VII SA/Wa 1541/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2007 r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej " P." w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie budowy ogrodzenia. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, Decyzją z dnia [...] lipca 2003r. ( nr [...] ) Wojewoda [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po ponownym rozpoznaniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej [...] - utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2005r. ( nr [...] ) umarzającą, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie budowy III etapu ogrodzenia terenu osiedla od strony ul. N. , objętej zgłoszeniem [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w W. przy ul. N. W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny sprawy. W dniu 7 września 2000r. [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] ( obecnie Wspólnota Mieszkaniowa ul. N. ) zgłosiła zamiar budowy ogrodzenia osiedla od strony ul. N. Postanowieniem z dnia [...] września 2000r. Burmistrz Gminy [...] nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia dokumentów, w terminie do dnia 30 listopada, po czym decyzją z dnia [...] grudnia 2000r. ( nr [...] ) zgłosił sprzeciw i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Następnie Wojewoda [....] wydał decyzję umarzającą postępowanie organu I instancji ( nr [...] ), której nieważność stwierdził Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Wojewoda [...] , rozpoznając ponownie odwołanie inwestora, decyzją z dnia [...] stycznia 2005r. uchylił decyzję z dnia [...] grudnia 2000r., którą organ I instancji złożył sprzeciw. Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r. Prezydent [...] umorzył postępowanie, wskazując że nie wniesienie sprzeciwu w ustawowym terminie stanowi formę rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Również i ta decyzja została uchylona przez Wojewodę [....], decyzją z dnia [...] czerwca 2005r. i przekazana do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Po kolejnym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] listopada 2005r. Prezydent [...] stwierdził, iż z uwagi na upływ 30 - dniowego terminu na wniesienie sprzeciwu brak jest podstaw prawnych do wydania postanowienia w oparciu o artykuł 30 ust. 2 jak i decyzji, o której mowa w artykule 30 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, co stanowi o bezprzedmiotowości postępowania. Wojewoda [...] decyzją z [...] kwietnia 2006r, po rozpatrzeniu odwołania [...] SM [...] , uchylił decyzję z [...] listopada 2005r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Na powyższą decyzję inwestor złożył skargę. Wyrokiem z dnia 11 października 2006r. ( sygn. akt VIISA/W/a1121/06 ) Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] . W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że obowiązkiem organu odwoławczego było jednoznacznie wykazanie, czy wnoszący odwołanie od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2005r. posiada przymiot strony. Ponadto w przypadku pozytywnego ustalenia przymiotu strony Wojewoda [...] winien wykazać, czy rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w zakresie o jakim mowa w art. 138 § 2 kpa. W ocenie Sądu organ nie odniósł się do kwestii bezprzedmiotowości postępowania, która stanowiła główną przesłankę rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy w związku z ww. wyrokiem Wojewoda [...] wydał wymienioną na wstępie decyzję z dnia [...] lipca 2007. W uzasadnieniu organ stwierdził, że inwestor dokonał zgłoszenia zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, a organ pierwszej instancji w decyzji z dnia [...] listopada 2005 stwierdził, że z uwagi na upływ 30 - dniowego terminu na wniesienie sprzeciwu brak jest podstaw prawnych do wydania postanowienia w oparciu o artykuł 30 ust. 2 jak i decyzji, o której mowa w artykule 30 ust 7 ustawy - Prawo budowlane, co - w ocenie organu II instancji - stanowi o bezprzedmiotowości postępowania. Po czym Wojewoda [...] przytoczył treść artykułu 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Skargę na powyższą decyzję złożyła [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] , wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] z [...] listopada 2005r.. W zarzutach skargi ww. decyzjom zarzucono naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuwzględnienie wbrew treści artykułu 30 ust. 7 ustawy z 7 lipca 1994r. -ustawy Prawo budowlane, iż roboty budowlane objęte przedmiotowym zgłoszeniem spowodują wprowadzenie ograniczeń i uciążliwości dla terenów sąsiednich, w tym mieszkańców budynków znajdujących się w zasobach skarżącej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...], co powinno skutkować nałożeniem na zgłaszającego obowiązku uzyskania pozwolenia na wykonanie robót budowlanych. Nadto skarżąca zarzuciła naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez bezpodstawne umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości, co stanowiło niezgodne z prawem uchylanie się od merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Zdaniem skarżącej organy naruszyły art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 kpa oraz 107 § 3 kpa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ), sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Stosownie do treści art. 134 § 1 ww. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z tym sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego także wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej ppsa. Na wstępie podnieść należy, że zgodnie z treścią artykułu 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a także poza zakres postępowania administracyjnego, w którym zostało wydane, a organ administracji oraz sąd rozpoznając sprawę ponownie nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym uprzednio poglądem sądu. Zatem zarówno sąd jak i organ zobowiązany jest zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku ( por. wyrok NSA z 16 grudnia 1998r., I SA 977/98, Lex nr 44565 ). Dodać należy, że bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i wynikających z niego wytycznych co do dalszego postępowania, może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany - po wydaniu wyroku -stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku w przewidzianym do tego trybie. W ocenie Sądu, wskazane przesłanki nie miały miejsca w rozstrzyganej sprawie. Podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając uprzednio decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2006r., wskazał, że warunkiem merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, jest przede wszystkim ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne a także, czy zostało wniesione w terminie. Organ odwoławczy powinien bezspornie ustalić, czy wnoszący odwołanie jest stroną w postępowaniu odwoławczym. W dalszych wytycznych dla organu Sąd stwierdził, że w przypadku zastosowania art. 138 § 2 kpa organ winien wykazać, czy rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Organ nie odniósł się bowiem do przyczyn dla których uznał za konieczne skorzystanie z możliwości zastosowania art. 138 § 2 kpa, ani nie wskazał przyczyn niezastosowania art. 136 kpa. Sąd podniósł również, że w kontrolowanym rozstrzygnięciu organ wojewódzki w ogóle nie odniósł się do kwestii bezprzedmiotowości postępowania, która stanowiła przesłankę rozstrzygnięcia organu I instancji, ponieważ nie zbadał, czy upływ 30 dniowego terminu na wniesienie sprzeciwu czyni bezpodstawnym wydanie postanowienia w trybie art. 30 ust 2 oraz decyzji na podstawie art. 30 ust 7 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie Wojewoda [...] nie wykonał wskazań zawartych w ww. wyroku, bowiem nie zbadał, czy wnosząca odwołanie od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2005r. [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] jest stroną postępowania. Jak wskazał Sąd - tylko ustalenia pozytywne w tym zakresie były warunkiem rozpoznania istoty sprawy, natomiast negatywne winny skutkować umorzeniem postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3kpa. Organ z pominięciem ww. wskazań od razu przeszedł do meritum sprawy, podzielając tym razem, stanowisko organu I instancji o bezprzedmiotowości postępowania, wobec nie wniesienia sprzeciwu w terminie 30 dni, co skutkowało brakiem podstaw prawnych do wydania postanowienia zgodnie z art. 30 ust 2, jak i decyzji o której mowa w art. 30 ust 7 ustawy Prawo budowlane. Wprawdzie organ wojewódzki wydał decyzję na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa, zatem nie były konieczne wyjaśnienia co do zastosowania art. 138 § 2 kpa, to jednak - o czym już wyżej wspomniano - organ pominął badania interesu prawnego po stronie wnoszącej odwołanie [...] SM [...] . W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie przyjmuje się, że naruszenie przez organy administracyjne zasady związania ocena prawną wyrażoną w wyroku sądu powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu ( por. wyrok NSA z 21 października 1999r., IV SA 1681/97, Lex 47848 ) Zatem przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą Wojewody [...] będzie przeprowadzenie postępowania z zastosowaniem wskazań poczynionych ww. wyroku, przy czym organ winien mieć również na uwadze wytyczne Sądu orzekającego uprzednio, co do elementów jakie powinno zawierać uzasadnienie decyzji, o których mowa w art. 107 § 3 kpa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt I i II sentencji.