VII SA/Wa 1545/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2008 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania zamurowania otworu drzwiowego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. P. z Kancelarii Adwokackiej w W. przy ul. K. [...] lok.[...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych), oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem 22% podatku od towarów i usług łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych). Decyzją z dnia [...] (nr [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U Nr 156 z 2006r.f poz. 1118 ze zm.) dalej Prawo budowlane, oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Nr 98 z 2000r. poz. 1071 ze zm.), dalej kpa, - odmówił nakazania zamurowania otworu drzwiowego w wewnętrznej ścianie budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, bliźniaczego usytuowanego przy ul. Z. w W. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 8 listopada 2005r. E. G. zgłosiła fakt wybicia przez J. G. otworu drzwiowego i osadzenia w nim drzwi, na ww. posesji, który potwierdziła kontrola organu przeprowadzona w dniu 6 grudnia 2005r. Organ wyjaśnił, że w tej sprawie, toczyło się uprzednio postępowanie, w którym decyzją z dnia [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] i przekazał temu organowi do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] (nr [...]) nałożył na J. G. obowiązek przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych, co do ich zgodności z obowiązującymi przepisami i oddziaływaniem na pozostałe elementy konstrukcyjne budynku. W wykonaniu ww. obowiązków inwestor przedłożył inwentaryzację i ocenę techniczną z której wynika, że roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z zasadami sztuki budowlanej, pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane. Wykonane roboty nie mają negatywnego wpływu na stan konstrukcyjny i funkcjonalny budynku, gdyż ściana w której wykonano otwór drzwiowy nie stanowi żadnej podpory konstrukcyjnej dla drewnianego dachu. Decyzją z dnia [...] (nr [...]) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]. Organ odwoławczy podzielił w całości argumentację przedstawioną w decyzji pierwszoinstancyjnej, uznając jednocześnie za zasadne zrzuty o przedwczesnym wydaniu ww. decyzji tj. przed doręczeniem E. G. pisma informującego o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i składania wniosków i zastrzeżeń. Organ przyjął ostatecznie, że uchybienie to pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Skargę na powyższą decyzję wniosła E. G., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania oraz zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, 9, 10, 12 kpa oraz art. 75 § 1, 77 § 1 i 80 kpa, a także art. 5, 71 ust 1 i 93 Prawa budowlanego. Zdaniem skarżącej, postępowanie przeprowadzono z naruszeniem naczelnych zasad postępowania administracyjnego, gdyż m.in. celowo pominięto większość dowodów przemawiających na korzyść skarżącej bez uzasadnienia takiego stanowiska. Ograniczono jej czynny udział w sprawie poprzez wydanie decyzji przed zapoznaniem się z aktami sprawy, co uniemożliwiło wypowiedzenie się skarżącej co do zebranych materiałów i dowodów. E. G. podtrzymała zarzuty podniesione w odwołaniu podkreślając, że na skutek bezprawnego przebicia się przez ścianę jednego budynku do drugiego stworzono zagrożenie dla zdrowia i mienia oraz zaakceptowano samowolę budowlaną. W ocenie skarżącej rażące nieprzestrzeganie art. 5 Prawa budowlanego, które zarzucała w toku postępowania, winno zobligować organ do wszczęcia postępowania w trybie art. 93 Prawa budowlanego. Ponadto, organie nie wskazał żadnych argumentów, z których wynikałoby, że interesy osób trzecich nie zostaną naruszone ponad dopuszczalne normy. Samowolne przebicie się przez ścianę oddzielającą jeden bliźniak od drugiego, bez zgody właściciela jednego z nich powoduje, że dwa odrębne budynki zostały połączone, w zawiązku z czym nastąpiła zmiana celu i pośrednio sposobu użytkowania, gdyż z dwóch powstał jeden obiekt budowlany. Natomiast organ ograniczył się jedynie do zbadania kwestii związanych z prawidłowo wykonanymi pracami budowlanymi. Przy czym, z dostarczonych przez inwestora dokumentów wynika, że ściana która dotychczas była ścianą konstrukcyjną stała się zwykłą ścianą pomiędzy pomieszczeniami mieszkalnymi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Na mocy art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271) dalej ppsa. Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie ze wszystkich względów w niej podniesionych. W tym miejscu wskazać trzeba, że zgodnie z treścią art. 7 i 77 kpa organy administracyjne zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W każdym przypadku, zaniechanie przez organ podjęcia czynności procesowych, zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważkie dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji (por. wyrok NSA z dnia 29 września 1997r., sygn. akt I SA/Wr 700/97). Podkreślić też należy, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie zbadać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może więc ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji (por. wyrok NSA z dnia 14 sierpnia 1987r. IV SA 385/87). Tymczasem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z naruszeniem powołanych przepisów, nie dokonując własnych ustaleń, zaaprobował stanowisko organu I instancji. Organ odwoławczy nie wyjaśnił bowiem, czy ściana w której wybito otwór drzwiowy jest ścianą działową, czy też stanowi ona element konstrukcyjny ww. bliźniaczych budynków oraz jaki wpływ na ich stan techniczny ma przeprowadzenie przedmiotowych prac budowlanych, w tym również, czy stanowi ona ścianę oddzielenia przeciwpożarowego. Podkreślić trzeba, że wyjaśnienia w tym zakresie mają podstawowe znaczenie dla ustalenia, czy wykonane roboty budowlane objęte były reglamentacją ustawodawcy, a w konsekwencji, czy wymagały przeprowadzenia stosownego postępowania legalizacyjnego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołano się wprawdzie na ocenę techniczną z listopada 2006r. sporządzoną przez mgr inż. arch. L. D., w której wskazano, że "ściana w której wykonano otwór drzwiowy nie stanowi żadnej podpory konstrukcyjnej dla drewnianego dachu krokwiowo-jętkowego". Zauważyć jednak trzeba, że sformułowanie przytoczone przez autora opinii w żaden sposób nie wyjaśnia jaki charakter ma sporna ściana. Jak również w opinii nie dokonano żadnych ustaleń, czy jest ona ścianą oddzielenia przeciwpożarowego, a zatem czy przez wybicie otworu nie doszło do naruszenia przepisów rozporządzenia wykonawczego w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.. Przy czym, jak już wyżej wspomniano, organ ograniczył się do powołania konkluzji zawartej ww. opinii, nie dokonując własnej oceny, co do jej prawidłowości Natomiast, w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] - którym nałożono na inwestora obowiązek przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że ww. ściana jest ścianą nośną, gdyż wynika to z dokumentów projektowych. Wskazać też należy, że przy piśmie z dnia 14 stycznia 2008r. skarżąca złożyła do akt sprawy kopię wyroku Sądu Rejonowego [...] z dnia 26 października (sygn. akt. IC 49/07) w którym Sąd ten nakazał m.in. zamurowanie wyburzonego przejścia w ścianie dzielącej oba przedmiotowe budynki. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego wynika moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądu jako aktu władzy państwowej. Jej swoistość wyraża się w tym, że obejmuje także inne sądy (w tym sądy administracyjne) i inne organy państwowe, w tym także orzekające w postępowaniu administracyjnym, które muszą brać pod uwagę nie tylko fakt istnienia, ale i treść prawomocnego orzeczenia Sądu. Podmioty te są zatem faktem i treścią prawomocnego orzeczenia sądu związane, co implikuje w sposób bezwzględny uwzględnienie powyższego w wydawanych przez nie rozstrzygnięciach. Rafio legis art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego polega na tym, iż gwarantuje ona zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyrok NSA z 19 maja 1999r, IV48 SA 2543/98, LEX 48643). W związku z powyższym, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, rzeczą organu odwoławczego w przypadku ustalenia, że ww. wyrok uzyskał przymiot prawomocności, będzie wydanie decyzji, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 2 kpa. W przeciwnej sytuacji, organ przeprowadzi postępowanie zgodnie zachowaniem zasad określonych w art. 7 i 77 kpa i stanowiskiem Sądu, przy uwzględnieniu oświadczenia J. G. o zamurowaniu spornego otworu. W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 152 i art. 200 ww. ustawy rozstrzygnięto jak w pkt II i III wyroku.