniku przestępstwa. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że kwestionowana decyzja nie jest sprzeczna z postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 roku, wszczynającym jedynie postępowanie i nie mogącym zawierać innych treści, poza wskazaniem przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania. Z tych względów organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2005 roku . Skargę sądową na powyższą decyzję wniósł J. G. domagając się jej uchylenia i zarzucając, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. umarzając postępowanie decyzją Nr [...] uchyla się od wszczęcia postępowania na zaciemnienie jego budynku przez budynek A. W., że budynek był wybudowany przed decyzją o pozwoleniu na budowę, a więc jest to samowola budowlana. Zarówno ta decyzja, jak i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca ją w mocy, są przestępstwem i fałszywie traktują dowody w sprawie. Organy nie zrealizowały wniosków dowodowych skarżącego, a nie przestrzeganie prawa budowlanego i kpa. jest przestępstwem (naruszenie art. 10, 12, 77 i 80 kpa). W zaskarżonej decyzji organ nie zajął stanowiska co do zgodności z prawem decyzji organu powiatowego i wojewódzkiego i zaniechał zawiadomienia z urzędu organów ścigania o przestępstwie w trakcie postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, bowiem nie zaistniały przesłanki wznowieniowe wskazane przez wnioskodawcę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wznowienie postępowania jest jednym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji administracyjnej i dotyczy tylko decyzji ostatecznej. Zakres postępowania wznowieniowego wyznacza art. 149 § 2 kpa. wedle którego przedmiotem postępowania jest ustalenie czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wadliwości wyliczonych w art. 145 § 1 kpa. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada ogólna trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 kpa). Od tej reguły ostateczności załatwienia sprawy ustawodawca dopuszcza wyjątki tj. przypadki przewidziane w kpa, kiedy to decyzja ostateczna może być wzruszona. Do takich przypadków należą miedzy innymi nadzwyczajne przesłanki wznowieniowe z art. 145 § 1 kpa. W przedmiotowej sprawie rozpoznawanej w trybie wznowieniowym organ badał czy zachodzą przesłanki z art.145 § 1 kpa warunkujące rozpoznanie sprawy zakończonej ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] lutego 2005 roku. Wnioskujący o wznowienie jako podstawę wskazał art. 145 § 1 pkt. 1 i 2 kpa, a więc sytuację gdzie dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, zaś decyzja została wydana w wyniku przestępstwa. Powyższe przesłanki jako wskazane w ustawie i powołane przez stronę decydowały o wznowieniu postępowania przez organ, co z kolei było podstawą do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art.149 § 2 kpa). Zgodzić się należy z organem administracji, że jeżeli strona domaga się wznowienia postępowania z uwagi na fałszywe dowody, to obowiązana jest przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego, stwierdzającego, że dokument był sfałszowany, bowiem organ administracji we własnym zakresie takiego postępowania nie przeprowadza. Również twierdzenie strony o popełnieniu przestępstwa powinno być poparte prawomocnym orzeczeniem sądu. Sąd podziela stanowisko organu administracji prowadzącego postępowanie wznowieniowe, że brak dokumentów potwierdzających iż decyzja co do której zgłoszono żądanie wznowienia postępowania, została oparta na okolicznościach fałszywych a wydano ją w wyniku przestępstwa, powoduje iż nie można było stwierdzić czy przyczyny wznowienia rzeczywiście wystąpiły w sprawie. To skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2005 roku odmawiającej uchylenia decyzji własnej z dnia [...] lutego 2005 roku w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wybudowania domu jednorodzinnego na działce Nr [...]. W świetle powyższego za chybione należy uznać zarzuty skargi, iż wnioski dowodowe nie zostały zrealizowane oraz że naruszono przepisy art. 10, 12, 77 i 80 kpa. Wręcz przeciwnie, organ rozważył wszystkie okoliczności sprawy i dokonał oceny materiału, a z akt administracyjnych nie wynika, aby stronie skarżącej nie zapewniono czynnego udziału w postępowaniu. Zgodzić się też należy ze stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż organy administracji nie mają uprawnienia i nie mogą wkraczać w kompetencje sądu karnego, by przeprowadzać postępowanie dowodowe dla wykazania faktu popełnienia przestępstwa i sfałszowania dowodu. Prawidłowo więc Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił uchylenia decyzji, co do której nie udowodniono zaistnienia przesłanek wznowieniowych Mając powyższe na uwadze skargę jako bezzasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Powołane przepisy

art.145 § 1pkt 1art. 10art. 149 § 2 kpart. 145 § 1 kpart. 16 § 1 kpart.145 § 1 kpart. 145 § 1art.149 § 2 kpart. 151 ustawy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło