VII SA/Wa 1541/17
WyrokWSA w Warszawie2018-04-17
Skład orzekający: Tomasz Stawecki, Mirosława Kowalska, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która nakazała rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, została wydana z naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie narusza prawa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu jedynie wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy. Organ nadzorczy prawidłowo ocenił, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie była obarczona żadną z wad określonych w art. 156 § 1 KPA, w tym rażącym naruszeniem prawa, ponieważ obiekt budowlany został wybudowany z naruszeniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co skutkowałoby nakazem rozbiórki niezależnie od trybu postępowania.Stan faktyczny
A. P. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy własną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB). WINB nakazał A. P. rozbiórkę obiektu zadaszenia z przeznaczeniem na obiekt handlowy, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, z naruszeniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. A. P. zarzucił organom naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego, w tym błędną kwalifikację obiektu jako niebędącego wiatą oraz niewykonalność decyzji. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Stawecki, Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska, sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant spec. Eliza Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2017r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej: GINB ) po rozpatrzeniu wniosku A. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GINB z dnia [...] lutego 2017r, w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji - utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2017r, znak: [...].
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Decyzją GINB z dnia [...].02.2017 r., znak: [...] odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...] lipca 2016 r uchylającej zaskarżoną decyzję PINB w [...] z dnia [...] marca 2016r i na podstawie art. 48 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazującej A. P. dokonanie rozbiórki obiektu zadaszenia z przeznaczeniem na obiekt handlowy o wymiarach ca 11,8 x 3,6 m (w skład którego wchodzą następujące elementy: belki drewniane zadaszenia wraz z pokryciem z płyt poliwęglanowych), wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr [...], przy ul. K. w miejscowości T..
A. P. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GINB z dnia [...].02.2017 r.
Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku i ponownym dokonaniu analizy akt sprawy GINB stwierdził, że decyzja [...] WINB z dnia [...] lipca 2016 nie jest obarczona żadną kwalifikowaną wadą, wymienioną w art. 156 § 1 Kpa.
GINB omówił nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podkreślając, że jego celem nie jest merytoryczne rozpatrzenie sprawy ani badanie przyczyn i przesłanek podjęcia przez organ rozstrzygnięcia w postępowaniu zwykłym. Stwierdzenie nieważności decyzji z przyczyn rażącego naruszenia prawa, na które powołuje się wnioskodawca A. P. może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie podjęte zostało wbrew wyraźnemu nakazowi lub zakazowi przewidzianemu w danym przepisie prawa, gdy wbrew wszelkim przesłankom przepisu prawa nadano uprawnienie lub go odmówiono, albo też gdy wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem czy uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Stwierdzenie nieważności decyzji z tego powodu powinno zatem dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nikt nie może tolerować ani usprawiedliwiać. Ponadto rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa to takie naruszenie przepisów, które ma charakter oczywisty i jednocześnie ze względu na skutki gospodarcze lub społeczne nie jest możliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa.
Organ nadzorczy wskazał, iż z akt sprawy zakończonej weryfikowaną decyzją wynika, iż PINB w [...] prowadził postępowanie administracyjne w sprawie legalności robót budowlanych wykonanych przez A. P. bez pozwolenia na budowę, które polegały na budowie zadaszenia z przeznaczeniem na obiekt handlowy o wymiarach 16,2 x 3,6 m na nieruchomości przy ul. K. w miejscowości T., gmina R., na terenie działki oznaczonej nr ew. [...]
W trakcie postępowania ustalono, że w dniu [...] listopada 2014 r. A. P. zgłosił w Starostwie Powiatowym w [...] zamiar budowy na ww. działce "płotu o wysokości 3m 20cm, podmurówka o wysokości 80 cm z cegły klinkierowej, elementy szklane między słupami, słupy wykonane z betonu lanego". Zgłoszenie zostało przyjęte bez sprzeciwu.
Następnie dnia [...] lutego 2015 r. A. P. zgłosił w Starostwie Powiatowym w [...] zamiar budowy "pergoli - konstrukcja betonowo-drewniana słupy betonowe".
Decyzją z dnia [...] marca 2015 r., znak: [...] Starosta [...] zgłosił sprzeciw wobec zamiaru budowy ww. pergoli. Organ powołał się na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony uchwałą nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. przez Radę Gminy R. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy R. obręb geodezyjny T. - część północna (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z dnia [...] maja 2013 r., poz. [...]). Sporna inwestycja w opinii Starosty naruszała ustalenia miejscowego planu w kwestii odległości (lokalizacji) zabudowy od odlądowej granicy pasa technicznego brzegu wód morskich, tj. granicy z działką o nr [...].
Decyzją z dnia [...] maja 2015 r., znak: [...] Wojewoda [...] uchylił ww. decyzję i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Z przedstawionych na etapie postępowania nieważnościowego dokumentów wynika dodatkowo, że w dniu [...] czerwca 2015 r. A. P. zgłosił w Starostwie Powiatowym w [...] zamiar wykonania na działce nr [...] w T. robót budowlanych polegających na: "budowie bramy wjazdowej betonowo -drewniano-metalowej, budowie wiaty o pow. 50 m2 oraz budowie oranżerii na dachu budynku".
W odpowiedzi na ww. zgłoszenie w zakresie budowy wiaty, Starostwo Powiatowe w [...] pismem z dnia [...] lipca 2015 r., poinformowało m.in., że zgodnie z rozdziałem 3 § 5 ust. 2 pkt 13 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy R. obręb geodezyjny T.: "ustala się minimalną odległość zabudowy od odlądowej granicy pasa technicznego brzegu wód morskich - 4,0 m". Organ stwierdził, że wobec braku wyszczególnienia jakich obiektów ww. zapis dotyczy należy przyjąć, że dotyczy on wszelkiej zabudowy bez wyjątku. Organ podniósł również, że zgłoszenie z dnia [...] czerwca 2015 r. jest sprzeczne z ww. zapisem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "ponieważ nie została zachowana wymagana minimalna odległość zabudowy od odlądowej granicy pasa technicznego brzegu wód morskich, tj. granicy z działką o numerze geodezyjnym 284/1. Zgłoszona zabudowa projektowana jest bezpośrednio przy granicy tej działki". Organ wskazał ponadto, że "na przedmiotowym obszarze zostało przyjęte decyzją Wojewody [...] o znaku: [...] z dnia [...].05.2015 r. zgłoszenie budowy pergoli, która już istnieje, więc również niedopuszczalne jest złożenie zgłoszenia w tym zakresie".
W protokole z oględzin zabudowy działki nr [...] przy ul. K. w miejscowości T., przeprowadzonych przez PINB w [...] w dniu [...] lipca 2015 r. stwierdzono, że "(...) na terenie przedmiotowej nieruchomości, przy granicy z działką nr [...] ustawione zostało ogrodzenie o wysokości ca 3,20 m, które odpowiada opisowi zawartemu w zgłoszeniu, na podstawie którego ogrodzenie to zostało wybudowane. Stwierdzono ponadto, że pomiędzy realizowanym budynkiem usługowym z lokalem mieszkalnym, a wyżej opisanym ogrodzeniem wybudowano jest obiekt zadaszenia pełniący funkcję lokalu handlowego, w którym prowadzona sprzedaż artykułów zabawkowych i różnego rodzaju pamiątek. Stwierdzono, że wykonany obiekt nie odpowiada obiektowi pergoli przedstawionemu w zgłoszeniu. W dokonanym zgłoszeniu obiekt pergoli przedstawiono jako obiekt wolnostojący, bez pokrycia dachowego. Natomiast inwestor wykonał zadaszenie o konstrukcji drewnianej, wspartej z jednej strony na ogrodzeniu ustawionym na granicy z działką nr [...], a z drugiej strony na ramownicy betonowej przytwierdzonej do ściany realizowanego budynku. Długość powstałego obiektu wynosi ca 16,2 m, natomiast szerokość ca 3,6 m. Na długości ca 9,6 m w obiekcie zlokalizowany został lokal handlowy, wydzielony z przestrzeni: od strony ulicy K. za pomocą metalowej żaluzji, osadzonej na betonowej belce poprzecznej wspartej na ogrodzeniu i ramownicy betonowej przytwierdzonej do budynku, od strony północnej przegrodą ogrodzenia, od strony południowej ścianą budynku, natomiast od strony zachodniej przegrodą ścienną z płyt OSB. Zadaszenie nad powstałym lokalem pokryto płytami profilowanymi z poliwęglanu. Nad częścią obiektu nie wykonano jeszcze pokrycia. Nie okazano pozwolenia na budowę na wyżej opisany obiekt. Ustalono, że obiekt wybudowano wiosną 2015 r.".
W związku z powyższymi ustaleniami postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r., PINB w [...] działając w trybie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane wstrzymał roboty budowlane zadaszenia z przeznaczeniem na obiekt handlowy oraz nakazał A. P. w terminie do dnia [...] marca 2016 r. przedstawienie określonych dokumentów.
Ponieważ zobowiązany nie przedstawił wymaganych dokumentów PINB w [...] decyzją z dnia [...] marca 2016 r wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nakazał A. P. rozbiórkę obiektu zadaszenia z przeznaczeniem na obiekt handlowy o wymiarach ca 16,2 x 3,6 m (w skład którego wchodzą następujące elementy: słupy betonowe przy ścianie realizowanego budynku, wieniec betonowy, belki drewniane zadaszenia wraz z pokryciem z płyt poliwęglanowych, wewnętrzna przegroda ścienna z płyt OSB), wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Po rozpatrzeniu odwołania A. P. [...] WINB decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. uchylił ww. decyzję i nakazał rozbiórkę obiektu zadaszenia z przeznaczeniem na obiekt handlowy o wymiarach ca 11,8 x 3,6 m (w skład którego wchodzą następujące elementy: belki drewniane zadaszenia wraz z pokryciem z płyt poliwęglanowych), wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że "obiekt zadaszenia z przeznaczeniem na obiekt handlowy zajmuje tylko część powstałego obiektu, którego długość całkowita wynosi 16,2 m". W protokole z ponownego pomiaru zadaszenia z dnia 30 czerwca 2016 r. wskazano, że "długość części handlowej pomieszczenia do przegrody z płyty OSB wynosi około 11,8 m". Natomiast za przegrodą z płyt OSB znajduje się zaplecze budowy. W ocenie [...] WINB w wyniku robót budowlanych powstał obiekt budowlany, wydzielony z przestrzeni przegrodami pionowymi w postaci: ściany budynku, ogrodzenia, płyty OSB i żaluzji oraz dachem o konstrukcji drewnianej (wspartej na betonowej ramownicy przytwierdzonej do ściany budynku i ogrodzeniu) pokrytym płytami profilowanymi z poliwęglanu, a jego wykonanie powinno być poprzedzone uzyskaniem przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ wojewódzki stwierdził, że spornej inwestycji nie można zakwalifikować jako wiaty. Ponadto organ odwoławczy nie uwzględnił w nakazie rozbiórki słupów betonowych przy ścianie realizowanego budynku i wieńca betonowego - przytwierdzonych do budynku (mających w zamiarze inwestora stanowić detale architektoniczne i jako takie nienaruszających zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy R. obręb geodezyjny T. obowiązującej linii zabudowy) oraz wewnętrznej przegrody ściennej z płyt OSB, stanowiącej część zaplecza budowy.
GINB weryfikując decyzję [...] WINB z dnia [...] lipca 2016r wskazał, że na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.
Natomiast jako część obiektu budowlanego należy rozumieć samodzielny obiekt budowlany, którego budowa nie została jeszcze zakończona lub jako część innego obiektu, która jest na tyle samodzielna i niezależna od pozostałej części wybudowanej zgodnie z prawem, że może być rozebrana bez istotnej ingerencji w tą pozostałą część obiektu budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 2399/98; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 382/14).
W kontekście całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie GINB stwierdził, że prowadzone przez A. P. roboty budowlane na terenie działki oznaczonej nr ew. [...] przy ul. K. w T. doprowadziły do powstania obiektu budowlanego, wydzielonego z przestrzeni przegrodami pionowymi w postaci: ściany budynku, ogrodzenia, płyty OSB i żaluzji oraz dachu o konstrukcji drewnianej (wspartej na betonowej ramownicy przytwierdzonej do ściany budynku i ogrodzeniu) pokrytego płytami profilowanymi z poliwęglanu. Ustalenia w powyższym zakresie uprawniały do wdrożenia postępowania w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane, mającego zastosowanie do budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ponieważ pewne elementy powstałego obiektu zostały zrealizowane na podstawie dokonanych zgłoszeń (m.in. mur - ogrodzenie) można mieć wątpliwości, czy podstawy prawnej nakazu rozbiórki "zadaszenia z przeznaczeniem na obiekt handlowy o wymiarach ca 11,8 x 3,6 m (w skład którego wchodzą następujące elementy: belki drewniane zadaszenia wraz z pokryciem z płyt poliwęglanowych)" nie powinien stanowić art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, jednakże w kontekście złożonego stanu faktycznego sprawy nie można uznać, że decyzja [...] WINB z dnia [...] lipca 2016 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.
