VII SA/Wa 1547/05

WyrokWSA w Warszawie2006-03-22

Skład orzekający: Wojciech Mazur, Tadeusz Nowak, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie wodnoprawne może zastępować pozwolenie na budowę w przypadku budowy urządzeń wodnych, a jeśli nie, to jaki tryb postępowania powinien zostać zastosowany przez organy nadzoru budowlanego w przypadku samowoli budowlanej po upływie określonego terminu?
Ratio decidendi
Pozwolenie wodnoprawne, nawet jeśli obejmuje wykonanie urządzeń wodnych, nie zastępuje wymaganego pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego zastosowały nieodpowiedni tryb postępowania, wydając postanowienie o wstrzymaniu robót i nałożeniu obowiązków legalizacyjnych na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, podczas gdy właściwym trybem powinien być art. 49 Prawa budowlanego, uwzględniający upływ terminu od zakończenia inwestycji.
Stan faktyczny
Skarżący H. L. został zobowiązany do rozbiórki zespołu obiektów Elektrowni Wodnej wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, na podstawie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymanej w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący argumentował, że pozwolenie wodnoprawne obejmowało również pozwolenie na budowę, a organy nadzoru budowlanego zastosowały niewłaściwy tryb postępowania. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i postanowienia, stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądzenie od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2006 r. sprawy ze skargi H. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2005 r. znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego H. L. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 1547/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 i art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane / Dz.U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm.- dalej Prawo budowlane / nakazał H. L. rozbiórkę zespołu obiektów [...] Elektrowni Wodnej na rzece O. w km [...] w miejscowości B., w skład, którego wchodzą wał ziemny, upust wieżowy z pomieszczeniem turbin oraz przepławka, wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż po przeprowadzeniu kontroli przez Główny Urząd Nadzoru Budowlanego ustalono, iż inwestor w okresie od grudnia 1995 r. do wiosny 1996 r. wykonał wał ziemny i upust wieżowy z pomieszczeniem turbin natomiast przepławkę w okresie od wiosny 2000 r. do sierpnia 2000 r. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę a w oparciu o decyzję pozwolenie wodnoprawne wydane w dniu [...] listopada 1995 r. przez Wojewodę [...] i decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] października 1995 r. wydaną przez Wójta Gminy B. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2005r. na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego wstrzymano roboty budowlane na w/w obiekcie budowlanym i nałożono obowiązki, których wykonanie warunkowało zalegalizowanie inwestycji: * przedstawienie zaświadczenia wójta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub w przypadku jego braku, ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; * dokumentów określonych w art. 33 ust. 2 pkt 1,2 i 4 oraz ust. 3 Prawa budowlanego; * oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania gruntem na cele budowlane; W terminie do dnia 30 czerwca 2005 r. Inwestor nie wykonał nałożonych obowiązków, oświadczył, iż nie uiści opłaty legalizacyjnej, ponieważ o obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie poinformowali go urzędnicy. Ponieważ z uwagi na powyższe stanowisko nie jest możliwe przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego a inwestor o obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wiedział z pouczenia zawartego w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu orzeczenie nakazu rozbiórki obiektu było konieczne. Decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania H. L. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w/w decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż ustalenia organu I instancji, co do samowoli budowlanej były prawidłowe jak i również przeprowadzone postępowanie administracyjne. Z uwagi na niewykonanie przez inwestora nałożonych postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. obowiązków orzeczenie nakazu rozbiórki było prawidłowe. Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję złożył H. L. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 20 i 53 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne / Dz.U. nr 38, poz. 230 ze zm. /, przepisów kodeksu postępowania administracyjnego: art. 7, 8, 9, 28, 77 § 1, 107§ 3 i 126 oraz przepisów Konstytucji RP: art. 2, 7, 32. W uzasadnieniu skargi podano, iż mając na uwadze ówcześnie obowiązujące przepisy Prawa wodnego z 1974 r. / art. 20 i 53 / uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego obejmowało swoim zakresem przedmiotowym również pozwolenie na wykonanie robót budowlanych, dlatego też rozpoczął inwestycję na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. Uzyskując powyższe pozwolenie wodnoprawne skarżący nie uzyskał informacji, iż musi uzyskać pozwolenie wodnoprawne a taki obowiązek nakłada na organy art. 9 k.p.a. wybrana przez organy nadzoru budowlanego ścieżka legalizacji inwestycji jest nieodpowiednia i nie miała zastosowania dla inwestycji zakończonej w 1996 r., której wartość wynosi ok. 50000 zł a wysokość opłaty legalizacyjnej wynosiłaby kilkaset tysięcy złotych. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji lub stwierdzenie jej nieważności oraz zasądzenie kosztów procesu. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, o, tyle, iż powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim należy stwierdzić, że pozwolenie wodnoprawne z dnia [...] listopada 1995 r. nie uprawniało inwestora do rozpoczęcia robót budowlanych gdyż z decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] października 1995 r. wyraźnie wynika obowiązek uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę [...] Elektrowni Wodnej. Podnoszona przez inwestora interpretacja art. 20 i 53 ust. 3 Prawa wodnego z 1974 r. jest nieprawidłowa, pomimo braku w tej ustawie odpowiednika art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2001 r. Prawo wodne / Dz.U. z 2005 r. nr 239, poz. 2019 tj. / nie można na podstawie pozwolenia wodnoprawnego rozpocząć robót budowlanych. Z art. 20 wynika, iż pozwolenia wodnoprawnego wymaga szczególne korzystanie z wód oraz wykonywanie urządzeń wodnych, art. 53 określa, co jest szczególnym korzystaniem z wód i wymienia niektóre przypadki, w jakich jest konieczne uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, natomiast wykonanie, jakich urządzeń wodnych wymaga pozwolenia wodnoprawnego określa art. 82 Prawa wodnego z 1974 r. i właśnie art. 53 ust. 3 określa wzajemne relacje pomiędzy pozwoleniem na szczególne korzystanie z wód a pozwoleniem na wykonanie urządzeń wodnych. Pozwolenie na szczególne korzystanie z wód jest jednocześnie "pozwoleniem wodnoprawnym" na wykonanie służących do tego urządzeń, ale nie odwrotnie. Jedyny wyjątek przewiduje, art. 83 prawa wodnego, stosownie, do którego pozwolenie wodnoprawne na wykonanie studni publicznej jest równocześnie pozwoleniem na korzystanie z wody pobieranej z tej studni w sposób określony w dokumentacji technicznej. Organy nadzoru budowlanego zastosowały nieodpowiedni tryb postępowania gdyż wydanie postanowienia z dnia [...] lutego 2005 r. na podstawie art. 48 ust. 2 pkt 2, ust. 3 i art. 83 ust. 3 Prawa budowlanego nie było wskazane, ponieważ żadne roboty nie były prowadzone. Właściwym trybem do zastosowania w przedmiotowym postępowaniu powinien być tryb określony w art. 49 Prawa budowlanego i organy powinny zająć stanowiskowo do kwestii, którą podnosił skarżący w dniu 13 lipca 2005 r. podczas zapoznawania się z aktami sprawy / notatka urzędowa / a mianowicie upływ 5 lat od momentu zakończenia inwestycji w rozumieniu art. 49 w treści sprzed zmian obowiązujących od dnia 11 lipca 2003 r. Przy rozważaniu tej kwestii istotne znaczenie będzie miał wówczas czas wykonania inwestycji, który dla poszczególnych jej elementów był różny a także art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw / Dz.U. nr 80, poz. 718 /. Dlatego też mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt la ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1270/. Na podstawie art. 152 i art. 153 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienie się niniejszego wyroku a przedstawiona ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. art. 200, 205 i 209 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło