VII SA/Wa 1545/12

WyrokWSA w Warszawie2012-11-16

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Bożena Więch – Baranowska, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie prowadzonych robót budowlanych przy przebudowie drogi wewnętrznej było zasadne, jeśli organ nie ustalił wyczerpująco stanu faktycznego i prawnego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 107 k.p.a.). Organy nie zebrały i nie rozpatrzyły wyczerpująco materiału dowodowego, nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy, a uzasadnienia decyzji były wadliwe. Umorzenie postępowania na podstawie art. 105 k.p.a. wymaga stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania, co w niniejszej sprawie nie zostało należycie wykazane.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnie prowadzonych robót budowlanych przy przebudowie drogi wewnętrznej. Organy uznały, że roboty mieściły się w zakresie pozwolenia na budowę i zgłoszenia, co czyniło postępowanie bezprzedmiotowym. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie prawa i brak wnikliwego zbadania sprawy, wskazując m.in. na wygaśnięcie pozwoleń na budowę.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2012 r. sprawy ze skargi I. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w ramach nadzoru budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. na podstawie art. 104 i 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej k.p.a. oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243 poz. 1623 ze zm.) po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej samowolnie prowadzonych robót budowlanych przy przebudowie drogi wewnętrznej stanowiącej ulicę [...] w [...] - umorzył postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego Organ wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, iż w dniu 28 października 2011 r. dokonane zostały czynności kontrolne, z których wynika, że na działce nr ew. [...] z obrębu [...] stanowiącej drogę wewnętrzną osiedlową, długości ok. 260 m i szerokości 6,Om, prowadzone są prace przy utwardzeniu nawierzchni kostką brukową na podbudowie tłuczniowej i cementowo-piaskowej. Na wykonanie powyższych robót zostało dokonane w dniu 10 października 2011r. zgłoszenie do organu administracji architektoniczno-budowlanej. Prezydent [...] decyzją [...] z dnia [...] października 2011 r. zgłosił sprzeciw w sprawie robót budowlanych objętych zgłoszeniem. W toku postępowania odwoławczego Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. uchylił decyzję Prezydenta [...] z dnia [...]. października 2011 r. i umorzył postępowanie organu I instancji. Organ podał, iż z analizy zebranych akt sprawy wynika, że decyzją Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. o pozwoleniu na budowę 10 budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej oraz 20 szamb szczelnych na działkach ew. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...], przeniesionej następnie decyzją nr [...] z dnia [...] października 2007 r. zatwierdzony został projekt budowlany zagospodarowania terenu osiedla domów jednorodzinnych "[...]". W opisie technicznym widnieją zapisy, iż budynki usytuowane będą po obu stronach projektowanej wzdłuż całej długości działek pieszo- jezdnej drogi dojazdowej. Instalacje zasilające budynki mieszkalne prowadzone będą pod utwardzoną nawierzchnią drogi (...) do budynków zapewniono drogę pożarową, która jest utwardzona i umożliwia przejazd bez zawracania. W ocenie organu I instancji wykonanie robót budowlanych przy utwardzeniu drogi, stanowiącej obecnie działkę nr [...] z obrębu [....], uwzględniał zatwierdzony projekt budowlany i nie można uznać, że zostało wykonane w warunkach samowoli budowlanej. Ponadto organ wskazał, iż inwestycja objęta pozwoleniem na budowę nie została zakończona, część obiektów uzyskała pozwolenie na ich użytkowanie zatem utwardzenie przedmiotowej drogi było zasadne. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane po rozpatrzeniu odwołania I. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2012 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ podzielił argumentację przedstawioną w decyzji pierwszoinstancyjnej, wskazując, iż umorzenie postępowania administracyjnego w trybie art. 105 § 1 k.p.a. może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. W niniejszej sprawie w świetle zgromadzonego materiału dowodowego zachodzi w/w przesłanka, która uprawniała organ I instancji do umorzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego. Ponadto odwołująca w treści uzasadnienia odwołania nie przedstawiła żadnych argumentów czy zastrzeżeń co do zaskarżonego rozstrzygnięcia jak i postępowania prowadzonego przez organ I instancji. Skargę na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I. P. wnosząc ojej uchylenie. W ocenie strony skarżącej zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Organ li II instancji nie zbadał wnikliwie sprawy. Pozwolenie na budowę [...] z dnia [...] lipca 2006 r. nie obejmuje swoim zakresem całej drogi ul. [...], działki nr [...] obr. [...]. Droga (działka nr [...]) obsługuje działki powstałe po podziale działek [...]. Na działki [...] pierwotnie wydane zostały trzy decyzje o pozwoleniu na budowę, decyzja nr [...], która obejmuje część działki [...] i [...] i której adresatem jest skarżąca. Na część działki [...] została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę nr [....] z dnia [...] listopada 2006 r. jej adresatem jest FHU "[...]" L. K.. Na część działki nr [...] .i na działkę nr [...] została wydana decyzja, której adresatem jest również ww. firma. Skarżąca podała, iż inwestor zakończył budowę domów w grudniu 2010 r. i dokonał zgłoszenia zakończenia budowy również w grudniu 2010 r. Nie jest więc możliwe, aby po zakończeniu procesu budowlanego kontynuować budowę zgodnie z prawem na podstawie dokumentów które już wygasły. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja zapadły z naruszeniem prawa - przepisów art. 7, 77 i 107 k.p.a. Nie doszło do dokładnego wyjaśnienia sprawy wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, oraz właściwego uzasadnienia decyzji. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 tej ustawy organ ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wskazać należy, że tylko realizując powyższe zasady organ prowadząc postępowanie administracyjne może trafnie ocenić istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawidłowo rozstrzygnąć o prawach strony. Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7 i art. 77 k.p.a.) wymaga, aby w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały, jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2000 r., V SA948/00 LEX nr 50114). Zgodnie z art. 107 k.p.a. decyzja wydana przez organ administracji publicznej powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. W myśl postanowień powołanego przepisu uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ ma, zatem obowiązek dokładnie podać podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Jak wskazuje się w doktrynie prawa i orzecznictwie "organ musi zająć stanowisko wobec całego materiału procesowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, a w szczególności, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawdziwe. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 sierpnia 1987 r. IV SA 385/87 GAP 1987 r. nr 21, str. 40). W niniejszej sprawie, dotyczącej robót budowlanych przy przebudowie drogi wewnętrznej, doszło do umorzenia postępowania. Orzeczenie na podstawie art. 105 k.p.a. jest uzasadnione wówczas, kiedy we wszczętym postępowaniu nie będzie podstaw do ingerencji organu wobec bezprzedmiotowości tego postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego to, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej, co do istoty. Zatem z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia wówczas, gdy w oczywisty sposób organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpoznania sprawy. Jeżeli jednak istnieje pewien stan faktyczny, który podlega uregulowaniu przez organ administracji państwowej na wniosek strony bądź z urzędu, postępowanie administracyjne winno się toczyć. W ocenie Sądu, w sprawie doszło do umorzenia postępowania na podstawie okoliczności, które nie zostały właściwie ustalone. Organ przyjął, że prowadzone roboty wynikały z zakresu pozwolenia na budowę wydanego decyzją Prezydenta [....] nr [...] z dnia [...] lipca 2006r. To ustalenie w okolicznościach sprawy już na podstawie akt przedstawionych Sądowi i wobec stanowiska skarżącej podnoszonego w toku postępowania administracyjnego jest, co najmniej nie uzasadnione wnikliwie, a może nawet nie odpowiadające stanowi prawnemu sprawy. Rozpoznając sprawę ponownie organ ustali, kto był inwestorem niniejszej inwestycji, jaki był jej zakres, kiedy roboty zostały rozpoczęte w szczególności, czy w terminie właściwym dla instytucji zgłoszenia, które miało miejsce, choć wymaga ustalenia, czy odpowiadało zakresowi niniejszej inwestycji. Następnie, kiedy okaże się, że inwestor nie działał na podstawie zgłoszenia organ zbada, czy i w jakim zakresie inwestycja mogła być realizowana na podstawie istniejących w obrocie pozwoleń na budowę. Z akt sprawy zdaje się wynikać, że działka objęta inwestycją o nr. ew. [...], jest przedmiotem współwłasności, przylega do dwu różnych inwestycji. Niezbędne będzie poddanie analizie zatwierdzonych decyzjami pozwolenia na budowę projektów zagospodarowania i na ich podstawie ustalenie zakresu pozwoleń w odniesieniu do tej działki, przeznaczonej pod drogę. Organ musi przy tym rozważyć, czy obie decyzje pozwolenia na budowę pozwalają na roboty w istniejącym zakresie, czy też doszło już do zakończenia inwestycji objętych tymi decyzjami, a przedmiotowa inwestycja na działce o nr ew. [...] jest nową i niezależną od innych. W zależności od poczynionych ustaleń konieczne może okazać się także dokonanie oceny tego, czy inwestycja była samowolą budowlaną w całości, czy też w części. Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art.145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.(t.j. Dz. U. 2012, poz. 270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło