VII SA/Wa 1540/11

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanawia : przyznać J.B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od opłaty kancelaryjnej w wysokości 100,00 złotych za odpis orzeczenia z uzasadnieniem oraz od wpisu sądowego od ewentualnej skargi kasacyjnej w wysokości 100,00 złotych. W dniu 9 lutego 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawca wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego w całości, w tym opłaty kancelaryjnej za uzasadnienie wyroku lub ewentualnie częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu renty inwalidzkiej w wysokości 145,64 złotych miesięcznie. Wnioskodawca podał, że posiada dom o powierzchni 70 m ², nieruchomość rolną o powierzchni 21,1142 ha, w tym 2,06 dzierżawione od Gminy S. oraz las o powierzchni 3,68 ha. Oświadczył, że żadnych oszczędności pieniężnych poza środkami na niezbędne utrzymanie siebie i gospodarstwa rolnego, zgodnie z rocznym harmonogramem wydatków nie posiada. Wskazał, że jedyne wartościowe przedmioty, które posiada to ciągniki i maszyny rolnicze, w łącznej ilości 13 sztuk, których średnia wieku wynosi około 20 lat, a ich łączna wartość to 74.500,00 złotych według Urzędu Skarbowego i faktur. Wnioskodawca oznajmił, że zamieszkuje z nim matka, ale prowadzi ona własne gospodarstwo domowe i jej stan majątkowy nie jest mu znany poza tym, że utrzymuje się z emerytury rolniczej. Wnioskodawca podał, że wysokość i źródła uzyskiwanych przez niego dochodów w skali roku 2010/2011 wynosiły : z tytułu gospodarstwa rolnego w wysokości 18.485,28 złotych, z dotacji z Unii Europejskiej w wysokości 19.264,28 złotych, z tytułu renty inwalidzkiej w wysokości 1.682,64 złotych, co łącznie daje dochód w wysokości 39.432,20 złotych. Zaznaczył, iż jego koszty uzyskania dochodów w skali roku wynoszą z tytułu zakupu nasion w wysokości 905,63 złotych, zakupu nawozów w wysokości 3.361,38 złotych, środków ochrony roślin w wysokości 1.019,00 złotych, na zakup paliwa w wysokości 7.159,78 złotych, z tytułu opłat za energię elektryczną w wysokości 1.328,19 złotych, kosztów związanych z samoutrzymaniem (wyżywienie, ubranie, środki higieny osobistej) w wysokości 8.395,00 złotych, z tytułu podatku rolnego w wysokości 1.356,00 złotych, z tytułu ubezpieczenia wypadkowego + opłaty pocztowe za przekaz w wysokości 178,00 złotych, ubezpieczenia budynków w wysokości 413,00 złotych, OC ciągników i przyczepy w wysokości 125,00 złotych, dzierżawy gruntu gminnego w wysokości 53,33 złotych, wynajmu kombajnu w wysokości 2.100,22 złotych, amortyzacji maszyn w wysokości 7.838,56 złotych, opłat za telefon w wysokości 200,00 złotych, opłat za wodę w wysokości 115,07 złotych, zakup butli z gazem w wysokości 720,00 złotych, na wydatki ogólnogospodarcze w wysokości 900,00 złotych, na zakup lekarstw w wysokości 500,00 złotych, opłaty za zajęcie pasa drogowego w wysokości 40,00 złotych, co łącznie stanowi kwotę w wysokości 36.708,16 złotych. Faktyczny dochód wnioskodawcy wynosi zatem 2.724,04 złotych w skali roku, co miesięcznie stanowi kwotę w wysokości 227,00 złotych. W uzasadnieniu swojego wniosku wnioskodawca podał, że nie nadrobił jeszcze wszystkich strat spowodowanych przebywaniem na leczeniu od [...] do [...], gdyż wymaga to dodatkowych środków finansowych, a tymczasem nie zakończyły się jeszcze sprawy o odszkodowania za niesłuszne zatrzymania i pobyt na internacji, zarówno przed organami wymiaru sprawiedliwości krajowymi jak i międzynarodowymi. Wnioskodawca wskazał, iż w szczególności nie został jeszcze wywieziony w pełni obornik, nie wykonano planowanych kapitalnych napraw maszyn i remontów budynków. Skutkuje to zwiększeniem wydatków na działania doraźne m.in. na zakup plandek do przykrycia plonów zbóż, trzymanych tymczasowo na przyczepach na podwórku czy wypożyczenie kopaczki do ziemniaków. Wnioskodawca wskazał również na niskie plony zbóż, niezacielenie krów na skutek internacji, które spowodowało, że zwierzęta trzeba było wybrakować. Dodał, że chociaż nastąpiło zastąpienie tych krów pełnowartościowymi, to do uzyskania przez nie pełnej wydajności mlecznej potrzeba czasu. Wnioskodawca oznajmił, że utracił dochód ze sprzedaży mleka, i taka sytuacja będzie trwała prawdopodobnie do kwietnia 2012 r. Wskazał, że jako dostawa bezpośredni stracił klientów na mleko w okresie po internacji, gdyż nie mógł zaspokoić popytu wskutek niewielkiej ilości produkcji mleka. Dodał, iż Gmina zablokowała obrót nieruchomościami i z tego tytułu nie może również pozyskać żadnych środków. Wnioskodawca oznajmił, że jest osobą uznaną za cierpiącą na nieuleczalną chorobę o trwałej niezdolności do pracy. Dodał, iż ze względu na konieczność zażywania lekarstw obniżających zdolność psychoruchową może wykonywać jedynie pracę na własnym gospodarstwie rolnym i to na własne ryzyko, co skutkuje koniecznością korzystania z pomocy osób trzecich np. w "przeprowadzaniu" ciągnika przez drogi publiczne. Oświadczył, iż wierzyciele wezwali go do zapłaty długów na nim ciążących, pod rygorem skierowania sprawy do postępowania egzekucyjnego. Wskazał, że łącznie zadłużenie wynosi 7.673,60 złotych. Oświadczył, iż nie otrzymał decyzji przyznającej dopłaty do produkcji rolnej za 2010 r., zaś wszczęta kontrola administracyjna wskazuje, że wyjaśnienie zaistniałych nieprawidłowości przedłuży termin otrzymania dopłat. Wskazał, iż pomimo posiadania majątku z przyczyn od siebie niezależnych nie jest w stanie nim swobodnie rozporządzać, tj. spieniężyć go. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów postępowania kasacyjnego oraz od opłaty kancelaryjnej w kwocie 100,00 złotych za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Oceniając zasadność przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w kontekście przedstawionego we wniosku żądania stwierdzić należy, że zasługuje on na uwzględnienie. Złożony przez wnioskodawcę wniosek dotyczy zwolnienia w części od kosztów sądowych, a w szczególności od tych, jakie pojawiły się na obecnym etapie postępowania tj. z tytułu opłaty kancelaryjnej w wysokości 100,00 złotych za odpis orzeczenia z uzasadnieniem oraz od wpisu sądowego od ewentualnej skargi kasacyjnej wynoszącego w niniejszej sprawie 100,00 złotych. Biorąc pod uwagę wysokość miesięcznych dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę oraz ponoszonych wydatków przychylono się do jego wniosku o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od opłaty kancelaryjnej w wysokości 100,00 złotych za odpis orzeczenia z uzasadnieniem oraz od ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej. Stwierdzono, że wnioskodawca w chwili obecnej nie jest w stanie ponieść powyższych kosztów postępowania sądowego bez spowodowania uszczerbku w koniecznym dla siebie utrzymaniu. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.