VII SA/Wa 1543/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2006 r. sprawy ze skargi E. i W. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących E. i W. D. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) nakazał E. i W. D. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach w rzucie poziomym 15,3 m x 5,8 m, zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w [...]. W uzasadnieniu wskazał, że podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] czerwca 2005 r. stwierdzono, iż budynek ten został wykonany bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz znajduje się przy granicy działki nr [...], stanowiącej własność E. i R. G.. Zgodnie z oświadczeniem E. D. zawartym w protokole z wizji lokalnej, inwestor wykonywał budynek etapami od 1994 r. Organ wyjaśnił, że zgodnie z wypisem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] - uchwała Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. nr 66, poz. 1725) - część nieruchomości, na której inwestor wybudował budynek gospodarczy znajduje się w jednostce terenowej [...], której przeznaczeniem podstawowym jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna w formie zabudowy wolnostojącej lub bliźniaczej. Dodał, że przedmiotowy obiekt nie spełnia warunków legalizacji samowoli budowlanej, określonych w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, ponieważ został wykonany z naruszeniem § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - zlokalizowany jest bezpośrednio w granicy działki sąsiedniej, przy której nie znajduje się bezpośrednio żaden obiekt budowlany, co uniemożliwia doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli E. i W. D., wnosząc o jej uchylenie. Podnieśli, że budynek gospodarczy (faktycznie wiata bez fundamentów o lekkiej konstrukcji) wzniesiono wiosną 1994 r. po uprzednim ustnym zgłoszeniu Burmistrzowi Miasta [...], który zezwolił na budowę przedmiotowego obiektu. Wskazali, że fakt wybudowania budynku w 1994 r. potwierdzają załączone do odwołania oświadczenia świadków. W ocenie odwołujących się, zastosowanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane jest nieuzasadnione, gdyż ustawa ta zaczęła obowiązywać z dniem 1 stycznia 1995 r., a więc po wybudowaniu obiektu. Ponadto, organ powiatowy nie uwzględnił art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części. Podkreślono, że obiekt nie koliduje z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co potwierdza zaświadczenie Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] lipca 1990 r. Również odniesienie się przez organ I instancji do wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta [...]uchwalonego w dniu [...] lutego 2005 r. jest - zdaniem odwołujących się - nie do przyjęcia, ponieważ prawo nie może działać wstecz. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] - po rozpatrzeniu odwołania E. i W. D. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że ponowna analiza dokumentów zgromadzonych w sprawie nie pozwala na podzielenie poglądów zawartych w odwołaniu. Zgodnie z protokołem z dnia [...] czerwca 2005 r., E. D. oświadczyła w trakcie wizji, że budowa budynku gospodarczego została rozpoczęta w 1994 r. i trwa do dnia dzisiejszego, dlatego twierdzenia zawarte w odwołaniu jak i przesłane oświadczenia należy uznać za niewiarygodne. Wskazał, że zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa zakończyła się przed dniem wejścia w życia ustawy. Skoro inwestor stwierdził, że budowa trwa nadal, przepis ten może mieć zastosowanie w niniejszej sprawie. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ I instancji prawidłowo wydał nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 cytowanej ustawy stwierdzając, że nie zachodzą przesłanki umożliwiające legalizację samowolnie wykonanych robót budowlanych określone w art. 48 ust. 2. Zaznaczył również, że art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu przedstawionym w odwołaniu nie obowiązywał w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wnieśli E. i W. D., zwracając się o jej uchylenie. Zarzucili, iż zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o dokonane przez organ I instancji błędne ustalenia stanu faktycznego. Skarżący podkreślili, że sporny budynek został wybudowany w pierwszym półroczu 1994 r. w oparciu o ogólny plan zagospodarowania przestrzennego Miasta [...], zatwierdzony uchwałą Rady Miasta i Gminy [...] z dnia [...] września 1989 r. nr [...] - na podstawie tego planu otrzymali zaświadczenie Burmistrza [...] z dnia[...] lipca 1990 r., zgodnie z którym na działce nr [...] może być wzniesiona zabudowa zagrodowa. Dodali, że również z zapisu w "Dzienniku budowy nr [...]" wynika, iż wiata została zbudowana jako pomieszczenie pomocnicze na składowanie materiałów budowlanych w 1994 r. W odniesieniu do oświadczenia E. D. uwzględnionego w protokole oględzin z dnia [...] czerwca 2005 r. skarżący stwierdzili, że budowę rozpoczęto w 1994 r. oraz zakończono ją w pierwszym półroczu tego roku. Wiata została zbudowana z najprostszych konstrukcji, z gotowych elementów i była niezbędna do budowy innych obiektów, o których mowa w dzienniku budowy, zatem jej wznoszenie nie mogło trwać latami. Nadmienili, że oświadczenie skarżącej znajdujące się w protokole oględzin zostałoby skorygowane, gdyby istniała taka możliwość. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów prawnych oraz trafność ich wykładni. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpatrywanej sprawie kontrolą Sądu została objęta decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr[...] położonej w [...]. Wskazane powyżej wady i uchybienia wystąpiły w rozstrzygnięciach organów obu instancji. Przychylając się do argumentacji zawartej w skardze należy stwierdzić, iż ustalenia dotyczące stanu faktycznego sprawy nie są wystarczające. Organy nadzoru budowlanego badały, czy budowa przedmiotowego obiektu jest zgodna z przepisami prawnymi obowiązującymi w dniu wydania decyzji nakazującej rozbiórkę, natomiast zasadność powyższego stanowiska zależy od daty zakończenia robót budowlanych, polegających na wzniesieniu spornego obiektu. Zgodnie z wyjaśnieniami inwestorów oraz oświadczeniami świadków dołączonymi do akt sprawy, obiekt gospodarczy został wybudowany w 1994 r. Jego budowa - jako pomieszczenia pomocniczego - była uwzględniona także w przedstawionym przez skarżących "Dzienniku budowy nr [...]" (zapis z dnia [...] marca 1994 r.). Organy obu instancji nie ustosunkowały się wobec wyżej wskazanych okoliczności, nie przeprowadziły dodatkowego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, poprzestając na ustaleniach zawartych w protokole oględzin z dnia [...] czerwca 2005 r., które skarżący zakwestionowali w toku postępowania. Ponadto, dokument ten jest mało czytelny, w szczególności z uwagi na brak szkicu obiektu, którego dotyczy. Organ ponownie rozpatrujący sprawę powinien bezspornie ustalić, kiedy powstał przedmiotowy obiekt gospodarczy. Ustalenia w tym zakresie są o tyle istotne, iż w zależności od ich treści zastosowanie w sprawie znajdą przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. bądź - zgodnie z treścią art. 103 ust. 2 cytowanej ustawy - przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., zawierającego wysoce liberalne normy w odniesieniu do możliwości zalegalizowania obiektów budowlanych, wzniesionych niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie ich budowy. Możliwość uniknięcia rozbiórki wynikająca ze wskazanego przepisu wiąże się jednak z terminem popełnienia samowoli budowlanej i dotyczy wyłącznie okresu przed wejściem w życie ustawy, tzn. przed 1 stycznia 1995 r. Kontrolowana decyzja oraz poprzedzająca ją decyzją organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, nakładających na organ administracyjny obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organy obu instancji naruszyły art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w stopniu, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Stosownie do art. 152 cytowanej ustawy, zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, 209 i 210 cytowanej ustawy.