VII SA/Wa 1542/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-11-19
Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wraz z małżonkiem uzyskuje miesięczne dochody w wysokości 3740 zł, posiada dom o powierzchni 280 m2 i warsztat, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wraz z małżonkiem uzyskuje miesięczne dochody w wysokości 3740 zł, posiada dom o powierzchni 280 m2 i warsztat, nie przyznaje się prawa pomocy w zakresie całkowitym ani częściowym, gdyż poniesienie kosztów sądowych i wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika nie spowoduje uszczerbku w koniecznym utrzymaniu strony i jej rodziny, a jedynie ewentualną konieczność ograniczenia innych wydatków. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów sądowych i jest możliwa tylko w sytuacji powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, a nie w przypadku jakiegokolwiek uszczerbku.Stan faktyczny
Wnioskodawca W. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca utrzymuje się wraz z żoną z emerytury i renty wojennej w łącznej wysokości 3740 zł miesięcznie, posiada dom o powierzchni 280 m2 oraz warsztat. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono W. M. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009r. znak [...] postanawia: odmówić W. M. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W przedmiotowej sprawie w dniu 25 września 2009r. do Sądu wpłynął wniosek W. M. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z treści wniosku złożonego na urzędowym formularzu wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, posiada dom o powierzchni 280 m2 oraz warsztat. W. M. utrzymuje się wraz z żoną z dochodów uzyskiwanych z tytułu świadczeń emerytalnych oraz renty wojennej w łącznej wysokości 3740 zł miesięcznie.
W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Stosownie do treści art. 246 ustawy prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Należy też zauważyć, że przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej uczestnictwem w postępowaniu przed sądem administracyjnym (art. 199 ustawy).
Mając na uwadze powołane przepisy oraz sytuację finansową wnioskodawcy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania W. M. prawa pomocy w żądanym zakresie całkowitym, jak również w zakresie częściowym.
Jak już wskazano, prawo pomocy może być przyznane tylko wówczas, gdy strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania albo nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niewątpliwie konieczność zapłaty kosztów sądowych czy wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika zawsze powoduje uszczerbek i ewentualnie konieczność ograniczenia innych wydatków, jednakże zastosowanie instytucji przyznania prawa pomocy jako wyjątku od zasady ponoszenia kosztów sądowych jest możliwe tylko w sytuacji powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, nie zaś w przypadku powstania jakiegokolwiek uszczerbku. Przez pojęcie uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i finansowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Poniesienie przez W. M. kosztów postępowania w niniejszej sprawie takiego uszczerbku nie spowoduje.
Podkreślić trzeba, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy musi być rozpatrywana w dwóch aspektach, z jednej strony z uwzględnieniem możliwości finansowych strony, z drugiej strony - wysokości wymagalnych kosztów sądowych. Zauważyć należy, iż wysokość wpisu od skargi wynosi w niniejszej sprawie 200 zł, natomiast wysokość innych wpisów, które mogłyby się w tej sprawie pojawić w związku z ewentualnym wnoszeniem przez stronę środków odwoławczych od wydawanych w niej orzeczeń wynosiłaby 100 zł. Skarżący wraz z żoną uzyskują stałe dochody w wysokości 3740zł miesięcznie, nie mają innych osób na utrzymaniu. Mając na uwadze te okoliczności uznano, iż skarżący jest w stanie z uzyskiwanych dochodów zgromadzić środki na poniesienie kosztów postępowania oraz wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, a poniesienie tych kosztów nie uniemożliwi zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych skarżącego i jego żony.
W związku z powyższym uznać należy, że nie zostały spełnione przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy, wobec czego orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło