VII SA/Wa 1547/10

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2010 r. po rozpoznaniu wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. S. na działalność [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanawia: odmówić J. S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 17 września 2010 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy J. S. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca podał, że obecnie jest osobą bezrobotną, utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 675,40 złotych miesięcznie. Wskazał, że jest osobą starszą, lekko niepełnosprawną, co nie daje mu perspektyw na zatrudnienie, dlatego też liczy się z koniecznością przeżycia do emerytury z posiadanych zasobów. Skarżący oświadczył, że posiada mieszkanie o pow. 83 m ², samochód osobowy oraz oszczędności pieniężne w wysokości 160.000,00 złotych. Podał także, że posiada syna, który jest zakonnikiem. Dodał również, że ma zablokowane udziały funduszu inwestycyjnego o wartości szacowanej na 40.000,00 złotych. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 13 października 2010 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - jakie miesięcznie ponosi koszty związane z utrzymaniem mieszkania (gaz, opłaty za energię, telefon, czynsz, itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, - wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie ( żywność, odzież, leki, itp.), - czy podejmuje prace sezonowe, umowy zlecenia, o dzieło, a jeśli tak to jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, - jakie posiada pojazdy mechaniczne należało wskazać markę, rok produkcji oraz koszty związane z ich utrzymaniem (ubezpieczenie, paliwo), - czy uzyskuje pomoc ze strony rodziny lub innych osób , organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak należało podać od kogo w jakiej wysokości lub formie. Odpowiedź na powyższe, wnioskodawca nadesłał do Sądu w dniu 2 listopada 2010 r. Wskazał, że z zawodu jest matematykiem informatykiem. Wnioskodawca podał, że ponosi miesięcznie następujące wydatki tj. opłatę RTV w wysokości 17,00 złotych, opłatę za internet w wysokości 73,00 złotych, opłatę za energię w wysokości 170,24 złotych, opłatę za telefon 95,16 złotych oraz czynsz za mieszkanie w wysokości 734,53 złote. Ponadto wskazał, że ponosi koszty ubezpieczenia samochodu w wysokości 1.394,00 złote rocznie. Dodał, że koszty utrzymania przeglądów i napraw to dodatkowe 4.500,00 złotych rocznie. Wnioskodawca oświadczył, że obecnie nie ma innych przychodów (dochodów) poza wyszczególnionym zasiłkiem bezrobotnego. Nie uzyskuje także pomocy ze strony żadnej organizacji ani rodziny. Z pisma wynika, że zamierza podjąć działalność gospodarczą. Nadmienił jednak, że założenie własnej firmy i opracowanie projektu dla uzyskania dotacji z Unii Europejskiej łączy się z kosztami inwestycyjnymi rzędu 20.000,00 do 40.000,00 złotych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: W myśl art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.) Podkreślić należy, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy, stosowana jest jedynie w przypadkach, gdy skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację nie mogą uiścić kosztów sądowych, bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania, przy czym ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w wymienionym wyżej przepisie, Sąd może, ale nie musi przyznać wnioskowaną pomoc gdy uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r., IGZ 173/08 opub. CBOIS). Uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie należy do Sądu, przy czym ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek, oszczędności oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Zaznaczyć należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Jeżeli natomiast strona ma jakiekolwiek, środki majątkowe, a w szczególności zaś posiada zgromadzone oszczędności pieniężne, to powinna partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Odnosząc powyższe do przedstawionej sprawy uznano, że wnioskodawca nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawca wprawdzie obecnie jest osobą bezrobotną, jednakże posiada znaczne oszczędności pieniężne w wysokości 160.000,00 złotych. Stwierdzić zatem trzeba, że posiadanie środków majątkowych w kwocie znacznie przewyższającej wysokość potencjalnych kosztów sądowych (wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 200,00 złotych) pozwala sądzić, że ich część, bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania, skarżący może przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych i nie będzie się to wiązało z brakiem środków na konieczne utrzymanie wnioskodawcy. Posiadanie przez wnioskodawcę ww. majątku wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.