VII SA/Wa 1545/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), , Sędzia WSA Artur Kuś, Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi Miasta [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2021 r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z [...] maja 2021 r. nr [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333), po rozpatrzeniu zażalenia [...] , [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego (dalej: [...]WINB) utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] marca 2021 nr [...] (znak: [...][...]) odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. celem wyegzekwowania obowiązku nałożonego decyzją PINB [...] z [...] czerwca 2018 r. nr [...] nakazującą [...] dokonanie rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...] z obr. [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu ww. postanowienia z [...]maja 2021 r[...] WINB wskazał, że wydane ono zostało w następujących okolicznościach sprawy. W związku z niewykonaniem przez [...] obowiązku wskazanego w ww. decyzji nr [...] - organ powiatowy działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1427), dalej jako: u.p.e.a, przeprowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku z niej wynikającego. W związku z tym, [...] listopada 2020 r. PINB [...] wystawił upomnienie wzywające do wykonania obowiązku rozbiórki, które zostało skutecznie doręczone [...] w dniu 10 listopada 2020 r. W dniu [...] grudnia 2020 r. przedstawiciel organu powiatowego dokonał czynności kontrolnych na nieruchomości przy ul. [...] , w wyniku których stwierdzono, że obowiązek nałożony decyzją o nakazie rozbiórki nie został przez podmiot zobowiązany wykonany. W związku z powyższym, PINB [...] w dniu [...] grudnia 2020 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] , którego doręczenie [...] w dniu [...] grudnia 2020 r. wszczęło postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie. Pismem z [...] stycznia 2021 r. [...] wniosło zarzuty dotyczące egzekucji, wskazując, że zarzuty te opierają się na art. 33 § 1, § 2 i § 4 u.p.e.a., podnosząc "brak możliwości wykonania w tak krótkim terminie rozbiórki budynku, w którym mieszkają i zameldowane są dwie dorosłe osoby". Zobowiązany wniósł jednocześnie o zawieszenie z tego względu na podstawie art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. postępowania egzekucyjnego na okres 3 miesięcy od daty zwolnienia przedmiotowej nieruchomości przez lokatorów. Postanowieniem z [...] marca 2021 r. (nr [...] ), PINB [...] zarzuty te w całości oddalił, zaś postanowieniem z [...] marca 2021 r. (nr [...] ), organ ten odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W wyniku rozpoznania zażalenia [...] na postanowienie z [...] marca 2021 r., zaskarżonym, opisanym na wstępie postanowieniem z [...]maja 2021 r. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowienie organu I instancji utrzymał w mocy. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie WINB wskazał, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują instytucji obligatoryjnego zawieszenia postępowania egzekucyjnego na wniosek zobowiązanego. Zobowiązany, wnosząc o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, jest zobowiązany do wskazania jednej z okoliczności, o których mowa w art. 56 § 1 pkt 1-3 i 5 w/w ustawy. Wniosek taki stanowi oświadczenie wiedzy dotyczące zaistniałych, w ocenie strony, podstaw do zawieszenia postępowania. Oświadczenie to stanowi podstawę do podjęcia przez organ egzekucyjny działań z urzędu. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiera zamknięty katalog przesłanek obligujących organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania prowadzonego na podstawie jej przepisów. Z tego względu inne okoliczności, niewskazane w tym przepisie, nie mogą być brane przez organ pod uwagę. Z uwagi na to, iż powołane przez podmiot zobowiązany okoliczności nie wypełniają dyspozycji art. 56 § 1 u.p.e.a., [...]WINB stwierdził, iż organ I instancji zasadnie odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Skargę na postanowienie [...]WINB z [...] maja 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło [...] , zaskarżając je w całości oraz zarzucając wydanie go z naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez wybiórcze, a nie wszechstronne rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności pominięcie bezspornego faktu, że kontynuowanie postępowania egzekucyjnego w tej sprawie, ewentualnie wykonanie obowiązku rozbiórki przez [...] , skutkować będzie naruszeniem praw osób, które zamieszkują i są zameldowane w budynku przy ul. [...] stanowiącym samowolę budowlaną, które to osoby nie chcą dobrowolnie opuścić zajmowanego domu, w związku z czym [...] jest zobligowane do przeprowadzenia postępowania sądowego o wydanie nieruchomości (pozew w tym przedmiocie został już złożony do Sądu). Do czasu prawomocnego zakończenia postępowania o wydanie, [...] nie ma żadnych możliwości wykonania nałożonego obowiązku, ponieważ wiązałoby się to z koniecznością siłowego usunięcia lokatorów, a takie działanie jest prawnie niedopuszczalne W oparciu o powołane zarzuty, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia tym organom. W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ze względu na przedmiot sprawy, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a., Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W wyniku dokonanej kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie lub też stwierdzenie jego nieważności (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 56 § 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a jest prowadzona egzekucja z rzeczy lub prawa majątkowego, które nie wygasło wskutek śmierci zobowiązanego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Zdaniem Sądu, na gruncie okoliczności tej sprawy [...]WINB zasadnie stwierdził brak podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o ww. przepisy. Potrzebę zawieszenia postępowania egzekucyjnego strona skarżąca uzasadniała brakiem możliwości wykonania podlegającego egzekucji obowiązku polegającego na rozbiórce budynku z uwagi na to, że jest on zamieszkiwany przez 2 osoby, a zobowiązany nie ma możliwości ich usunięcia z budynku. Sąd podziela wyrażane w piśmiennictwie stanowisko, zgodnie z którym wykonanie obowiązku polega na podjęciu wszelkich zgodnych z prawem działań, które zmierzają do podporządkowania stanu faktycznego normie prawa materialnego w zakresie określonym w tytule wykonawczym, zaś warunkiem dobrowolnego lub przymusowego wykonania każdego obowiązku administracyjnoprawnego jest istnienie wykonalnego obowiązku, który mógłby stanowić przedmiot egzekucji administracyjnej. Niewykonalność obowiązku oznacza rzeczywisty brak możliwości jego zrealizowania - dobrowolnego lub w drodze egzekucji administracyjnej - z powodu wystąpienia określonych okoliczności (L. Klat-Wertelecka, Niewykonalność obowiązku administracyjnoprawnego, Wrocławsko-Lwowskie Zeszyty Prawnicze 2012, nr 2, s. 276 i n.). Niewykonalność obowiązku może mieć charakter niewykonalności prawnej lub niewykonalności faktycznej. Obowiązek jest niewykonalny z przyczyn faktycznych, jeżeli nie istnieją techniczne możliwości jego realizacji lub jeśli różnego rodzaju okoliczności dotyczące osoby zobowiązanej wykluczają jego realizację. Natomiast przyczyny prawne skutkujące niewykonalnością obowiązku odnosić należy do istniejącego stanu prawnego wykluczającego możliwość podjęcia nakazanego działania, które w świetle przepisów pozostaje czynem zabronionym pod groźbą kary lub też czynem niedozwolonym według przepisów prawa cywilnego. Należy przyjąć jednak, że obowiązek niewykonalny cechuje to, że jego adresat jest trwale pozbawiony możliwości wykonania pewnych czynności albo zaniechania określonych działań (R. Hauser, Z. Leoński [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, red. R. Hauser, A. Skoczylas, Warszawa 2016, s. 228-229; P. Pietrasz [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, red. D. R. Kijowski, Warszawa 2015, komentarz do art. 59, uwaga 3.6.3). Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie podziela w całości stanowisko wyrażane w orzecznictwie tego Sądu, w świetle którego jeżeli przyczyny braku możliwości niezwłocznego wykonania obowiązku są tego rodzaju, że mając charakter długotrwały, powodują znaczną zwłokę w realizacji obowiązku lub mają wpływ na sytuację prawną zobowiązanego, właściwy organ egzekucyjny powinien rozważyć wstrzymanie z urzędu, na czas określony, czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego prowadzonego w sprawie na podstawie art. 23 § 6 u.p.e.a. (zob. wyrok WSA w Warszawie z 23 listopada 2021 r., sygn. VII SA/Wa 1959/21). Skorzystanie ze wskazanego instrumentu prawnego a nie zawieszenie postępowania egzekucyjnego powinno zostać w sprawie wzięte pod uwagę, uwzględniając przebieg postępowania prowadzonego przed sądem powszechnym i możliwość zaistnienia następczo okoliczności stanowiących utrzymującą się przeszkodę w natychmiastowym wykonaniu przez [...] ciążącego na nim jako zobowiązanym obowiązku. Sytuacje spowodowane działaniem czynników, na których wystąpienie zobowiązany nie ma wpływu, niezależnych od sposobu jego postępowania nakierowanego na spełnienie obowiązku, mieszczą się w pojęciu szczególnie uzasadnionych przypadków, o których mowa w art. 23 § 6 u.p.e.a. i mogą być zasadnie postrzegane jako odpowiadające sytuacji, która wystąpiła w rozstrzyganej sprawie. Jakkolwiek bowiem stan zaniechania wykonania nakazu PINB stanowi w niej przedmiot postępowania egzekucyjnego, to w istocie treścią egzekwowanego obowiązku jest opróżnienie budynku przy ul. [...], którego wykonanie pozostaje w bezpośrednim związku z zachowaniem osoby trzeciej względem zobowiązanego. Z powołanych względów Sąd przyjął, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a w szczególności nie narusza art. 56 § 1 u.p.e.a. oraz powołanych w skardze przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.