VII SA/Wa 1543/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2006 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2005 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej umorzenia postępowania administracyjnego skargę oddala. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2005 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (jednolity tekst ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu otrzymanego w dniu [...] czerwca 2005 r. odwołania P. G. z dnia [...] czerwca 2005 r. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005 r., nr [...], znak: [...], stwierdzającej z urzędu nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] maja 2004 r., nr [...], znak: [...], umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie budowy obiektu małej architektury (drewutni) na działce nr ew. [...] przy ulicy [...] [...] w N. w zakresie objętym właściwością organów nadzoru budowlanego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] maja 2005 r., znak: [...], nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził z urzędu nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru w P. z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] , znak: [...] umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie budowy obiektu małej architektury (drewutni) na działce nr ew. [...] przy ulicy [...] w N. w zakresie objętym właściwością organów nadzoru budowlanego. W uzasadnieniu zakwestionowanego rozstrzygnięcia organ l-ej instancji wskazał, iż z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż obiekt, którego dotyczyła badana decyzja z dnia [...] maja 2004 r. nie jest obiektem malej architektury, ale jako, że w ocenie organu jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach, stosownie do dyspozycji art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - jest budynkiem. Brak było wobec tego podstaw do umorzenia postępowania w niniejszej sprawie w oparciu o art. 105 § 1 kpa. Od powyższej decyzji z dnia [...] maja 2005 r. P. G. złożył odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. Odwołanie wpłynęło w terminie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że w czasie przeprowadzonych oględzin w dniu 11 marca 2004 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż: przedmiotowy obiekt, użytkowany jako magazyn na drewno, "jest z trzech stron zamknięty ścianami z cegły, otynkowany, z dachem dwuspadowym pokrytym blachodachówką". "Od strony ogrodu obiekt nie ma ściany, jest otwarty. Obiekt trwale związany z gruntem - ściany na wylewce fundamentowej, betonowej. Wymiary drewutni 1,70m x 2,60m." "Inwestor nie przedstawił zgłoszenia do Urzędu Gminy zamiaru wykonania drewutni. Powyższy obiekt nie jest zinwentaryzowany na żadnym z podkładów geodezyjnych". "Drewutnia powstała jesienią 2000 roku." Zdaniem organu doszło do samowolnego wzniesienia budynku. Zgodnie bowiem dyspozycją art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane budynkiem jest obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego, jako obiekt małej architektury, należy rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności: a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury; b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej; c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Pojęcie obiektu małej architektury zostało w Prawie budowlanym zdefiniowane podobnie do pojęcia budowli. Obiektami małej architektury są niewielkie obiekty budowlane, nie mieszczące się w pojęciu ani budynku ani budowli, w szczególności są to obiekty przykładowo wymienione w przepisie. Zdaniem organu przedmiotowa drewutnia, jako budynek o przeznaczeniu magazynowym, po pierwsze mieści się w pojęciu budynku, a po drugie nie należy do żadnej w wymienionych w art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego grup obiektów budowlanych. W związku z twierdzeniem P. G., iż przedmiotowy obiekt nie posiada fundamentu, w dniu 22 sierpnia 2005 r. w obecności odwołującego się przeprowadzono dodatkowe oględziny obiektu. Oględziny te potwierdziły, iż omawiany budynek posiada fundament o wysokości 54 cm, z czego 30 cm znajduje się poniżej poziomu terenu. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ powiatowy, umarzając decyzją z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] , znak: [...], prowadzone przez siebie postępowanie, rażąco naruszył art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Wymieniony wyżej przepis art. 105 § 1 stanowi bowiem, iż organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe. Natomiast w omawianej sprawie brak jest podstaw do uznania, iż prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. postępowanie w sprawie budowy drewutni było bezprzedmiotowe. Zatem stosownie do dyspozycji przepisu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, należało stwierdzić nieważność badanej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] maja 2004 r., nr [...], znak: [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący wskazał, że oględziny przeprowadzone w dniu 22 sierpnia 2005 r. dokonane były przez osoby bez uprawnień budowlanych i wykształcenia technicznego. Nie ustalono, że obiekt ma wysokość ok. 2, nie badano z czego wykonano ściany, jaką mają grubość. Zdaniem skarżącego skoro jego obiekt jest niewielki, to odpowiada definicji obiektu małej architektury wskazanej w przepisie art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego. Ponadto w ocenie skarżącego, nawet gdyby wykładnia dokonana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. była wykładnią błędną, to i tak nie może być uznana za przekroczenie jasne i niedwuznaczne i to takie, które z uwagi na jego skutki nie daje się pogodzić z panującym w państwie porządkiem prawnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zdaniem Sądu zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. Wskazać należy, że przedmiotowe postępowanie prowadzone było z urzędu w trybie nadzwyczajnym, jakim jest tryb stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 kpa ma na celu weryfikację ostatecznej decyzji z punktu widzenia, czy ta jest dotknięta jedną z wad, kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa, który stanowi katalog zamknięty. Zdaniem Sądu prawidłowo organy obu instancji uznały, że kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja zapadła z rażącym naruszeniem prawa art. 105 kpa i art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Postępowanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. prowadzone było w sprawie budowy drewutni w trybie nadzoru budowlanego. Zdaniem Sądu organ z rażącą obrazą art. 3 pkt 4b Prawa budowlanego przyjął, że kontrolowany obiekt jest obiektem małej architektury, a tym samym nie doszło do samowoli budowlanej. Sąd podziela argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ze przedmiotowy obiekt stanowi budynek. Odpowiada bowiem definicji zawartej w przepisie art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegrod budowlanych, posiada fundamenty i dach. To, że parametry obiektu odpowiadają wprost ustawowej definicji budynku zawartej w przepisie art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, a organ zakwalifikował go jako obiekt małej architektury, przesądza o rażącym naruszeniu prawa, tj. w/w przepisu. Kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa materialnego, gdyż rozstrzygnięcie sprawy jest ewidentnie sprzeczne z wyrażonym i nie budzącym wątpliwości przepisem. Wbrew zarzutom skargi doszło do przekroczenia prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Kwalifikowanie przedmiotowego budynku jako obiektu małej architektury obarczone jest błędną wykładnią art. 3 pkt 4, a pominięciem oczywistej definicji art. 3 pkt 2 odpowiadającej temu obiektowi. Zdaniem Sądu kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja obarczona jest także rażącym naruszeniem przepisu art. 105 kpa. Stosownie do treści art. 105 kpa organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania jedynie wtedy, gdy to z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia, gdy w oczywisty sposób organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpoznania sprawy. Jeżeli jednak istnieje pewien stan faktyczny, który podlega uregulowaniu przez organ administracji państwowe na wniosek strony bądź z urzędu to postępowanie winno się toczyć, a rzeczą organu, po rozpoznaniu sprawy, jest wydanie orzeczenia zawierającego rozstrzygnięcie merytoryczne, również w przypadku braku przesłanek do uwzględnienia żądania objętego wnioskiem. Brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku, nie czyni prowadzonego postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym, lecz oznacza jedynie bezzasadność żądania strony. Mając na uwadze powyższą argumentację Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).