Dla rozstrzygnięcia o odmowie stwierdzenia nieważności ww. decyzji istotne znaczenie ma również fakt, że sporna inwestycja jest niezgodna z § 5 ust. 2 pkt 13 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy R. obręb geodezyjny T. - część północna, który stanowi: "ustala się minimalną odległość zabudowy od odlądowej granicy pasa technicznego brzegu wód morskich - 4,0 m". Północna granica działki nr [...] jest jednocześnie granicą pasa technicznego brzegu wód morskich, co oznacza, że powstały obiekt znajduje się na terenie, na którym zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie może istnieć zabudowa. Wobec powyższego niezależnie od podjętego trybu postępowania w sprawie zadaszenia z przeznaczeniem na obiekt handlowy, skutkiem byłby nakaz rozbiórki ze względu na brak możliwości doprowadzenia spornej inwestycji do stanu zgodnego z prawem.
Cechą rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa poprzez proste ich zestawienie ze sobą. Przy czym nie chodzi w tego typu przypadkach o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. W orzecznictwie przyjmuje się dodatkowo, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze w postaci skutków, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na widocznej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04).
W ocenie GINB należy zaakceptować kontrolowaną decyzję jako akt wydany przez organ praworządnego państwa gdyż [...] WINB wydając decyzję o nakazie rozbiórki miał na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem w związku ze sprzecznością spornej inwestycji z obowiązującym w miejscowości T. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Brak jest zdaniem GINB podstaw do uznania, jak twierdzi skarżący, że decyzja organu wojewódzkiego z dnia [...] lipca 2016 r. wypełnia przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w sprawie poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. GINB wyjaśnił, że Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] maja 2015 r., znak: [...] orzekał w przedmiocie sprzeciwu wniesionego do zgłoszenia z dnia [...] lutego 2015 r., natomiast kontrolowana decyzja [...] WINB z dnia [...] lipca 2016 r. dotyczyła konstrukcji zadaszenia o funkcji handlowej.
Skarżący zarzuca, że sporny obiekt budowlany stanowi wiatę o powierzchni zabudowy do 50 m2, na budowę której zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2c ustawy Prawo budowlane nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę. GINB podzielił stanowisko wyrażone w weryfikowanej decyzji [...] WINB z dnia [...] lipca 2016 r. o niemożliwości zakwalifikowania powstałego obiektu jako wiaty gdyż za wiatę uważa się pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione. Przedmiotowe zadaszenie jest obiektem kubaturowym, który jest zabudowany ze wszystkich czterech stron i został usytuowany z naruszeniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wbrew zarzutom skarżącego, podniesionym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie sposób przyjąć, że weryfikowana decyzja [...] WINB z dnia [...].07.2016 r. jest obarczona wadą prawną z art. 156 § 1 pkt 5 Kpa, z uwagi na brak precyzyjnego określenia przedmiotu ewentualnej rozbiórki.
GINB wskazał, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 5 Kpa, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. Jak przyjmuje się w piśmiennictwie, niewykonalność decyzji może być faktyczna bądź prawna.
W pierwszym przypadku brak jest możliwości technicznych wykonania decyzji, a w drugim istnieją prawne nakazy lub zakazy, które stwarzają nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustanowionych w decyzji. Niewykonalność decyzji powinna być spowodowana stwierdzeniem przeszkód w jej wykonaniu, które istniały już w dacie wydania decyzji i są nieusuwalne przez cały czas. Niewykonalność decyzji nie może być definiowana względami ekonomicznymi i finansowymi, trudnościami technicznymi, ani też negatywnym nastawieniem adresatów decyzji czy innych podmiotów do wykonania decyzji, a istnienie przeszkód uniemożliwiających wykonanie decyzji powinno być udowodnione, zwłaszcza, że chodzi o stan faktyczny lub prawny, który istniał jeszcze przed datą doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronom. Ponadto jak wskazał NSA w wyroku z dnia 02.09.2009 r., sygn. akt II OSK 620/08, niewykonalność obowiązku musiałaby mieć charakter obiektywny, tj. obowiązek ten musiałby być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Bez znaczenia są koszty i konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Natomiast subiektywne przeświadczenie o niewykonalności wskazanej decyzji nie jest tożsame z wypełnieniem przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 5 Kpa.
W ocenie GINB w omawianej sprawie nie mamy do czynienia z opisaną wyżej sytuacją. Zdaniem GINB weryfikowana decyzja nie narusza rażąco prawa, a ponadto nie jest obarczona żadną z pozostałych kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa.
A. P. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego – art. 7k.p.a. w związku z . 77 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia całokształtu sprawy i jej kontekstu, a skoncentrowanie się wyłącznie na nakazie rozbiórki obiektu zadaszenia z przeznaczeniem na obiekt handlowy o wymiarach około 11,8 x 3,6 m wybudowanego na działce nr [...] przy ul. K. w T..
2. naruszenie art. 156 § 1 pkt. 5 k.p.a. poprzez niejednoznaczne określenie, że rozbiórce podlega obiekt o skonkretyzowanej nazwie ( na przykład altana, pergola, garaż pomieszczenie gospodarcze ) o konkretnych rozmiarach, które będą wynikać z przeprowadzonej wizji lokalnej i protokołu z tej wizji
3. prawa materialnego art. 29 pkt 2d ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez nakazanie rozbiórki altany wybudowanej zgodnie ze zgłoszeniem - altana została wybudowana po zmianie ustawy Prawo budowlane, po zmianie art. 29 na wybudowanie altany nie jest wymagane pozwolenie na budowę, a jedynie zgłoszenie.
Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie obu zaskarżonych decyzji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Uwzględnienie skargi przez sąd następuje jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły dlatego skarga podlegała oddaleniu.
Podkreślić należy, iż w niniejszej sprawie sąd kontroluje decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017r.wydaną w postępowaniu nadzwyczajnym w trybie stwierdzenia nieważności.
Prowadzone w trybie nadzoru postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie ma na celu ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy jakie ma miejsce w przypadku postępowania odwoławczego, a jedynie wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem.
Dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. organ orzekający w tym zakresie bada stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji.
W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ dokonuje ocen przez pryzmat akt postępowania zwykłego, nie przeprowadza zaś nowych dowodów, które miałyby na celu podważanie, czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej kontrolowaną decyzją.
W rozpatrywanej sprawie, organ nadzorczy prawidłowo ustalił, iż kontrolowana w trybie nadzoru decyzja [...] WINB z dnia [...] lipca 2016r nie jest dotknięta żadną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Weryfikowaną decyzją [...] WINB działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. uchylił decyzję PINB w [...] z dnia [...] marca 2016r i na podstawie art. 48 ust 1 pkt. 1 Prawa budowlanego nakazał A. P. dokonanie rozbiórki obiektu zadaszenia z przeznaczeniem na obiekt handlowy o wymiarach ca 11,8 x 3,6 m (w skład którego wchodzą następujące elementy: belki drewniane zadaszenia wraz z pokryciem z płyt poliwęglanowych), wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr [...], przy ul. K. w miejscowości T..
Z akt sprawy zakończonej kwestionowaną decyzją wynika, że PINB w [...] prowadził postępowanie administracyjne w sprawie legalności robót budowlanych wykonanych przez A. P. bez pozwolenia na budowę, które polegały na budowie zadaszenia z przeznaczeniem na obiekt handlowy o wymiarach 16,2 x 3,6 m na działce nr ew. [...] przy ul. K. w miejscowości T., gmina R.,
Z protokołu oględzin zabudowy działki nr [...] przeprowadzonych przez PINB w [...] w dniu [...] lipca 2015 r wynika, że "(...) na terenie przedmiotowej nieruchomości, przy granicy z działką nr [...] ustawione zostało ogrodzenie o wysokości ca 3,20 m, które odpowiada opisowi zawartemu w zgłoszeniu, na podstawie którego ogrodzenie to zostało wybudowane. Stwierdzono ponadto, że pomiędzy realizowanym budynkiem usługowym z lokalem mieszkalnym, a wyżej opisanym ogrodzeniem wybudowano obiekt zadaszenia pełniący funkcję lokalu handlowego, w którym prowadzona jest sprzedaż artykułów zabawkowych i różnego rodzaju pamiątek. Stwierdzono, że wykonany obiekt nie odpowiada obiektowi pergoli przedstawionemu w zgłoszeniu. W dokonanym zgłoszeniu obiekt pergoli przedstawiono jako obiekt wolnostojący, bez pokrycia dachowego. Natomiast inwestor wykonał zadaszenie o konstrukcji drewnianej, wspartej z jednej strony na ogrodzeniu ustawionym na granicy z działką nr [...], a z drugiej strony na ramownicy betonowej przytwierdzonej do ściany realizowanego budynku. Długość powstałego obiektu wynosi ca 16,2 m, natomiast szerokość ca 3,6 m. Na długości ca 9,6 m w obiekcie zlokalizowany został lokal handlowy, wydzielony z przestrzeni: od strony ulicy Klifowej za pomocą metalowej żaluzji, osadzonej na betonowej belce poprzecznej wspartej na ogrodzeniu i ramownicy betonowej przytwierdzonej do budynku, od strony północnej przegrodą ogrodzenia, od strony południowej ścianą budynku, natomiast od strony zachodniej przegrodą ścienną z płyt OSB. Zadaszenie nad powstałym lokalem pokryto płytami profilowanymi z poliwęglanu. Nad częścią obiektu nie wykonano jeszcze pokrycia. Nie okazano pozwolenia na budowę na wyżej opisany obiekt. Ustalono, że obiekt wybudowano wiosną 2015 r."
W aktach sprawy znajduje się dokumentacja fotograficzna przedstawiająca przedmiotowe zadaszenie.
Podzielić należy ocenę GINB, iż na podstawie powyższych dowodów organy nadzoru budowlanego prawidłowo zakwalifikowały wybudowane zadaszenie jako obiekt budowlany kubaturowy zabudowany ze wszystkich czterech stron, którego budowa wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W ocenie sądu GINB trafnie wskazał na brak podstaw, aby ustaleniom faktycznym dokonanym w sprawie zarzucić rażące naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a.
Wyjaśnić należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że rażące naruszenie przepisów postępowania występuje niezwykle rzadko, ujmowane jest bowiem wąsko, a dotyczyć może w szczególności naruszenia przepisów regulujących postępowanie dowodowe, takich jak wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego, w tym dowodów niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy, czy też wydanie decyzji bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie" (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 października 2015 r., sygn. akt I OSK 1977/14.
Zgodzić też należy się z organem nadzorczym, iż postępowanie legalizacyjne zostało przeprowadzone w prawidłowym trybie uregulowanym w art. 48 ustawy z dnia z 7 lipca 1994r Prawo budowlane.
Konsekwencją braku wykonania przez skarżącego nałożonych na podstawie art. 48 ust 2 i 3 Prawa budowlanego obowiązków była decyzja rozbiórkowa wydana na podstawie art. 48 ust 1 Prawa budowlanego.
Weryfikowaną decyzją z dnia [...] lipca 2016r wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. [...] WINB ograniczył zakres rozbiórki obiektu oraz nie objął rozbiórką słupów betonowych przy ścianie realizowanego budynku i wieńca betonowego - przytwierdzonych do budynku (mających w zamiarze inwestora stanowić detale architektoniczne i jako takie nienaruszających obowiązującej linii zabudowy) jak również wewnętrznej przegrody ściennej z płyt OSB, stanowiącej część zaplecza budowy.
Organ nadzorczy prawidłowo ocenił weryfikowaną decyzję jako decyzję, która nie jest obarczona wadą prawną z art. 156 § 1 pkt 5 Kpa, z uwagi na brak precyzyjnego określenia przedmiotu ewentualnej rozbiórki.
Zgłoszony zarzut niewykonalność decyzji nie stał na przeszkodzie, aby skarżący decyzję wykonał o czym świadczy treść notatki urzędowej sporządzonej w dniu [...] listopada 2016r przez eksperta nadzoru budowlanego w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w [...] ( karta 86 akt ). Mianowicie z notatki tej wynika, że obiekt zadaszenia został rozebrany i obowiązek wynikający z decyzji [...] WINB z dnia [...] lipca 2016r został wykonany w całości.
W świetle tych rozważań zdaniem sądu organ nadzorczy w sposób prawidłowy dokonał oceny kontrolowanej decyzji w trybie postępowania nadzwyczajnego, w sposób wyczerpujący analizując każdorazowo możliwość wystąpienia przesłanek nieważnościowych zawartych w art. 156 § 1 k.p.a., w tym przesłanki rażącego naruszenia prawa.
Sąd stwierdza, że GINB wypełnił swoje ustawowe obowiązki i uzasadnił stanowisko wyrażone w decyzjach w sposób wymagany przez art. 107 § 3 k.p.a.
Zdaniem sądu zarzuty skarżącego są niezasadne i świadczą o niezrozumieniu specyfiki postępowania nadzwyczajnego prowadzonego w trybie stwierdzenia nieważności.
W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
[pic]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło