VII SA/Wa 1542/09
PostanowienieWSA w Warszawie2010-03-01
Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca dom o powierzchni 280 m2, warsztat, dochody z emerytury i renty wojennej w wysokości 2900 zł miesięcznie, kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że dochody skarżącego (2900 zł miesięcznie) oraz posiadany majątek (dom o powierzchni 280 m2, warsztat) umożliwiają pokrycie kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, a sytuacja skarżącego nie spełnia tych kryteriów.Stan faktyczny
Skarżący W.M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie dotyczącej odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Wnioskodawca posiada dom o powierzchni 280 m2, warsztat, utrzymuje się z emerytury i renty wojennej w łącznej wysokości 2900 zł miesięcznie, posiada I grupę inwalidzką i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe.Rozstrzygnięcie
Odmówiono W. M. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2010r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009r. znak [...] w przedmiocie: odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić W. M. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W przedmiotowej sprawie w dniu 25 września 2009r. do Sądu wpłynął wniosek W.M. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 19 listopada 2009r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Na to orzeczenie został złożony sprzeciw, tym samym orzeczenie z dnia 19 listopada 2009r. straciło moc i sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stosownie do regulacji zawartej w art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Podstawą oceny dopuszczalności przyznania prawa pomocy jest rzeczywista sytuacja materialna w gospodarstwie domowym osoby ubiegającej się o przyznanie takiego prawa.
Z treści wniosku złożonego na urzędowym formularzu wynika, że wnioskodawca posiada dom o powierzchni 280 m2 oraz warsztat. W.M. utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu świadczeń emerytalnych oraz renty wojennej w łącznej wysokości 2900zł miesięcznie. Z nadesłanych dokumentów wynika ponadto, iż wnioskodawca posiada I grupę inwalidzką oraz prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe.
Trzeba przede wszystkim podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe
W ocenie Sądu, wyżej wymienione dochody umożliwiają pokrycie kosztów sądowych i kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika. Należy zwrócić uwagę, iż wpis sądowy w niniejszej sprawie wynosi 200 zł, a wysokość ewentualnych opłat za inne środki odwoławcze wynosić może 100 zł. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód. Instytucja prawa pomocy ma bowiem charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, których środki do życia są tak ograniczone, że nie wystarczają na zaspokojenie podstawowych świadczeń umożliwiających egzystencję.
Powyższe ustalenia pozwalają przyjąć, że sytuacja majątkowa skarżącego nie kwalifikuje go do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ww. postanowił jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło