VII SA/Wa 1546/13

PostanowienieWSA w Warszawie2014-10-08

Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Dochody z prowadzonej działalności gospodarczej, nawet po utracie funkcji w zarządzie spółki, pozwalają mu na poniesienie kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący M. J. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na niskie wynagrodzenie, utrzymanie syna, koszty wynajmu mieszkania i leków. Organ wezwał do uzupełnienia wniosku o dokumenty dotyczące działalności gospodarczej. Skarżący oświadczył, że księga przychodów i rozchodów została zabrana przez Urząd Skarbowy, a następnie ją przedstawił, wskazując na znaczące przychody i wydatki z tej działalności. Mimo utraty dochodów z funkcji w zarządzie spółki, referendarz uznał, że dochody z działalności gospodarczej pozwalają na pokrycie kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono M. J. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 8 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. J. na zarządzenie Prezydenta W. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie powołania komisji odwoławczej postanawia: odmówić M. J. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący M. J. pismem z dnia 30 maja 2014 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z treści wniosku złożonego na urzędowym formularzu wynika, że skarżący uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 1680 zł brutto, ma na utrzymaniu 9-letniego syna. M. J. oświadczył, że mieszka w wynajętym mieszkaniu, za które płaci czynsz w kwocie 600 zł, opłaty za media wynoszą 120 – 160 zł miesięcznie. Wskazał też, że na leki wydaje 140 – 200 zł miesięcznie. Pismem z dnia 25 lipca 2014 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez: nadesłanie odpisów zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe; nadesłanie podatkowej księgi przychodów i rozchodów Przedsiębiorstwa [...] za okres ostatnich 6 miesięcy; nadesłanie wyciągów z rachunku bankowego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo [...] i ew. z innych rachunków bankowych - z okresu ostatnich trzech miesięcy. W odpowiedzi na to pismo skarżący oświadczył, że nie posiada rachunku bankowego, a także, że aktualnie nie posiada księgi przychodów i rozchodów, gdyż w ramach kontroli Urząd Skarbowy w T. zabrał wszystkie rejestry za ostatni rok. Skarżący nadesłał jednocześnie kserokopie zeznań podatkowych PIT-37 oraz PIT-36L za 2012 i 2013 rok. Pismem z dnia 28 sierpnia 2014 r. wezwano skarżącego do nadesłania pokwitowania lub innego dokumentu potwierdzającego wydanie podatkowej księgi przychodów i rozchodów Przedsiębiorstwa [...] Urzędowi Skarbowemu w T. w ramach kontroli podatkowej. Ustosunkowując się do wezwania skarżący nadesłał podatkową księgę przychodów i rozchodów obejmującą okres od stycznia do lipca 2014 r., wskazując, że została już zwrócona przez Urząd Skarbowy w T.. Jednocześnie poinformował, że z dniem 1 września 2014 r. przestał pełnić funkcje w zarządzie P. T. i utracił związany z tym dochód. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez pojęcie uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i finansowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla uwzględnienia złożonego w tej sprawie przez M. J. wniosku, ponieważ skarżący nie wykazał, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy. M. J. w formularzu z dnia 15 lipca 2014 r. oświadczył, że jedynym dochodem, jaki uzyskuje, jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 1680 zł brutto (które, jak wynika z treści pisma z dnia 4 listopada 2013 r., otrzymuje w związku z pełnieniem funkcji prezesa w P. Sp. z o.o.). Jednakże z akt sprawy wynika, że skarżący prowadzi ponadto działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo [...], co pominął w złożonym wniosku. W związku z powyższym wezwano skarżącego m.in. do nadesłania księgi przychodów i rozchodów Przedsiębiorstwa [...] za okres ostatnich 6 miesięcy. W odpowiedzi skarżący oświadczył, że aktualnie jej nie posiada, gdyż "w ramach kontroli Urząd Skarbowy w T. zabrał (...) wszystkie rejestry za ostatni rok", a następnie, po skierowanym do niego wezwaniu do nadesłania pokwitowania lub innego dokumentu potwierdzającego wydanie podatkowej księgi przychodów i rozchodów Urzędowi Skarbowemu w T., nadesłał ww. księgę, wskazując, że została już zwrócona przez Urząd Skarbowy w T.. Jak wynika z nadesłanej księgi przychodów i rozchodów, obejmującej okres od stycznia do lipca 2014 r., przychody skarżącego z działalności gospodarczej we wskazanym okresie wyniosły łącznie 39964,26 zł, natomiast wydatki – 16815,31 zł. Wprawdzie skarżący w piśmie nadesłanym w dniu 22 września 2014 r. poinformował, że z dniem 1 września 2014 r. przestał pełnić funkcje w zarządzie P. T. i utracił związany z tym dochód (czego nie poparł jednak żadnym dokumentem), to jednak, w ocenie referendarza sądowego, już same dochody uzyskiwane z działalności gospodarczej pozwalają skarżącemu na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe okoliczności uznano, że M. J. nie wykazał, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło