VII SA/Wa 154/19

WyrokWSA w Warszawie2019-07-10

Skład orzekający: Jadwiga Smołucha, Monika Kramek, Wojciech Sawczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca doprowadzenie budynku do stanu poprzedniego może zostać utrzymana w mocy, jeśli organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych oraz nie precyzuje zakresu robót naprawczych?
Ratio decidendi
Decyzje nakładające obowiązek doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego muszą być poprzedzone wyczerpującym postępowaniem wyjaśniającym oraz zawierać precyzyjne uzasadnienie i określenie zakresu robót. W braku takich ustaleń i precyzji decyzje są wadliwe i należy je uchylić.
Stan faktyczny
K P została zobowiązana decyzją PINB do doprowadzenia budynku mieszkalnego do stanu poprzedniego z powodu istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Organ odwoławczy WINB utrzymał tę decyzję, wskazując na brak zgody współwłaścicielki nieruchomości E F na legalizację zmian. Skarżąca zarzuciła organom m.in. brak wyczerpującego postępowania dowodowego, nieprecyzyjne określenie zakresu obowiązków oraz naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego; zasądził od WINB na rzecz K P kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jadwiga Smołucha, Sędziowie sędzia WSA Monika Kramek (sprawozdawca), sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Protokolant referent stażysta Paulina Plichtowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2019 r. sprawy ze skargi K P na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz K P kwotę 997 (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi K P (dalej także jako: "skarżąca") jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WINB", "organ odwoławczy") z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...]. Decyzją tą WINB działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania K P - utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej jako: "PINB", "organ powiatowy") z dnia [...] września 2018 r., nr [...], nakazującą K P doprowadzenie budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] do stanu poprzedniego, tj. do stanu zatwierdzonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1994 r. nr [...]. Decyzja organu odwoławczego została podjęta w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 9 września 2015 r. do PINB w [...] wpłynął wniosek T J zawierający informację dotyczącą przeprowadzenia postępowania naprawczego w związku z wprowadzonymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego budynku mieszkalnego na działce o nr [...] przy ul. [...]. W dniu 2 grudnia 2015 r. organ powiatowy przeprowadził oględziny, w trakcie których stwierdzono odstępstwa od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] grudnia 1994 r. w zakresie charakterystycznych parametrów technicznych, tj. powierzchni zabudowy oraz kubatury. Ponadto zmianie uległ wewnętrzny układ komunikacyjny pomiędzy parterem, a pierwszym piętrem. PINB w [...]decyzją z dnia [...]stycznia 2016 r. nr [...] nałożył na K i S P obowiązek przedłożenia projektu zamiennego przedmiotowej inwestycji. W dniu 8 maja 2016 r. przedłożono wymaganą dokumentację budowlaną. W związku z występującymi brakami w dokumentacji zamiennej, PINB postanowieniem z dnia [...]sierpnia 2016 r. nałożył na K i S P obowiązek ich usunięcia, poprzez m.in. przedłożenie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W związku z nieuzupełnieniem wszystkich dokumentów organ powiatowy wydał w dniu [...] października 2016 r. decyzję nr [...] nakazującą K i S P doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, tj. do stanu zatwierdzonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1994r. W wyniku postępowania odwoławczego [...] WINB decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] uchylił w/w decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji, jako wszczęte na wniosek osoby nieposiadającej przymiotu strony w sprawie nadbudowy budynku mieszkalnego przy ul. [...]. Następnie organ powiatowy wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nadbudowy ww. budynku mieszkalnego i decyzją z dnia [...] kwietnia 2017r. nr [...]nakazał K P i S P doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, tj. do stanu zatwierdzonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1994r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 stycznia 2018 r. wydanym w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 623/17, uchylił decyzję WINB z dnia [...] stycznia 2017r. nr 38/2017 Po przeprowadzeniu postępowania nadzwyczajnego WINB decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...], stwierdził nieważność decyzji organu powiatowego z dnia [...] kwietnia 2017 r. W związku z ww. wyrokiem WSA w Warszawie, WINB decyzją z dnia [...]czerwca 2018 r. nr [...], uchylił decyzję organu powiatowego z dnia [...] października 2016 r. nr [...]i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W dniu 4 września 2018 r. E F przedłożyła do akt sprawy dokumenty potwierdzające stan własności nieruchomości o nr ew. [...] położonej przy ul. [...], z których wynikało, że współwłaścicielami działki nr [...] przy ul. [...] są K P i E F. Decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...] PINB nakazał K P doprowadzenie budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr. [...] przy ul. [...] do stanu poprzedniego, tj. do stanu zatwierdzonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]z dnia [...] grudnia 1994r. Od tej decyzji odwołanie wniosła K P. Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. [...] WINB, utrzymał w mocy decyzję organu powiatowego. Podzielając ustalenia poczynione przez organ I instancji WINB wskazał, że w sytuacji istotnego odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego organ nadzoru budowlanego podejmuje stosowne działania mające na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Za prawidłowe uznał organ odwoławczy stanowisko PINB, że inwestycję zrealizowano w sposób istotnie odbiegający od warunków zatwierdzonego projektu budowlanego i decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1994 r., zatwierdzającej plan realizacyjny inwestycji na terenie działki przy ul. [...] nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Wyjaśnił, że przez istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego i innych warunków pozwolenia na budowę należy w szczególności rozumieć odstąpienie naruszające przepisy, w tym techniczno-budowlane, obowiązujące Polskie Normy oraz odstąpienie zmieniające usytuowanie, przeznaczenie obiektu budowlanego lub warunki określone w art. 36 ustawy Prawo budowlane. W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego, każde istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne wyłącznie po wcześniejszym uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Budowa budynku lub realizacja innych robót budowlanych z istotnymi odstępstwami bez uzyskania decyzji pozwalającej na dokonanie tego typu odstępstw stanowi w części dotyczącej tych odstępstw, samowolę budowlaną i wymaga przeprowadzenia postępowania naprawczego. Inwestor takiej decyzji nie przedstawił. WINB wskazał na ustalenia poczynione przez organ I instancji, że zmianie uległy charakterystyczne parametry techniczne, tj. powierzchnia zabudowy oraz kubatura. Ponadto zmianie uległ wewnętrzny układ komunikacyjny pomiędzy parterem a pierwszym piętrem. W projekcie zamiennym wskazano, że po stronie północnej wykonano 2- kondygnacyjny hol wejściowy z biegiem schodowym na piętro i małym pokojem na piętrze zamiast parterowego przedsionka wejściowego. Po stronie południowej płyta tarasu na piętrze została oparta na 2 słupach zamiast na 3 - powiększenie rozpiętości podciągu. Na parterze w południowej ścianie zewnętrznej pokoju dziennego nie wykonano słupa między oknem a drzwiami balkonowymi - powiększono rozpiętość nadproża. Na piętrze ścianę oddzielającą lokal nr 1 od lokalu nr 3 przesunięto w kierunku zachodnim o ok. 2 m. Przytaczając treść art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego organ odwoławczy wyjaśnił, że ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. organ powiatowy nałożył na K i S P obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego nadbudowy budynku mieszkalnego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. W związku z nieprzedłożeniem kompletnej dokumentacji PINB wezwał K i S P do uzupełnienia projektu budowlanego (postanowienie PINB w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r.) poprzez sporządzenie projektu zagospodarowania działki zgodnie z wymogami określonymi w § 8 rozporządzenia Ministra Transportu. Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, przedłożenie oryginału wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania działki oraz przedłożenie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wraz ze zgodą pozostałych współwłaścicieli działki na realizację inwestycji określonej w projekcie. WINB wyjaśnił, że E F w piśmie z dnia 16 sierpnia 2016 r. oświadczyła, że nie zgadza się na zalegalizowanie dobudowanej części budynku na działce nr [...] j przy ul. [...]. W ocenie WINB z uwagi na nieprzedstawienie pełnej dokumentacji budowlanej zamiennej, tj. zgody drugiej ze współwłaścicielek ww. nieruchomości na realizację przedmiotowej inwestycji, organ powiatowy słusznie nakazał K P doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z pierwotnym pozwoleniem na budowę. WINB podkreślił, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 51 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego bada również, czy inwestor wykonujący roboty budowlane posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ odwoławczy podkreślił, że skoro w sprawie mamy do czynienia ze współwłasnością nieruchomości położonej przy ul. [...] , której właścicielkami są E F i K P, a pierwsza z nich nie wyraziła zgody na legalizację istotnych odstępstw, które miały miejsce przy nadbudowie budynku mieszkalnego, to nie jest możliwe zalegalizowanie spornych robót budowlanych. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że stanowiący podstawę weryfikowanego rozstrzygnięcia art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego kończy postępowanie naprawcze określając alternatywnie trzy rodzaje sankcji jakie można zastosować za niewykonanie obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, tj. nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. W związku z nieprzedłożeniem przez inwestora w toku postępowania zgody E F na pozostawienie wykonanych odstępstw organ powiatowy był zobowiązany do wydania decyzji na podstawie wymienionego przepisu. Ponadto organ odwoławczy podkreślił,ież zaniechanie robót budowlanych spowodowałoby w istocie zalegalizowanie stanu, który narusza przepisy prawa. Przyczyniłoby się to do akceptacji PINB w [...] wprowadzonych samowolnie istotnych odstąpień i usankcjonowałoby istniejący stan faktyczny naruszający przepisy Prawa budowlanego. Jednocześnie wyjaśnił, że rozbiórka całego obiektu lub jego części nie jest zasadna, gdyż obiekt powstał na podstawie pozwolenia na budowę, a więc rozbiórka stanowiłaby najdotkliwszą sankcję dla inwestora. Ze względu na powyższe należało nakazać doprowadzenie budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu WINB wskazał, że o ile organ powiatowy uzna, że należy podjąć działania z zakresu nadzoru budowlanego w stosunku do robót budowlanych wykonanych przez E F to może wszcząć odrębne postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych wykonanych w lokalu do niej należącym. Skargę na powyższą decyzję wniosła K P, domagając się jej uchylenia wraz z poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1. art. 7 i art. 77 k.p.a. z których wynika, że postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy; 2. art. 8 k.p.a. poprzez niezałatwienie sprawy w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, 3. art. 9 k.p.a. poprzez brak informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, 4. art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ II instancji kierował się przy załatwieniu sprawy, 5. art. 76 § 1 k.p.a. poprzez niedokonanie przez organ oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art. 76 § 1 szczególną moc dowodową, 6. art. 79 i 81 k.p.a. poprzez niezachowanie wymagań określonych tymi przepisami, co jest bezwzględnym obowiązkiem organów administracji, 7. art. 10 i art. 79 § 1 k.p.a. poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie dowodu z oględzin, z pominięciem oględzin drugiego z lokali znajdujących się w budynku oraz pominięciem zmian dokonanych przez drugiego ze współwłaścicieli nieruchomości, 8. art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, który jest związany ściśle z przyjętą w postępowaniu administracyjnym zasadą swobodnej oceny dowodów, 9. wadliwe określenie adresata decyzji, poprzez pominiecie konieczności doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1994 r., także przez E F w zakresie przesunięcia ścian wewnątrz budynku, 10. w konsekwencji naruszenie prawa materialnego tj. art. art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz 51 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez brak wskazania jakie konkretnie prace winny zostać przeprowadzone przez skarżącą, na czym mają polegać, co biorąc pod uwagę przeróbki drugiego ze współwłaścicieli jest niezbędne dla prawidłowego określenia zakresu obowiązków strony. Jednocześnie skarżąca wniosła o zawieszenie postepowania do czasu 1) rozpoznania przez Sąd Rejonowy w [...] wniosku o rozstrzygnięcie w przedmiocie zgody na czynność przekraczającą zwykły zarząd, 2) zakończenia postępowania w przedmiocie nakazania E F przywrócenie budynku mieszkalnego do stanu poprzedniego, tj. stanu zgodnego z decyzją Kierownika Urzędu rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1994 r., celem umożliwienia przeprowadzenia prac pozwalających na doprowadzenie budynku do stanu poprzedniego przez K P. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Decyzje wydane w sprawie, tj. zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji, są bowiem wadliwe, jako niepoprzedzone wyczerpującym postępowaniem wyjaśniającym, a co przy tym istotne - uzasadnienia tych decyzji nie spełniają wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a., co znacznie utrudnia ich weryfikację, w konsekwencji orzeczenia te należało uznać za co najmniej przedwczesne. Kwestionowaną decyzją WINB utrzymał w mocy decyzję organu powiatowego z dnia [...] września 2018 r., nakazującą skarżącej doprowadzenie budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] do stanu poprzedniego, tj. do stanu zatwierdzonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]z dnia [...] grudnia 1994 r. nr [...]. Postępowanie zakończone ww. decyzją poprzedzone było postępowaniem prowadzonym na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. PINB ustalił bowiem, że inwestycję zrealizowano w sposób istotnie odbiegający od warunków zatwierdzonego projektu budowlanego ww. decyzją z 1994 r. w zakresie charakterystycznych parametrów technicznych, tj. powierzchni zabudowy oraz kubatury. Ponadto zmianie uległ wewnętrzny układ komunikacyjny pomiędzy parterem, a pierwszym piętrem. Powyższe ustalenia faktyczne uzasadniały wszczęcie i prowadzenie postępowania w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego. Jest to tryb postępowania naprawczego, którego celem jest uzyskanie stanu zgodnego z prawem. Stosownie bowiem do art. 50 ust. 1 pkt 4 wymienionej ustawy w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Zgodnie zaś z art. 51 ust. 1 pkt 3 przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Na mocy ust. 1a, w przypadku istotnego odstąpienia od projektu budowlanego z naruszeniem art. 36a ust. 1a, przepisy ust. 1 pkt 3 oraz ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio. Ustawodawca przewidział w ust. 4, że po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Natomiast, w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (ust. 5). Podkreślić przy tym należy, że nakaz doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego obok nakazu rozbiórki jest najdalej idącą, a zarazem najbardziej dolegliwą sankcją za naruszenie przepisów szeroko pojętego Prawa budowlanego i w związku z tym należy stosować ją jako ostateczność. Celem nadrzędnym wskazanych nakazów w stosunku do obiektu budowlanego jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a nie karanie inwestora za to, że naruszył przepisy prawa. Dopiero ustalenie przez organ nadzoru, że przywrócenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem jest niemożliwe uprawnia i zarazem obliguje organ do orzeczenia obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego (por. wyrok NSA z dnia 13 października 2017 r. sygn. akt II OSK 2493/16). W niniejszej sprawie organy nie dokonały żadnych ustaleń w zakresie możliwości doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ograniczając się jedynie do zbadania kwestii własnościowych istniejących w budynku uznając, że skarżąca nie wykazała prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. To z kolei ustalenie organu nie zostało poprzedzone żadnymi wyjaśnieniami w kwestii, czy wykonane roboty budowlane zakwalifikowane jako istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego zostały zrealizowane w tej części budynku, w którym aktualnie skarżąca jest właścicielką wyodrębnionego dwukondygnacyjnego lokalu mieszkalnego nr 1, w budynku jednorodzinnym trzylokalowym, czy także w częściach wspólnych obiektu. Ze znajdującego się w aktach sprawy projektu budowlanego zamiennego, jego części opisowej wynika, że budynek przy ul. [...] skalda się z części zachodniej, w której znajduje się mieszkanie dwukondygnacyjne nr 1 i części wschodniej, w której na parterze znajduje się lokal nr [...], a na piętrze lokal nr [...], przy czym rozbudowa dotyczyła lokalu nr [...] w zakresie dobudowy holu wejściowego i nadbudowy piętra. Skoro zatem skarżąca jest właścicielką wyodrębnionego lokalu nr [...] i ten lokal podlegał rozbudowie to powstaje pytanie, na które organy nie udzieliły odpowiedzi, w jakim zakresie roboty budowlane zostały zrealizowane w elementach obiektu stanowiących części wspólne. To ustalenie bowiem będzie dopiero przesądzało o zaistnieniu podstaw do nakładania na skarżącą obowiązku przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W skardze do Sądu, podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu powiatowego skarżąca podnosiła, że aby przywrócenie budynku do stanu poprzedniego tj. stanu zgodnego z decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...]grudnia 1994 r. było fizycznie możliwe i wykonalne, konieczne jest doprowadzenie budynku do stanu poprzedniego przez drugiego współwłaściciela tj. E F, niezbędna jest bowiem przebudowa klatki schodowej, która umożliwi dalsze prace. W tym zakresie organ odwoławczy nie zawarł w uzasadnieniu decyzji żadnego stanowiska poprzestając na lakonicznym stwierdzeniu, że jeśli PINB w [...] za uzasadnione działania z zakresu nadzoru budowlanego w stosunku do robót budowlanych wykonanych przez E F to może wszcząć odrębne postępowanie. Taka praktyka organu jest nie do zaakceptowania zwłaszcza wobec podnoszonych przez skarżącą zarzutów, że to działanie drugiego ze współwłaścicieli nieruchomości tj. poprzedniczki prawnej E F, która dokonała przeniesienia ściany, spowodowało uszczuplenie powierzchni części budynku zajmowanego przez skarżącą, a w konsekwencji konieczność nadbudowy. W ocenie Sądu, w opisanej sytuacji organ odwoławczy powinien odnieść się do argumentacji strony i wyjaśnić, jakie okoliczności zadecydowały o uznaniu za słuszne - w spornej kwestii - stanowiska organu pierwszej instancji. Z ustaleń poczynionych przez organy nie wynika także, w jakim czasie doszło do wykonania robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od warunków zatwierdzonego projektu budowlanego i decyzji z 1994 r. tj., czy miało to miejsce zanim częściowo zniesiono współwłasność poprzez wyodrębnienie lokali, czy też po tej dacie zważywszy, że ww. decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] zatwierdzono nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...], bez wskazania której jego części (zachodniej, czy wschodniej) pozwolenie dotyczy. Nie jest zatem wykluczone, że na podstawie tej decyzji doszło również do, jak to określa skarżąca "przeróbek" w części budynku należącej aktualnie do E F, a doprowadzenie budynku do stanu poprzedniego będzie być może wymagało wykonania prac budowlanych także przez drugiego współwłaściciela. W efekcie brak ustaleń w zakresie, czy i ewentualnie jakie roboty budowlane wykonane zostały przez drugiego ze współwłaścicieli i czy warunkiem wykonania przez skarżącą nałożonego obowiązku nie jest konieczność wykonania robót budowlanych we wschodniej części budynku, doprowadziło organ do przedwczesnego nałożenia na skarżącą obowiązku przywrócenia budynku do stanu poprzedniego, który jak słusznie podniesiono w skardze, nie określa jakich prac naprawczych domaga się od skarżącej organ. Zauważyć w tym miejscu należy, że decyzja organu administracji nakładająca na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania, powinna obowiązek ten wyrażać precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Innymi słowy, sentencja decyzji nakładającej określony obowiązek winna być tak sformułowana, by bez żadnych przeszkód mógł on zostać wykonany. Jest to niezbędne ze względu na ewentualną potrzebę poddania takiej decyzji wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym. Tymczasem PINB nakazał ogólnie doprowadzenie spornego obiektu do stanu poprzedniego, to jest stanu zgodnego z decyzją z 1994 r. Taka treść decyzji, bez określenia konkretnie, na czym polegać ma doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, powodować może wątpliwości co do zakresu niezbędnych robót. Z tych przyczyn uznać należy, że rozstrzygnięcie decyzji pierwszoinstancyjnej, zaakceptowane przez organ odwoławczy, jest wadliwe, bo zostało sformułowane w sposób nieprecyzyjny, bez konkretnego określenia elementów objętych przedmiotowym nakazem. Ta wadliwość decyzji stanowi o naruszeniu art. 107 § 1 k.p.a. Podsumowując, Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych i bezpodstawnie zaniechał dalszego prowadzenia postępowania naprawczego czym naruszył art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., w konsekwencji 107 k.p.a. oraz art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania w postaci wpisu od skargi w wysokości 500 zł, kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł oraz 17 zł, tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło