VII SA/Wa 1537/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-09-06

Skład orzekający: Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, utrzymujący się z niewielkiego dochodu z gospodarstwa rolnego i zbieractwa runa leśnego, jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i żony, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawca, utrzymujący siebie i żonę z niewielkiego dochodu z gospodarstwa rolnego i zbieractwa runa leśnego, nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W związku z tym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 PPSA, przyznano mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Wnioskodawca J.P. złożył skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające wznowienia postępowania. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Po uzupełnieniu wniosku i złożeniu dodatkowych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji materialnej, sąd ocenił, że wnioskodawca utrzymuje się z niewielkiego dochodu z gospodarstwa rolnego i zbieractwa runa leśnego, co nie pozwala mu na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i żony.
Rozstrzygnięcie
Przyznano J.P. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J.P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy wznowienia postępowania postanawia : przyznać J.P. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 27 czerwca 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga J.P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] wraz z dołączonym formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy obowiązującym w sądach powszechnych w sprawach cywilnych. Z tego względu przesłano wnioskodawcy przy piśmie z dnia 9 lipca 2012 r. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej PPF, obowiązujący w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, celem jego uzupełnienia, podpisania i odesłania do Sądu w terminie 7 dni, od dnia doręczenia zarządzenia, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie poinformowano wnioskodawcę, że nadesłany do Sądu formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy obowiązuje w sądach powszechnych w sprawach cywilnych. Nie obowiązuje natomiast w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W dniu 23 lipca 2012 r. wnioskodawca nadesłał formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy na obowiązującym w sądach administracyjnych formularzu PPF. Z nadesłanego formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z gospodarstwa rolnego w wysokości 300,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca wskazał, że żona nie uzyskuje żadnego dochodu. Podał, że posiada dom o powierzchni 64 m ² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 1,65 ha. Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych wnioskodawca oświadczył, iż zarówno on jak i żona nie posiada. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, iż jest osobą bezrobotną, a jego jedynym źródłem utrzymania jest dochód uzyskiwany z tytułu posiadanego gospodarstwa rolnego w wysokości 300,00 złotych miesięcznie. Dodał, iż na jego utrzymaniu pozostaje żona, która nie posiada żadnego majątku oraz nie uzyskuje żadnego dochodu. Wnioskodawca podał, iż miesięczne koszty utrzymania jego rodziny wynoszą około 450,00 złotych miesięcznie. W związku z powziętymi wątpliwościami, co do możliwości płatniczych wnioskodawcy, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zarządzeniem z dnia 1 sierpnia 2012 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie skąd uzyskuje brakującą kwotę w wysokości około 150,00 złotych skoro miesięczny dochód wnioskodawcy wynosi 300,00 złotych, a miesięczne koszty utrzymania wynoszą około 450,00 złotych. Zapytano wnioskodawcę także, czy on i żona są osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku, czy też mają przyznany zasiłek, jeśli tak, należało wskazać jego wysokość. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, czy on lub żona otrzymują dochody z tytułu renty, emerytury lub z innych źródeł dochodu, jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanych miesięcznie dochodów oraz czy podejmują prace sezonowe, dorywcze, z tytułu umów zlecenia czy o dzieło, jeśli tak, należało podać wysokość uzyskiwanych miesięcznie dochodów. Wezwano wnioskodawcę do podania czy on lub żona podejmują próby znalezienia pracy na stałe, jeśli tak, należało wskazać ile prób podjęli. Zapytano wnioskodawcę jakie ponosi miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem domu o powierzchni 64 m ², należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, wywóz nieczystości, podatek, ubezpieczenia, itp.) oraz jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp.), a jaką na leczenie i zakup lekarstw. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać markę, rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, naprawy), oraz czy otrzymuje pomoc od rodziny, dzieci, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Wezwano wnioskodawcę do złożenia oświadczenia, czy posiada kredyty lub pożyczki w bankach lub u osób prywatnych, jeśli tak, należało wskazać wysokość posiadanego zadłużenia, planowany termin spłaty oraz wysokość miesięcznej raty. W dniu 17 sierpnia 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia. Z nadesłanych informacji wynika, że wnioskodawca brakująca kwotę w wysokości 150,00 złotych uzyskuje ze zbierania runa leśnego, tj. jagód, grzybów, borówek. Oświadczył, że suma pieniężna uzyskana ze sprzedaży pozwala na uzupełnienie deficytu budżetu domowego. Wnioskodawca oświadczył, że wskazał dolny próg uzyskiwanego dochodu tj. 300,00 złotych miesięcznie jednak jego wysokość jest zmienna i może wynosić nawet 400,00 złotych. Zaznaczył, iż zarówno dochód jak i koszty nie są stabilne. Dodał, iż koszty dostosowuje do dochodu tak by utrzymać stan płynności finansowej. Wnioskodawca poinformował, iż wraz z żoną jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, co potwierdza kserokopia decyzji Urzędu Pracy w B. dołączona do skargi. Wnioskodawca oświadczył, że wraz z żoną nie otrzymuje dochodu z tytułu renty, emerytury lub innych źródeł jak również nie podejmuje pracy sezonowej, dorywczej, jak też pracy w ramach umowy o dzieło. Dodał, iż razem z żoną podejmuje próby znalezienia pracy na stałe wskazując, iż potwierdzenie znajduje się w Urzędzie Pracy w B. Wnioskodawca podał, że miesięczne koszty jakie ponosi z tytułu utrzymania domu wynoszą : z tytułu podatku od budynku w wysokości 1,83 złotych, z tytułu ubezpieczenia 6,33 złotych, za wodę i ścieki w wysokości 3,47 złotych, za wywóz śmieci 4,83 złotych, za gaz 16,66 złotych, za energię elektryczną w wysokości 72,35 złotych, za telefon w wysokości 35,00 złotych, co łącznie stanowi kwotę w wysokości 140,47 złotych. Wnioskodawca oświadczył, że na bieżące potrzeby życia codziennego przeznacza kwotę w wysokości około 100,00 złotych, na zakup lekarstw i leczenie od 50,00 do 100,00 złotych. Wnioskodawca oznajmił, że posiada samochód osobowy marki Ford rok produkcji 1999 r., jednak nie użytkuje go ze względu na brak środków pieniężnych do jego uruchomienia. Wnioskodawca poinformował, iż nie otrzymuje pomocy od rodziny, dzieci, organizacji społecznych lub też państwowych. Wskazał, iż na chwilę obecną nie posiada żadnych zobowiązań pieniężnych wynikających z kredytów, pożyczek bankowych ew. zaciąganych u osób prywatnych. Dodał, iż dokłada wszelkich starań, aby pieniędzy nie pożyczać. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że wykazał on, iż zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stwierdzono, że wnioskodawca utrzymujący siebie i żonę jedynie z niewielkiego dochodu uzyskiwanego z tytułu posiadanej nieruchomości rolnej oraz ze zbieractwa runa leśnego nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie i żony. Uznano, że sytuacja materialna w jakiej obecnie znajduje się wnioskodawca jest na tyle trudna, iż uzasadnia przychylenie się do wniosku i przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienia od koszów sądowych w całości. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło