VII SA/Wa 1546/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. G. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić zmiany pkt 2 postanowienia z dnia 6 listopada 2017 r. E. G. po otrzymaniu odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie VII SA/Wa 1546/17 zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 6 listopada 2017 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, natomiast oddalono wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprzeciwu złożonego przez skarżącego, postanowieniem z dnia 12 grudnia 2017 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie. E. G. po otrzymaniu wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi ponownie zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, składając wniosek na urzędowym formularzu. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zauważyć przede wszystkim trzeba, że wniosek E. G. z dnia 8 stycznia 2018 r. o przyznanie prawa pomocy jest kolejnym wnioskiem skarżącego w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 6 listopada 2017 r., po rozpoznaniu wcześniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata (pkt 1 postanowienia), natomiast oddalił wniosek w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych (pkt 2). W takiej sytuacji kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych należy traktować jako wniosek o zmianę pkt 2 postanowienia z dnia 6 listopada 2017 r. w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), który to przepis stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy. Podkreślenia wymaga, że z treści art. 246 ustawy wynika, że strona występująca z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy powinna udowodnić, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania we własnym zakresie. Strona powinna zatem poprzez rzetelne i wiarygodne przedstawienie wszelkich informacji niezbędnych do oceny jej sytuacji finansowej, a także poprzez złożenie stosownych dokumentów, wykazać, że poniesienie przez nią kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. To samo odnosi się również do kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Prawomocne orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy może być zmienione, na co wskazuje treść art. 165 ustawy, musi jednak nastąpić zmiana okoliczności sprawy (stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych), które stanowiły podstawę wcześniejszego orzeczenia. Kolejny wniosek może być uwzględniony tylko wówczas, gdy nastąpiło istotne pogorszenie sytuacji materialnej wnioskodawcy. Kwestie te winny być wykazane przez stronę w tak samo rzetelnym stopniu, jak w przypadku pierwotnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do uwzględnienia kolejnego złożonego przez E. G. wniosku, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, aby jego aktualna sytuacja finansowa uzasadniała przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z wniosku wynika, że E. G. wraz z żoną utrzymują się z renty skarżącego w kwocie 1720,99 zł oraz wynagrodzenia za pracę jego żony w wysokości 1674,50 zł. Skarżący do zobowiązań i wydatków zaliczył: ratę kredytu mieszkaniowego – 972 zł, ratę pożyczki zaciągniętej na częściowe prace wykończeniowe w mieszkaniu – 45,45 zł, czynsz za mieszkanie – 381,31 zł, opłaty za energię elektryczną – 293,45 zł, opłaty za działkę P.– 184,95 zł, opłaty za ścieki na działce P.– 108 zł, abonament za telefon – 163,18 zł, abonament za telewizję i internet – 74,66 zł, koszty leczenia - 600 zł, koszty dojazdów do pracy - 99 zł, koszty utrzymania samochodu - 400-500 zł miesięcznie. Jak wynika z wniosku z dnia 8 stycznia 2018 r., wysokość dochodów skarżącego i jego żony nie zmniejszyła się w porównaniu z sytuacją przedstawioną w poprzednim wniosku. Wprawdzie w porównaniu z poprzednim wnioskiem pojawiły się nowe wydatki - czynsz za mieszkanie zakupione na kredyt w kwocie 381,31 zł, jednakże w ocenie referendarza sądowego niektóre z wymienionych w złożonym wniosku wydatków budzą wątpliwości, co nie pozwala na jednoznaczne ustalenie aktualnej sytuacji finansowej skarżącego. E. G. wymienił w złożonym wniosku z dnia 8 stycznia 2018 r. m.in. opłaty za działkę położoną na terenie R. w wysokości 184,95 zł oraz opłaty za ścieki na tej działce w wysokości 108 zł. Należy zwrócić uwagę, że skarżący takie same wydatki wymienił w treści złożonego w sprawie sygn. VII SA/Wa 1390/17 wniosku z dnia 15 grudnia 2017 r., przy którym nadesłał jednocześnie potwierdzenia wpłat na rzecz P. "S.". Nadesłane w tej sprawie potwierdzenia dotyczą jednak opłat poniesionych dużo wcześniej, a mianowicie uiszczonych w dniach: 28 października 2017 r., 19 sierpnia 2017 r., 28 lipca 2017 r., 17 czerwca 2017 r., 6 maja 2017 r., 11 lutego 2017 r., 3 grudnia 2016 r. Warto przy tym zauważyć, w związku z deklarowaną przez skarżącego w złożonym wniosku wysokością opłat za ścieki na działce znajdującej się na terenie R. (108 zł), że na taką kwotę opiewa nadesłana przez skarżącego do sprawy sygn. VII SA/Wa 1390/17 faktura, która została wystawiona w dniu 28 lipca 2017 r. Powstają zatem wątpliwości, czy wydatki deklarowane w treści złożonego w niniejszej sprawie wniosku z dnia 8 stycznia 2018 r. rzeczywiście dotyczą okresu, w którym został on złożony. W ocenie referendarza sądowego na podstawie złożonego wniosku nie można w sposób niebudzący wątpliwości ustalić, jaka jest wysokość aktualnie ponoszonych przez skarżącego opłat. Trudno przy tym dać wiarę, aby obecnie opłaty związane z działką położoną na terenie R. mogły wynosić około 300 zł miesięcznie. W ocenie referendarza sądowego w oparciu o udzielone przez skarżącego informacje nie jest możliwe bezsporne ustalenie jego możliwości płatniczych, skoro nie można jednoznacznie ustalić, jakiej wysokości aktualnie ponosi wydatki. Zauważyć jednocześnie trzeba, że jak wynika z treści pisma z dnia 8 stycznia 2018 r., przy którym E. G. nadesłał formularz wniosku, zamiarem skarżącego jest uzyskanie zwolnienia od kosztów sądowych, obejmującego zwolnienie także od wpisu sądowego od skargi złożonej w niniejszej sprawie. Jak wynika natomiast z akt sprawy, wpis od skargi został uiszczony w dniu 2 stycznia 2018 r. Wyjaśnienia wobec tego wymaga, że nie jest możliwe zwolnienie strony od kosztów, które już uiszczono. Prawo pomocy nie działa wstecz, nie może rozciągać się na opłaty, które już zostały pokryte. W takiej sytuacji przyznanie prawa pomocy mogłoby dotyczyć ewentualnych przyszłych kosztów sądowych, takich jak np. wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł czy opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku (w przypadku oddalenia skargi) w wysokości 100 zł. Zauważyć trzeba, że koszty te, o ile w ogóle się pojawią, byłyby rozłożone w czasie. W ocenie referendarza sądowego skarżący nie wykazał w sposób bezsporny, aby nastąpiło istotne pogorszenie jego sytuacji materialnej, na skutek którego nie będzie w stanie zgromadzić środków na ewentualne poniesienie kosztów sądowych we wskazanej wysokości. Brak jest więc podstaw do zmiany pkt 2 postanowienia z dnia 6 listopada 2017 r., którym odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 165 oraz art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.