VII SA/Wa 1539/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), , Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2006 r. sprawy ze skargi E. T. i S. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2005 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2005 r. znak [...], po rozpatrzeniu odwołania zainteresowanych właścicielek sąsiedniej działki, uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] maja 1998 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia M. D. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na terenie działki nr [...] w L. przy ul. [...] i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż Wojewoda [...], prowadzący postępowanie nieważnościowe na wniosek właścicielek sąsiedniej działki, w swojej decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r., odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] maja 1998 r., oparł się na zgodności zatwierdzonego projektu budowlanego budynku mieszkalnego z decyzją Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] maja 1998 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz na przedłożonym przez inwestora dokumencie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co stanowiło o braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego. Na skutek odwołania właścicielek sąsiedniej działki nr [...] od tej decyzji Wojewody [...], organ odwoławczy, po przeprowadzonym postępowaniu, stwierdził, iż zachodzi konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania organu I instancji, bowiem odwołujące się nie posiadają przymiotu strony tego postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, precyzyjnie wskazującego strony postępowania w sprawach pozwolenia na budowę. Tylko te same strony mogą występować w postępowaniu nieważnościowym. Powołując się na akta administracyjne sprawy organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotowy budynek wysokości 10m jest oddalony od działki skarżących ok. 33m. Takie położenie wyklucza możliwość naruszenia przez projektowany budynek przepisów określających minimalne wymogi dotyczące oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi zawartych w § 13, 57 i 60 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także innych przepisów mających na celu zabezpieczenie interesów właścicieli sąsiadujących z projektowaną inwestycją. Jak dalej stwierdził organ odwoławczy, nieruchomość należąca do odwołujących się nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanego budynku. Dlatego też odwołujące się nie są stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] maja 1998 r., udzielającej pozwolenia na budowę, a skoro postępowanie to zostało wszczęte na wniosek osób nie będących stronami w sprawie, to na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa decyzja wydana w tym postępowaniu podlegała uchyleniu, a postępowanie organu I instancji umorzeniu. Skargę sądową na powyższą decyzję wniosły właścicielki sąsiedniej nieruchomości twierdząc, że decyzja zezwalająca M. D. na budowę została wydana bez dokładnego określenia lokalizacji i bez konsultacji z sąsiadami, co naruszało mir sąsiedzki, że budowla na działce nr [...] jest zagrożeniem dla parterowego budynku skarżących, co znaczy, że są one stroną w sprawie, że budowa ta spowodowała ich uszczerbek na zdrowiu, a prowadzona była bez zabezpieczenia, że nieprawdą jest oddalenie spornego budynku od budynku skarżących ok. 33m i że na działce nr [...] nie ma fundamentu zaznaczonego na planach a także, że dwie wizje lokalne wstrzymały budowę M. D. Zdaniem skarżących ich nieruchomość znajduje się w obszarze negatywnego oddziaływania projektowanego budynku, narusza ich prywatność i swobodę osobistą. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, powołując się na art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, określający strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę i podkreślając, iż przedmiotowe postępowanie dotyczyło kontroli prawidłowości udzielonego pozwolenia na budowę, a nie sposobu realizacji tej inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia, będącego przedmiotem tej oceny, pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Skarga podlega uwzględnieniu lecz z innych motywów niż w niej wskazane. Zarzuty skargi dotyczące robót budowlanych prowadzonych bez zabezpieczenia, wizji lokalnych skutkujących wstrzymaniem budowy sąsiada, istnienia bądź nie fundamentu na działce skarżących oraz spowodowania uszczerbku na zdrowiu skarżących pozostają bez wpływu na wynik niniejszej sprawy, dotyczącej jedynie kontroli prawidłowości udzielonego pozwolenia na budowę. Zaskarżona decyzja wydana została w nadzwyczajnym trybie postępowania, jakim jest tryb o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, organ administracji w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w wadliwej decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny. W swej decyzji orzeka więc wyłącznie co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem, a nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy (vide wyrok NSA z dnia 6 stycznia 1999 r., sygn. akt IV SA 1030/97). Tak wyznaczony zakres rozstrzygania w sprawie dotyczącej wyłącznie samego stwierdzenia nieważności wpływa następnie na zakres działania organu odwoławczego, który też tylko w takim zakresie powinien sprawować kontrolę w toku instancji. W przedmiotowej sprawie rozstrzygniecie organu odwoławczego oparte zostało na stwierdzeniu, że skarżące nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę, a zatem postępowanie organu I instancji wszczęte na ich wniosek podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Jest to konsekwencją rozpoznawania przez organ nadzoru nowej sprawy w stosunku do załatwionej kwestionowaną decyzją, dlatego też otwiera się następnie dla wszystkich stron tego postępowania droga weryfikacji takiej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 2520/98). W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie rozważył, czy skarżące były stroną postępowania w chwili wydawania decyzji Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] maja 1998 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego M. D. na terenie działki nr [...] (sąsiadującej z ich działką), co niewątpliwie decydowałoby o ich prawie uczestnictwa w postępowaniu zwykłym, jak i nadzwyczajnym, a także nie wziął pod uwagę, że krąg osób uprawnionych do uczestnictwa w postępowaniu nieważnościowym jest szerszy niż w postępowaniu zwykłym. Powyższe uchybienia organu odwoławczego stanowią o naruszeniu art. 77 i art. 107 § 3 kpa, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy i zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) jest podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji. Z tych względów należało orzec jak w sentencji. Przy orzekaniu zastosowano art. 152 w/w ustawy.