VII SA/Wa 155/20

WyrokWSA w Warszawie2020-10-23

Skład orzekający: Monika Kramek, Grzegorz Antas, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, która dopuszcza usytuowanie budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki, narusza prawo, jeśli sąsiadujący właściciel podnosi zarzuty dotyczące zacienienia nieruchomości, spadku jej wartości i ograniczenia komfortu mieszkania?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja o pozwoleniu na budowę nie narusza prawa. Pozwolenie na budowę zostało wydane zgodnie z przepisami Prawa budowlanego i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Usytuowanie budynku przy granicy działki, nawet jeśli powoduje uciążliwości dla sąsiada, jest dopuszczalne, jeśli spełnia warunki techniczne określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury. Zarzuty dotyczące zacienienia roślinności, spadku wartości nieruchomości czy ograniczenia komfortu mieszkania, które nie naruszają przepisów prawa, nie mogą stanowić podstawy do uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Skarżący, sąsiadujący właściciel, zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 5 k.c., wskazując na nadmierne zacienienie nieruchomości, spadek jej wartości i ograniczenie komfortu mieszkania. Skarżący domagał się uchylenia decyzji i odmowy zatwierdzenia projektu. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że decyzja organu nie narusza prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Kramek, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.), sędzia WSA Bogusław Cieśla, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 października 2020 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2019 r. nr: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2019 r. nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096. ze zm.), dalej: k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), dalej: p.b.,w wyniku rozpatrzenia odwołania R. K. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...]z [...] grudnia 2018 r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą D. S. I J. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacją gazową (I kategoria) na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W. Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Wnioskiem z [...] września 2018 r. D.S. i J. S. wystąpili o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacją gazową zaprojektowanego na działce nr ew. [...], obręb [...] przy ul. [...] w W. Pismem z [...] października 2018 r. Prezydent [...]zawiadomił strony o wszczęciu postępowania, a następnie postanowieniem z [...]października 2018 r. nr [...] na podstawie art. 35 ust. 3 p.b. nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia nieprawidłowości w złożonej dokumentacji i w związku z ustaleniem, że obowiązek ten został wykonany decyzją z [...] grudnia 2018 r. na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 p.b. zatwierdził projekt budowlany i udzielił D. S. I J. S. pozwolenia na budowę dla ww. przedsięwzięcia. Odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta [...] z [...] grudnia 2018 r. złożył R. K., współwłaściciel działki nr ew. [...] sąsiadującej z działką nr ew. [...], wnosząc o jej uchylenie i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty poprzez wydanie decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Zaskarżonej decyzji odwołujący zarzucił naruszenie: 1) przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na tym, że: - organ, który wydawał przedmiotową decyzję, miał na uwadze wyłącznie interes osób, które o jej wydanie się starały, nie zaś słuszny interes obywateli graniczących z działką, na której ma powstać budynek, na którego budowę wydano zezwalanie zaskarżoną decyzją,-organ nie podjął wszelkich możliwych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; - organ nie rozpatrzył w sposób rzetelny i kompleksowy zastrzeżeń składanych przez strony tego postępowania tj. R. K. oraz Wspólnoty Mieszkaniowej [...]; - organ pominął istotne elementy uzasadnienia faktycznego decyzji tj. niewskazanie przyczyn, dla których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej informacjom podawanym przez skarżącego w zastrzeżeniach oraz zastrzeżeniom złożonym przez Wspólnotę Mieszkaniową [...]; 2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 k.c. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z pogwałceniem zasad współżycia społecznego i zdrowego rozsądku. We wskazanej wyżej decyzji z [...] listopada 2019 r. utrzymującej w mocy decyzję z [...] grudnia 2018 r., odwołując się do treści art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 p.b., Wojewoda [...] wskazał, że inwestorzy spełnili wszystkie wymagania, od których spełnienia uzależnione było wydanie wnioskowanego pozwolenia na budowę. Projekt jest kompletny, posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz został wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnym na dzień dokonania ostatnich poprawek zaświadczeniem o wpisie na listę właściwej izby samorządu zawodowego. Organ zauważył, że projekt jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowani przestrzennego – uchwały Rady Gminy[...], [...] z [...] września 2002 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ulicy [...] w pasie drogowym o szerokości około 200 metrów (po ok. 100 metrów od osi jezdni) na odcinku: [...] – [...], w gminie W.-[...] (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]), dalej: m.p.z.p. Działka nr ew. [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolem na rysunku planu A2.2 MN przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Projektowany budynek posiada 2 kondygnacje naziemne oraz poddasze nieużytkowe. Wysokość (10,35 m), intensywność zabudowy (0,57) i powierzchnia biologicznie czynna (50,1%) są zgodne z ustaleniami szczegółowymi planu. Projekt, jak wyjaśnił Wojewoda [...], jest również zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Projektowana inwestycja w szczególności nie narusza § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz.1422 ze zm.), dalej: rozporządzenie MI, § 13 (przesłanianie obiektów), § 18 i 19 (zapewnienie miejsc postojowych i wyznaczenie ich odległości od okien i granicy działki), jak i § 60 (nasłonecznienie pokoi mieszkalnych) powyższego aktu.Ze względu na szerokość działki usytuowanie budynku w granicy działki ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych jest możliwe, albowiem odpowiada treści § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia MI. Wbrew twierdzeniom odwołującego, zastosowanie ww. przepisu nie musi być uzależnione od wystąpienia dodatkowych wyjątkowych okoliczności, albowiem prawodawca dałby temu wraz w treści przepisu. W tych warunkach usytuowanie projektowanego budynku nie narusza ani przepisów technicznych ani zapisów m.p.z.p., który dla obszaru oznaczonego symbolem A2.2.MN wyznacza nieprzekraczalną linie zabudowy, a nieobowiązującą linię zabudowy. Organ podkreślił, że naruszenie w sprawie art. 5 k.c. związane z obumieraniem roślinności i "ograniczeniem dostępu do słońca" nie ma odzwierciedlenia w projekcie budowlanym, co zostało szczegółowo wyjaśnione na s. 33-37 projektu. W przypadku analiz przesłania i nasłonecznienia chodzi wyłącznie o pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi, co powoduje, że przepisy techniczne nie nakładają na organ obowiązku badania nasłonecznia całej działki. Zdaniem Wojewody [...], Prezydent [...] podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz biorąc pod uwagę zastrzeżenia stron postępowania. Decyzja o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego, będąca podstawowym środkiem reglamentacji prawno-budowlanej, to typowy przykład decyzji o charakterze związanym tj. decyzji, której przesłanki wydania są ściśle określone przepisami prawa, co wyłącza działanie organu w warunkach luzu decyzyjnego na etapie rozstrzygania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2019 r. złożył R. K., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie, jak też uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...]. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie wskazanych w odwołaniu argumentów dotyczących nadmiernego zacienienia nieruchomości, w tym pomieszczeń mieszkalnych w domu, na skutek planowanej przez inwestora budowy nowego budynku mieszkalnego oraz zignorowanie przez to słusznego interesu skarżącego jako właściciela sąsiedniej działki; 2) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie negatywnych dla skarżącego skutków wybudowania planowanego budynku, polegających na znacznym spadku wartości jego nieruchomości oraz zmniejszenia komfortu mieszkania na niej i osiągania korzyści z drzew owocowych rosnących na działce; 3) § 60 rozporządzenia MI poprzez niedokonanie analizy zgodności projektu budowlanego i skutków wybudowania planowanego budynku z wymaganiami tego przepisu w zakresie nasłonecznienia pokoi mieszkalnych w mieszkaniu skarżącego, podczas gdy wybudowanie planowanego budynku doprowadzi do niedopuszczalnego ograniczenia dostępu słońca do jego mieszkania i całkowitego pozbawienia światła słonecznego całości powierzchni należącego do skarżącego ogrodu. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że pozostaje współwłaścicielem działki nr ew. [...], która sąsiaduje bezpośrednio z terenem planowanej budowy. Dom planowany przez inwestorów ma mieć ścianę bez okien długości 12 m i wysokości 10,65 m dokładnie wzdłuż ostrej granicy tej części działki nr [...], którą użytkuję skarżący, od strony południowej - najbardziej nasłonecznionej. Przez to będzie zasłaniał światło słoneczne w godzinach popołudniowych. W dodatku jego postawienie doprowadzi do całkowitego pozbawienia światła słonecznego ogrodu, w którym od 60 lat rosną drzewa owocowe w ilości 7 sztuk. W godzinach porannych ogród jest zasłonięty przez budynek skarżącego, przez resztę dnia zaś byłby zasłonięty planowanym budynkiem. Skarżący zauważył, że nie byłoby żadnego problemu, gdyby planowany budynek został posadowiony w linii zabudowy ul. [...]. Mógłby przylegać do ściany jego budynku i wtedy nie spowodowałby ograniczenia dostępu słońca. Niestety w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie ustalono jednolitej linii zabudowy, dając możliwość swobody decyzyjnej organom administracji budowlanej, co skutkuje, że przyjęte rozwiązanie jest dla skarżącego bardzo niekorzystne. Skarżący wyjaśnił, że podnoszonymi w toku postępowania przez niego zarzutami organ nie zajął się. Organ wydający pozwolenie na budowę nie może oprzeć się wyłącznie na oświadczeniach autorów projektu budowlanego co do spełnienia norm przesłaniania i zacienienia nieruchomości sąsiedniej. Musi poddać własnej analizie przedstawiony materiał i ocenić trafność twierdzeń, szczególnie gdy są kwestionowane przez inne strony postępowania, których interes również musi być brany pod uwagę. Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, skarżący zauważył, że projektowana zabudowa powinna spełniać odpowiednie wymogi nasłonecznienia określone w § 60 rozporządzenia MI. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w treści zaskarżonej decyzji. W piśmie z [...] września 2020 r. skarżący wystąpił o powołanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny biegłego z zakresu szacowania i wyceny nieruchomości na okoliczność ustalenia poniesionej przez skarżącego szkody z uwagi na obniżenie wartości nieruchomości i zniszczenie roślin znajdujących się na działce. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji z [...] listopada 2019 r. przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja Wojewody [...] nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie lub też stwierdzenie jej nieważności. Wniosek D. S. i J.S. jako inwestorów o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacją gazową (I kategoria) na działce stanowiącej teren inwestycji (działka nr ew. [...]) uruchomił postępowanie, w którym organ administracji architektoniczno-budowlanej miał obowiązek zbadać, czy odpowiada on wymogom przewidzianym w art. 32, art. 33 i art. 34 ust. 1 – 3 p.b., a w razie stwierdzenia, że jest on kompletny i zgodny z prawem (w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 p.b.), obowiązany był zatwierdzić projekt budowlany i udzielić pozwolenia dla opisanej powyżej inwestycji (art. 35 ust. 4 p.b.). Przepis art. 33 p.b. określa m.in. wymagania, jakim ma odpowiadać wniosek o pozwolenie na budowę. Należy do niego załączyć: cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu; oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Podstawową zaś powinnością organu administracji architektoniczno-budowlanej w tym postępowaniu jest dokonanie sprawdzeń w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 p.b. W powołanym wyżej przepisie ustawodawca nałożył na organ administracji architektoniczno-budowlanej obowiązek sprawdzenia przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę: 1) zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 4) wykonania - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenia projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w ramach swoich obowiązków określonych w art. 35 ust. 1 p.b., Wojewoda [...] jako organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że przedłożony przez inwestorów projekt budowlany jest kompletny, a zamierzenie inwestycyjne nie narusza szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego odnośnie do tego, że inwestorzy złożyli prawidłowe oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Analiza akt sprawy pozwala również stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana po spełnieniu przez inwestora pozostałych wymogów zawartych w przepisach, w szczególności po zweryfikowaniu zgodności projektu budowlanego z postanowieniami m.p.z.p. Działka inwestycyjna położona jest na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną oznaczonymsymbolem A2.2 MN. Oznacza to, że inwestycja polegająca na budowie wolnostojącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego spełnia warunek wynikający z § 14 pkt 1 m.p.z.p. (na terenach MN plan ustala zachowanie i rozwój funkcji mieszkalnictwa jednorodzinnego – zabudowyjednorodzinnej z zakresu domów wolnostojących, bliźniaczych, szeregowych oraz małych domów mieszkalnych do 4 mieszkań). Spełnia również wymagania szczegółowe, uwzględniając treść § 66 m.p.z.p., jako że plan ustala zachowanie istniejącej zabudowy oraz uzupełnienie zabudowy - rozbudowę istniejących budynków lub realizację nowej zabudowy, a jednocześnie przyjmuje gabaryty tejże zabudowy (maksymalna wysokość zabudowy – 12 m; maksymalna liczba kondygnacji – 3; maksymalna intensywność zabudowy na działce - 0,6; minimalna powierzchnia biologicznie czynna (aktywna przyrodniczo) na działce - 50%), które zostałyzachowane przez inwestorów, biorąc pod uwagę przedłożony przez nich projekt budowlany (Projekt budowlany. Projekt zagospodarowania terenu – Opis, s. 28-29). W ocenie Sądu, nie może budzić wątpliwości wniosek organów administracji architektoniczno-budowlanej dotyczący zgodności zaprojektowanego zamierzenia z warunkami techniczno-budowlanymi dotyczącymi usytuowania budynku.Inwestorzy z uwagi na szerokość działki nr ew. [...] (10,97 m), mogli skorzystać z uprawnienia wynikającego z § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia MI, zgodnie z którym w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 cyt. rozporządzenia, dopuszcza się budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej. Takie usytuowanie niewątpliwie stanowi w określonym stopniu uciążliwość dla właścicieli nieruchomości sąsiednich, ograniczając możliwość ich swobodnego zagospodarowania, niemniej sprzyjającoptymalnej zabudowie działek często o nietypowych wymiarach lub kształcie,pozostaje zgodne z prawem, jeżeli odpowiada warunkom szczególnym określonym w powołanym przepisie, co, jak stwierdza Sąd, nastąpiło.Jakkolwiek nie ma to bezpośredniego wpływu na wynik rozstrzygnięcia, to Sąd w tym kontekście nie może nie zauważyć, że tak jak sporny budynek zaprojektowany przez skarżących, również budynek mieszkalny, w którym zamieszkujeskarżący, położony na działce nr [...], ze względu na zbliżoną jej małą szerokość został usytuowany bezpośrednio przy granicy działki, oddziałując potencjalnie negatywnie tak na działkę sąsiednią (od strony północnej) nr ew. [...], jak i działkę inwestycyjną nr ew. [...] należącą do inwestorów. Odnosząc się do zarzutu stawianego zaskarżonej decyzji, który ukierunkowany jest na podważenie zasadności realizacji na działce nr ew. 29budynku w miejscu zaprojektowanym, a nie w miejscu oczekiwanym przez skarżącego (budowa budynku przylegającego swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na działce skarżącego), Sąd zobowiązany jest zauważyć, że jest on w całości nieuprawniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie kwestionuje twierdzenia, że podstawowe zasady, którymi należy się kierować podczas projektowania i budowy obiektu budowlanego, określa art. 5 ust. 1 p.b. Z przepisu tego zaś wynika, że poza kwestiami technicznymi, bezpieczeństwa powszechnego, ochrony zdrowia i mienia ludzi oraz środowiska należy uwzględniać także występujące w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego, uzasadnione interesy osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b.). O naruszeniu interesu prawnego osób trzecich, co najistotniejsze, można tym niemniej mówić jedynie wtedy, gdy wskutek wydania zgody na realizację inwestycji budowlanej dochodzi do naruszenia konkretnych przepisów.W wyroku z 28 kwietnia 2020 r. sygn. II OSK 1643/19 Naczelny Sąd Administracyjny trafnie stwierdził, że poszanowaniu podlegają nie wszystkie, lecz tylko uzasadnione (kwalifikowane) interesy osób trzecich. Ustalenie przyjęte w rozpoznawanej sprawie przez Wojewodę [...], że podniesione przez skarżącego w toku postępowania zastrzeżenia względem zaprojektowanej inwestycji nie mogą być objęte powyższą kategorią – wbrew odmiennej ocenie skarżącego - nie narusza art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. Jak praktycznie każda nowa inwestycja powstająca w obszarze silnie zurbanizowanym wnioskowane przedsięwzięcie inwestycyjne realizowane przez D. S. i J. S. wiąże się z określonymi uciążliwościami dla terenów sąsiednich, w tym tej części (południowej) działki nr ew. [...], którą użytkuje - według przyjętego podziału - skarżący. Tego wniosku Sąd nie neguje, dostrzegając emocjonalny wymiar kolejnych zastrzeżeń zgłaszanych przez skarżącego w toku prowadzonego przez organy postępowania nawiązujących do obniżenia wartości nieruchomości (pismo z [...] października 2018 r.),uniemożliwiania "napływu świeżego powietrza z kierunku południowego" (pismo z [...] listopada 2018 r.), jak też zacienienia siedmiu drzewek owocowych, które skarżący ma utrzymywać w celu pozyskiwania owoców "na zimę" oraz "limitowanego dostępu do światła dziennego" odpowiadającego warunkom "jak w celi" dla więźnia zakładu karnego (pismo z [...] grudnia 2018 r.), które zostały następnie powtórzone w złożonej skardze.Zobowiązany jest jednakże wyjaśnić, że niedogodności wywołane powstającą inwestycją wskazane przez skarżącego trzeba uznać w warunkach miejskich zasadniczo za typowe, a ponadto za nienaruszającew żaden sposób przepisów. Nie może w sprawie budzić wątpliwości, że możliwe zacienienie części działki sąsiedniej nie powoduje naruszenia norm technicznych określonych w rozporządzeniu MI. Postanowienia tego aktu w zakresie zacieniania (nasłonecznienia), jak trafnie zauważył organ, odnoszą się bowiem jedynie do pomieszczeń mieszkalnych budynku, a nie roślinności znajdującej się na działce sąsiedniej i nie uwzględniają ewentualnych trudności, jakie dla jej wzrostu i rozwoju stwarza znajdowanie się przez tę roślinność w cieniu wytwarzanym przez określoną zabudowę. Twierdzenie skarżącego o stratach ekonomicznych, które ma, jego zdaniem, spowodować budowa projektowanego budynku nie może podlegać weryfikacji w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z 24 listopada 2016 r. sygn. II OSK 434/15).Tym bardziej kwestia ta nie mogła być przed sądem administracyjnym samodzielnie ustalana. Stąd zamieszczone w piśmie skarżącego z [...] września 2020 r. żądanie powołania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny biegłego z zakresu szacowania i wyceny nieruchomości musiało być pominięte jako oczywiście niezgodne z art. 106 § 3 p.p.s.a. Wymaga zauważenia, że w sytuacji określonej w art. 144 k.c., gdy właściciel nieruchomości swoim działaniem zakłóca ponad przeciętną miarę korzystanie z nieruchomości sąsiednich, powodując tzw. immisje pośrednie, do jakich należy m.in. zmniejszenie nasłonecznienia, zwiększenie zacienienia, brak odpowiedniej cyrkulacji powietrza, właścicielom tych nieruchomości służą roszczenia negatoryjne, natomiast jeżeli ponieśli szkodę, mogą dochodzić odszkodowania na podstawie art. 415 i art. 416 k.c., jednakże udowodnienie wskazanych wyżej okoliczności odnoszących się do odpowiedzialności deliktowej spoczywa w tym przypadku na powodzie. Jak wielokrotnie wskazywał Sąd Najwyższy i co wprost wynika z omawianego przepisu art. 144 k.c., działanie takie jest niedozwolone jedynie wówczas, gdy zakłóca korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych, a więc jeżeli stopień tego zakłócenia przekracza zwykłą, przyjętą w stosunkach miejscowych, miarę (por. wyrok SN z 14 listopada 1962 r. sygn. III CR 66/62, OSNCP 1964/2/28). Sąd wskazuje, że społeczno-gospodarcze przeznaczenie nieruchomości i stosunki miejscowe zależą między innymi od miejsca położenia nieruchomości oraz czasu i sposobu korzystania z niej. W odniesieniu do terenów miejskich Sąd Najwyższy w wyroku z 17 grudnia 2008 r. sygn. I CSK 191/08, odwołując się do poglądu wyrażonego już wcześniej w wyroku tego Sądu z 10 września 1960 r. sygn. IV CR 879/59, OSNC 1962/1/15, zauważył, że właściciele tychże nieruchomości muszą zawsze liczyć się z możliwością zmiany nasłonecznienia w miarę rozwoju budownictwa i zabudowy gruntów sąsiednich, nie mogą więc dochodzić szkód spowodowanych zmniejszeniem nasłonecznienia przez budynki sąsiadów, którzy zabudowali swe grunty zgodnie z przepisami prawa i nie naruszyli praw właścicieli gruntów sąsiednich. W sprawie, zdaniem Sądu, brak jest jakichkolwiek powodów do kwestionowania prawidłowości i słuszności wniosków płynących z przedstawionej oceny, iż projektowana budowa nie powoduje niedozwolonego przesłaniania pomieszczeń na stały pobyt ludzi w sąsiednich budynkach, co potwierdza poddana weryfikacji przez Wojewodę [...] analiza przesłaniania (Projekt budowlany. Analiza przesłaniania. Nr rys. AP-1, s. 34). Nie może zostać podważona również prawidłowa ocena organu, że projektowana zabudowa w świetle § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia MI nie ogranicza w sposób niedozwolony nasłonecznienia pokoi mieszkalnych budynków sąsiednich, w tym budynku należącego do skarżącego (Projekt budowlany. Analiza nasłonecznienia godz. 7.00-12.00. Nr rys. AN-1, s. 36). Nie jest tak, że ustalenie, iż projektowany budynek mieszkalny nie wpływa negatywnie na zapewnienie co najmniej 3 godzin czasu nasłonecznienia w dniach równonocy pomiędzy godziną 7.00 a 17.00 dla przynajmniej jednego pokoju w mieszkaniu wielopokojowym skarżącego wynikało wyłącznie z twierdzenia projektanta, albowiem w sprawie podlegało ono sprawdzeniu przez organ, co w sytuacji, gdy zdaniem Sądu, ocenie tej nie można postawić zarzutu wadliwości, każe zgłoszone przez skarżącego zastrzeżenie w całości oddalić. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreśla, że ochrona interesów osób trzecich w procesie inwestycyjnym niewątpliwie ma zakotwiczenie konstytucyjne (art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji), nie może jednakże być rozumiana w ten sposób, iż to te podmioty, a nie właściciele nieruchomości, na której ma powstać planowana inwestycja, będą decydować tak o dopuszczalności wybudowania w ich sąsiedztwie obiektu budowlanego, jak też o miejscu jego posadowienia. Wniosek ten, do którego zresztą odwołał się Wojewoda [...] w treści swojej decyzji, w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości (por. wyrok NSA z 25 lutego 2020 r. sygn. II OSK 1010/18; wyrok NSA z 18 czerwca 2019 r. sygn. II OSK 2073/17; wyrok NSA z 12 czerwca 2019 r. sygn. II OSK 1917/17; wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2013 r. sygn. II OSK 880/12; wyrok NSA z dnia 2 marca 2010 r. sygn. II OSK 465/09; wyrok NSA z dnia 16 listopada 2005 r. sygn. II OSK 672/05; wyrok NSA z dnia 3 marca 2008 r. sygn. II OSK 436/07). Poza ochroną prawną wynikającą z norm prawa pozytywnego powinny pozostawać zastrzeżenia osób trzecich wyrażające ich osobiste zapatrywania, oczekiwania, postulaty i życzenia co do określonej polityki planowania przestrzennego, czy też wzajemnych relacji, jaka powinna zachodzić pomiędzy planowanymi a realizowanymi inwestycjami (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2010 r. sygn. II OSK 451/09; wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2008 r. sygn. II OSK 261/07). Nie sposób jest tym samym zaaprobować takiego stanowiska, które nakazywałoby, jak uważa skarżący, uzależnić wydanie decyzji uwzględniającej wniosek inwestorów od usytuowania planowanego budynku mieszkalnego w linii zabudowy zachowanej przez skarżącego, skoro postanowienia m.p.z.p. takiego wymagania nie formułują, a przy tym powody odsunięcia budynku od ulicy w świetle treści pisma inwestorów z [...] stycznia 2019 r. są zrozumiałe.Prowadziłoby to bowiem do niedającego się zaaprobować wniosku, iż zablokowaniu mogłoby podlegać zgodne z przepisami p.b. zamierzenie, w tym przypadku budowa przez inwestorówwolnostojącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego tylko ze względu na to, że nowa zabudowa z uwagi na jej umiejscowienie i generowane z tego powodu uciążliwości nie uzyskała akceptacji współwłaściciela nieruchomości z nią sąsiadującej. Ten wniosek, który przyjął Sąd, w żaden sposób nie dezawuuje celów i dążeń, które stara się realizować skarżący na terenie przez siebie gospodarowanym. Oznacza jedynie, że nie mogły one w kontrolowanej sprawie stać na przeszkodzie innym równie usprawiedliwionym dążeniom, tj. tym, któryminwestorzy postanowili dać wyraz, podejmując w zakresie przysługujących im praw do wykorzystania należącej do nich nieruchomości decyzję o potrzebie jej zabudowy w nowy bardziej funkcjonalny sposób, jeżeli jest ona zgodna z prawem (art. 35 ust. 4 p.b.). Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, przyjmując, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło