VII SA/Wa 1545/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-11-10

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła-Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) może zostać uwzględniony, jeśli strona nie uzupełniła wymaganych przez sąd informacji dotyczących swojej sytuacji materialnej i życiowej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie może zostać uwzględniony, jeśli strona, pomimo wezwania, nie przedstawiła dodatkowych wyjaśnień i dokumentów dotyczących swojej sytuacji materialnej, dochodów, kosztów utrzymania oraz ewentualnej pomocy ze strony innych osób lub instytucji. Brak wykazania tych okoliczności uniemożliwia sądowi rzetelną ocenę zdolności płatniczych strony i ustalenie, czy spełnia ona przesłanki do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
K. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wnioskodawca podał jedynie podstawowe informacje o swoim stanie majątkowym. Sąd wezwał go do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących źródła utrzymania, statusu bezrobotnego, pobieranych świadczeń, kosztów utrzymania mieszkania, bieżących potrzeb życiowych, pomocy z zewnątrz, prac dodatkowych oraz posiadanych pojazdów mechanicznych, a także do nadesłania kopii decyzji o zasiłkach. Wnioskodawca nie wykonał wezwania w zakreślonym terminie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono K. R. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2017r. po rozpoznaniu wniosku K. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi K. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2017r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu postanawia: odmówić K. R. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 5 września 2017r. do Sądu wpłynął na uzupełnionym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy K. R. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W formularzu wniosku PPF wnioskodawca podał, że zamieszkuje z pokoju o pow. 11 m², nie posiada żadnego majątku, nieruchomości, przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5000 złotych. Oświadczył, że nie ma konta bankowego. Do wniosku załączył kserokopię PIT 36 za rok 2016. Ze względu na brak wystarczających danych do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, pismem z dnia 22 września 2017r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 20 września 2017r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje, - czy jest osobą bezrobotną, jeśli tak, czy ma przyznany zasiłek dla bezrobotnych, należało podać od kiedy i w jakiej wysokości, - czy pobiera stałe bądź okresowe świadczenia (np. rentę, zasiłek itp.), jeśli tak należało podać w jakiej wysokości, - czy ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania (opłaty za energię, gaz, telefon, internet, czynsz itp.), jeśli tak należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, a jeśli nie należało wskazać, kto je ponosi i w jakiej wysokości, - orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżących potrzeb życia codziennego, tj. zakup żywności, odzieży, lekarstw, środków chemicznych, itp., - czy uzyskuje jakąkolwiek pomoc od rodziny lub instytucji społecznych lub państwowych, jeśli tak należało wskazać od kogo w jakiej wysokości lub formie, - czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, a jeśli tak, jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, należało podać ich wysokość, - czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (ubezpieczenia, naprawy, paliwo), oraz nadesłania: - kopii decyzji o przyznaniu zasiłków, jeśli takie otrzymuje. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Powyższe wezwanie wnioskodawca otrzymał w dniu 29 września 2017r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu w zakreślonym terminie ani dotychczas nie wykonał powyższego wezwania. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2017r. poz. 1369), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.p.s.a. daje referendarzowi możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05). Pismem z dnia 22 września 2017r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 20 września 2017r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z nałożonego obowiązku skarżący nie wywiązał się, nie nadesłał żadnych wyjaśnień, co uniemożliwiło pełną ocenę jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Skarżący uchylił się od wykazania i uzupełnienia informacji o swojej sytuacji materialnej i życiowej w sposób określony w doręczonym wezwaniu. Przede wszystkim nie podał z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje, czy pobiera stałe bądź okresowe świadczenia (rentę, zasiłek itp.), jeśli tak w jakiej wysokości. Nie wyjaśnił, czy jest osobą bezrobotną, czy ma przyznany zasiłek dla bezrobotnych, jeśli tak od kiedy i w jakiej wysokości. Nie podał także czy uzyskuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, a jeśli tak jakie uzyskuje z tego tytułu dochody i czy uzyskuje jakąkolwiek pomoc o rodziny lub instytucji społecznej, jeśli tak to od kogo w jakiej wysokości lub formie. Ponadto nie podał czy ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania (opłaty za energię, gaz, telefon, internet, czynsz itp.), jeśli tak należało wskazać jakie i w jakiej wysokości, a jeśli nie wskazać kto je ponosi i w jakiej wysokości. Nie podał również czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (ubezpieczenia , naprawy, paliwo). Wskazać należy, iż treść żądanych od strony informacji miała na celu umożliwienie dokonania oceny rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Wobec braku udzielenia odpowiedzi przez wnioskodawcę na powyższe informacje należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawcy, a w konsekwencji ustalenie czy jego sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a. W ocenie orzekającego dane o które został wezwany wnioskodawca były niezbędne do rozpoznania złożonego wniosku. Wskazać należy, iż na podstawie danych zawartych w formularzu, nie jest możliwe merytoryczne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, a więc ustalenie czy skarżący jest w stanie, czy też nie, ponieść koszty sądowe bez uszczerbku w koniecznym dla siebie utrzymaniu. Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Skoro tego wnioskodawca nie uczynił, to brak jest przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawca wykazał, że spełnia warunki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło