VII SA/Wa 1550/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-15
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Izabela Ostrowska, Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę może zostać uchylona przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. z powodu konieczności uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w zakresie zabezpieczenia wykopu, istniejącego okna oraz legalności umowy dzierżawy miejsc parkingowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja kasacyjna Wojewody, uchylająca decyzję Starosty i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia, była uzasadniona. Pomimo wadliwości w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego dotyczącym umowy dzierżawy miejsc parkingowych, Sąd stwierdził, że nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy. Kluczowe dla uchylenia decyzji było prawidłowe uznanie przez organ odwoławczy, że projekt budowlany nieprecyzyjnie określał sposób zabezpieczenia wykopu oraz że istniała potrzeba analizy kwestii istniejącego okna w budynku sąsiednim, co uzasadniało zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. A. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku usługowo-mieszkalnego. Skarżący kwestionował m.in. sposób zapewnienia miejsc parkingowych oraz legalność umowy dzierżawy. Organ I instancji wydał pozwolenie, ale organ II instancji (Wojewoda) uchylił je, wskazując na konieczność uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w zakresie zabezpieczenia wykopu, istniejącego okna oraz legalności umowy dzierżawy. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję Wojewody.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Mariola Kowalska, Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2011 r. sprawy ze skargi R. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę skargę oddala
Starosta G. decyzją Nr [...] z dnia [...] na podstawie ar. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. nr 156 poz. 1118 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (teks jedn. Dz. U. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) zwanej dalej k.p.a. zatwierdził projekt budowlany i udzielił K. s.c. D.S., W. S. pozwolenia na budowę budynku usługowo – mieszkalnego na terenie działki nr ew. [...] obręb [...] w M. przy ul. [...] z zapewnieniem miejsc parkingowych na działce nr ewid. [...] obręb [...] w M.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] znak : [...] uchylił w całości decyzję nr [...] Starosty G. z dnia [...] zatwierdzającą projekt budowlany i pozwalającą na budowę budynku usługowo-mieszkalnego na terenie ww. działki i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Organ wyjaśnił, iż przesłanką uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego obiektu jest naruszenie zasad proceduralnych tj. zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu, braku pozwolenia na rozbiórkę istniejącego obiektu budowlanego na działce nr ewid. [...] w M. Wojewoda wskazał również, że ekspertyza techniczna nie spełnia warunków Rozporządzenia Ministra Infrastruktury o warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, projekt zagospodarowania nie przewiduje miejsc parkingowych dla przedmiotowego budynku usługowo – mieszkalnego, ogólnie nie spełnia wymagań rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.
Ponownie rozpoznając sprawę organ stwierdził, że pozwolenie na rozbiórkę istniejącego budynku na działce nr ewid. [...] inwestor otrzymał decyzją nr [...] z dnia [...] Starosty G. znak : [...], wydaną w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy nr [...] z dnia [...] Burmistrza Ministra M. uzgodnioną z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków postanowieniem nr [...] z dnia [...]. Z zapisów w dzienniku rozbiórki wynika natomiast, że pozwolenie do dnia dzisiejszego nie straciło ważności. Organ wskazał, iż inwestor przedłożył opinię stanu technicznego budynku zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] obręb [...] w M. a projekt budowlany został uzupełniony w tomie I o lokalizację miejsc parkingowych.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J. K., R. A. i E. A.
J. K. podniosła, że jest współwłaścicielką budynku przy ul. [...] w M. Oświadczyła, że budynek ten jest stary, zabytkowy, a ściana do której ma przylegać budynek usługowy jest ścianą jej mieszkania. Wskazała, że nie wyraża zgody na wykopy, które stworzą zagrożenie dla stabilności obiektu oraz że obawia się, iż w trakcie budowy budynek może ulec katastrofie budowlanej przez co może stracić mieszkanie.
R. A. i E. A. w swych odwołaniach wnieśli o uchylenie decyzji organu I instancji w związku z rażącym naruszeniem prawa w tym przepisów art. 35 Prawa budowlanego oraz art. 10 kpa., gdyż "przez arbitralne rozszerzenie obszaru planowanej inwestycji niezależnie od działki [...] z obrębu [...] na działkę nr ew. [...] z obrębu [...] przeznaczoną pod realizację jej elementu jaki stanowić ma parking z określoną ilością miejsc postojowych, choć działka nr ew. [...] nie została objęta jakąkolwiek decyzją o warunkach zabudowy ..." oraz o nie rozszerzenie kręgu postępowania o właścicieli działki nr [...] oraz działek położonych w ich sąsiedztwie.
W wyniku rozparzenia odwołań J. K., R. A. oraz E. A. Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...], na podstawie art. 138 § 2 kpa. uchylił ww. decyzję Starosty G.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ przywołał umowę zawartą pomiędzy D. S. a Ochotniczą Strażą Pożarną zapewniającą miejsca parkingowe na działce nr [...] w M. Jednocześnie wskazał, że w związku z wniesionym przez Państwa A. odwołaniem wystąpił do Starosty G. o uzupełnienie materiału dowodowego w niniejszej sprawie o uzgodnienie z Burmistrzem miasta M. lokalizacji miejsc parkingowych na działce nr [...] w M. w świetle decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz o wypisy i wyrysy z rejestru gruntów dla działki Nr [...]. Z otrzymanej przy piśmie Urzędu Miasta M. z dnia [...] odpowiedzi wynika, że w związku z decyzją o warunkach zabudowy Burmistrz wyraża zgodę na lokalizację miejsc parkingowych na terenie działki nr [...]. Poza tym z przesłanego wypisu z rejestru gruntów wynika, że działka nr [...] na której zlokalizowano miejsca parkingowe jest własnością Gminy Miejskiej M., która jest stroną niniejszego postępowania.
Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego rozszerzenia kręgu stron w związku z rozszerzeniem obszaru inwestycji o działkę nr [...] organ stwierdził, że w związku z tym, że na działce nr [...] istnieją już miejsca parkingowe nie ma potrzeby zawiadamiać właścicieli sąsiednich nieruchomości o przedmiotowej decyzji, a Gmina Miejska M., jako właściciel działki nr [...] bierze czynny udział w postępowaniu. Z tego względu, organ uznał, że zarzuty Państwa A. są bezzasadne, gdyż ani art. 35 Prawa budowlanego, ani art. 10 kpa. w skarżonej decyzji nie został naruszony. Lokalizacja parkingów jest zgodna z warunkami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nr [...] zmienionej decyzją nr [...], a właściciel działki nr [...] bierze udział w postępowaniu w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do zarzutów J. K. organ wskazał, iż wezwał Starostę G. do uzupełnienia materiału dowodowego o projekt zabezpieczenia ścian wykopu oraz istniejących fundamentów, o których mowa w opinii stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego w M. przy ul. [...]. W odpowiedzi na powyższe wezwanie organ otrzymał oświadczenie architekta, iż zgodnie z przedstawionym projektem budowlanym, wykonanie robót związanych z zabezpieczeniem wykopu, a tym samym z zabezpieczeniem budynku istniejącego nie jest możliwe przed sporządzeniem projektu wykonawczego. W ocenie organu, oświadczenie to nie jest jednak odpowiedzią na wydane postanowienie.
Organ dodał, że z dostarczonej przez Spółkę K.D. i W. S. ekspertyzy stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego wynika, że sposób zabezpieczenia wykopu oraz obiektu opiniowanego powinien określić projekt budowlany nowopowstałego obiektu, a technologię projekt wykonawczy nowoprojektowanego budynku.
W ocenie organu, ze względu na lakoniczny sposób zabezpieczenia wykopu zawarty w projekcie budowlanym przy ponownym rozpoznawaniu sprawy należy uzupełnić projekt budowlany o ww. wymóg wynikający z pkt 3.3. d) ekspertyzy. Ponadto organ wskazał na nową okoliczność w sprawie jaką jest okno doświetlające prawdopodobnie strych budynku przy ul. [...], co w sytuacji usytuowania ściany szczytowej nowo projektowanego obiektu w ostrej granicy z działką, na której istnieje budynek spowoduje zasłonięcie okna. Kwestię ta powinien również wyjaśnić organ I instancji, gdyż przy konieczności zamurowania istniejącego okna niezbędna jest zgoda na piśmie wszystkich właścicieli budynku przy ul. [...]. Ponadto organ dodał, że dostarczona ekspertyza stanu technicznego budynku zawiera nieścisłości.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł R. A. wnosząc o jej uchylenie w części obejmującej uzasadnienie.
Skarżący podniósł, iż Wojewoda [...] bez podstaw prawnych zakwestionował zarzuty zawarte w jego odwołaniu, w tym w szczególności stwierdził, że nie ma nieprawidłowości w zakresie zapewnienia niezbędnych miejsc parkingowych dla planowanej inwestycji.
Skarżący zaznaczył, iż ze złożonej do akt sprawy umowy dzierżawy z dnia [...] nie wynika wcale, aby inwestor potwierdził, iż posiada jakiekolwiek prawo do dysponowania działką nr ew. [...] na cele budowlane. Skarżący dodał, ze z przedmiotowej umowy nie wynika nawet kto konkretnie jest wydzierżawiającym bo zwrot "Ochotnicza Straż Pożarna z siedziba w M." uniemożliwia ustalenie formy prawnej dzierżawcy, rejestru w jakim podmiot ten miałby być ujawniony, a co za tym idzie ustalenie czy podmiot taki w ogóle istnieje oraz czy osoby podpisane w jego imieniu mogą występować w jego imieniu. Skarżący dodał, iż nie wiadomo jakim tytułem do działki nr ew. [...] ten rzekomy podmiot dysponuje, gdyż w punkcie 1 umowy zamieszczono oświadczenie, ze jest właścicielem bądź posiada prawo do użytkowania działki, co wzajemnie się wyklucza. Zdaniem skarżącego z powodu powyższych niejasności nie sposób w ogóle przyjąć, że powyższa umowa została zawarte zgodnie z prawem, a co za tym idzie może wywołać jakiekolwiek skutki prawne. Skarżący zaznaczył, iż z podjętej w dniu [...] kwietnia 2011 r. uchwały Rady Miasta w M. jednoznacznie wynika, że OSP w M. w ogóle nie posiadała w toku postępowania tytułu prawnego do nieruchomości na której miał wydzierżawić miejsca postojowe.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, iż przedmiotem skargi jest decyzja kasacyjna organu odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 2 kpa w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 11 kwietnia 2011r.( ustawa z dnia 18.06.2011r. o zmianie ustawy kodeks postępowania administracyjnego oraz prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przepis art. 138 § 2 upoważniał organ odwoławczy do wydania decyzji kasacyjnej tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 4 maja 1982 r., I SA 95/82, ONSA 1982, nr 1, poz. 41, w którym stwierdzono, że: " Organ odwoławczy, mający wątpliwości co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe uzupełniające (art. 136 k.p.a.) bądź też uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia (art. 138 § 2 k.p.a.).
Analizując zarzuty skargi należy podzielić twierdzenie o bezskuteczności umowy dzierżawy z dnia [...] zawartej pomiędzy Ochotnicza Strażą Pożarną w M. a D. S., której przedmiotem była dzierżawa 10 miejsc parkingowych na działce nr ew. [...] w M. Niezależnie od formy tej umowy oraz statusu prawnego Ochotniczej Straży Pożarnej, nie ulega wątpliwości, iż działka nr [...], stanowiąca własności Gminy M., została oddana jedynie w użyczenie na czas nieokreślony Ochotniczej Straży Pożarnej zgodnie z umową zawartą na podstawie Uchwały [...] Rady Miasta M. z dnia [...]. Zgodnie zaś z art. 712 § 2 Kodeksu cywilnego umowa użyczenia nie uprawnia biorącego do oddania rzeczy użyczonej do używania osobie trzeciej. Oddanie to, bez ujemnych skutków dla biorącego (art. 716 k.c.), jest możliwe jedynie wtedy, gdy taka możliwość zostanie przewidziana w umowie. W tym zakresie więc uzasadnienie decyzji organu odwoławczego dotknięte jest wadą naruszenia art. 107 § 3 kpa jednak , zdaniem Sądu nie mogło mieć ono istotnego wpływu na wynik sprawy a więc nie wypełnia dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a i nie stanowi przyczyny dla uchylenia zaskarżonej decyzji.
Słusznie zaskarżona decyzja , w kontekście zapewnienia miejsc parkingowych odwołuje się do zgody jakiej udzielił w piśmie z dnia 24 lutego 2011r, Burmistrz Miasta M. na lokalizację miejsc parkingowych na terenie działki nr [...]. Zgoda ta udzielona po wydaniu decyzji przez Starostę G. winna być przedmiotem wnikliwej oceny organu udzielającego pozwolenia na budowę, również w zakresie kompetencji organu jej udzielającej. Okoliczność ta w kontekście ewentualnego naruszenia zasady dwuinstancyjności potwierdza prawidłowość wydania przez Wojewodę [...] decyzji kasacyjnej.
Jednocześnie Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego dotyczącego braku konieczności rozszerzenia kręgu stron w związku z rozszerzeniem obszaru inwestycji o działkę nr [...]. Lokalizacja parkingów jest zgodna z warunkami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nr [...] zmienionej decyzją nr [...] która, która obliguje inwestora do zapewnienia odpowiedniej ilości miejsc parkingowych na pobliskiej działce, a właściciel działki nr [...] bierze udział w postępowaniu w niniejszej sprawie. Na działce nr [...] istnieją już miejsca parkingowe nie ma potrzeby zawiadamiać właścicieli sąsiednich nieruchomości o przedmiotowej decyzji, bowiem nie przewiduje ona prowadzenia jakichkolwiek robót budowlanych na terenie tejże działki, zaś Gmina Miejska M., jako właściciel działki nr [...] bierze czynny udział w postępowaniu.
Z tych względów należy uznać, iż zarzuty R. A. dotyczące naruszenia art. 107 § 3 kpa w stopniu skutkującym uchyleniem decyzji , należy uznać za nieuzasadnione.
W ocenie Sądu prawidłowo organ odwoławczy uznał, iż projekt budowlany w sposób nie dość rzetelny przedstawia sposób zabezpieczenia wykopu pod projektowaną inwestycję, pomimo, iż z ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w M. z [...] wynika, iż prace budowlane przy wykonywaniu fundamentów i kondygnacji podziemnej budynku projektowanego będą wymagały zabezpieczenia ścian wykopu oraz fundamentu budynku istniejącego. Sposób zabezpieczenia wykopu oraz istniejącego budynku powinien określać projekt budowlany nowopowstałego obiektu.
Jednocześnie okolicznością istotną, a niezauważoną przez organ I instancji jest fakt istnienia w ścianie szczytowej budynku przy ul. [...], od strony projektowanej inwestycji, okna doświetlającego. Kwestia legalności tego otworu okiennego, wpływu jego istnienia na projektowaną inwestycje w kontekście brzmienia § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U z 2002r. nr 75, poz. 690 ze zm.), niezależnie od tego czy okno to usytuowane jest w pomieszczeniu przeznaczonym na pobyt ludzi w rozumieniu cytowanego rozporządzenia, winna być przedmiotem głębokiej analizy przeprowadzonej przez Starostę G.
Słusznie organ odwoławczy wskazuje , iż kwestia ta powinna być przedmiotem postepowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ I instancji, a być może także organy nadzoru budowlanego, co uzasadniało zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a., a więc uchylenie decyzji zaskarżonej i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło