VII SA/Wa 1545/04
WyrokWSA w Warszawie2005-07-15
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Leszek Kamiński, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę wydane z rażącym naruszeniem prawa, które wywołało nieodwracalne skutki prawne, może zostać stwierdzone jako nieważne w trybie art. 156 § 1 k.p.a.?Ratio decidendi
Pozwolenie na budowę wydane z rażącym naruszeniem prawa, które wywołało skutki prawne, nie zawsze oznacza nieodwracalność tych skutków w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. Nawet po stwierdzeniu nieważności pozwolenia, możliwe jest prowadzenie postępowań legalizacyjnych lub innych procedur przewidzianych prawem budowlanym, co wyklucza przyjęcie, że skutki są nieodwracalne i uniemożliwiają wzruszenie decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która uchyliła decyzję Wojewody i stwierdziła nieważność decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] lipca 2001 r. wydającej pozwolenie na budowę pylonu reklamowego. GINB uznał, że pozwolenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ budowa wymagała decyzji o warunkach zabudowy, której nie uwzględniono. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie art. 156 § 2 k.p.a., twierdząc, że wadliwe pozwolenie wywołało nieodwracalne skutki prawne, ponieważ nie można nakazać rozbiórki obiektu wzniesionego na podstawie pozwolenia, ani wszcząć procesu legalizacji.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, , Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Ewa Pecelt, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2005 r. sprawy ze skargi "A. -Spółka jawna". na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia budowlanego wydanego przez Burmistrza Gminy W. w dniu [...] lipca 2001 r. zatwierdzającego projekt budowy pylonu reklamowego zlokalizowanego przy ul. [...] w W. Decyzją tą Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zreformował również decyzję Wojewody stwierdzając nieważność wymienionej decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] lipca 2001 r.
Powodem tego rozstrzygnięcia było przyjęcie, że skoro budowa pylonu objęta była pozwoleniem na budowę to wymagała też wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Tymczasem decyzja z dnia [...] października 1998 nr [...], na którą powoływało się pozwolenie na budowę nie obejmowała warunków budowy pylonu, lecz budowę obiektu ekspozycyjno biurowego. W konkluzji organ przyjął, iż doszło do rażącego naruszenia art. 33 ust. 4 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106 z 2000 r., poz. 1126 tekst jednolity z późn. zm.). Stan taki wyczerpuje zaś dyspozycję art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nakazującego stwierdzenie nieważności decyzji obarczonej wadą.
W skardze na tę decyzję A. s.j. zarzuciła obrazę przepisu art. 156 § 2 k.p.a. wywodząc, że wprawdzie decyzja Burmistrza wydana została z rażącym naruszeniem prawa, lecz wywołała nieodwracalne skutki prawne, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Przyczyny nieodwracalności skutków prawnych skarżąca spółka upatrywała w tym, że wobec niemożności zarzucenia samowoli budowlanej, gdyż budowlę wykonano na podstawie pozwolenia budowlanego, nie jest też możliwe nakazanie rozbiórki, a inwestor nie ma możliwości wszczęcia procesu legalizacji obiektu. Stan taki, zdaniem skarżącej spółki, stwarza nieodwracalność skutku prawnego decyzji budowlanej, która winna pozostać w obrocie prawnym, chociaż dotknięta jest wadą nieważności.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Wbrew twierdzeniom skargi zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Okoliczności faktyczne sprawy są bezsporne i niekwestionowane przez skarżącą spółkę. Samo postępowanie i decyzja nie zawiera wad w zakresie ustaleń faktycznych i przyjęcia rażącego naruszenia prawa. Kwestionowana jest jednak subsumcja, której dokonał organ, przez nieuznanie nieodwracalności skutków prawnych jakie wywołało pozwolenie budowlane, gdyż, zdaniem skarżącego nie można wszcząć postępowania legalizacyjnego ani dokonać rozbiórki obiektu, który nie jest samowolą budowlaną. Nie jest to jednak pogląd uprawniony.
Istotnie, obiektu tego nie można nazwać samowolą budowlaną, gdyż został wybudowany w oparciu o pozwolenie i zatwierdzony projekt. Nie oznacza to jednak, iż nie jest możliwe prowadzenie procesu legalizacyjnego przez właściwy organ.
Obiekt ten został niewątpliwie wzniesiony w warunkach innych niż określone w art. 48 Prawa budowlanego i jeżeli tylko nie narusza przepisów prawa może być poddany procedurom legalizacyjnym, bądź pozostawiającym go w użytkowaniu na podstawie art. 59 Prawa budowlanego.
Nie jest zatem tak, jak twierdzi skarżący, że decyzja eliminująca pozwolenie budowlane ma charakter pozorny, możliwe bowiem jest, a także często praktykowane, prowadzenie opisanych wyżej postępowań, po stwierdzeniu nieważności pozwolenia budowlanego. Nie można zatem przyjąć, że pozwolenie budowlane wywołuje nieodwracalny skutek prawny uniemożliwiający wzruszenie go w trybie art. 156 § 1 k.p.a.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło