VII SA/Wa 1552/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-09-23
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych, ze względu na swoją sytuację materialną i zdrowotną?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznaje się osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca, wykazując trudną sytuację materialną i zdrowotną swoją oraz członków rodziny, uzasadnił, że poniesienie pełnych kosztów postępowania byłoby dla niego niemożliwe bez uszczerbku dla podstawowych potrzeb życiowych, co uzasadnia częściowe przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego.Stan faktyczny
Wnioskodawca K. O. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed WSA w Warszawie w związku ze skargą na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z kwietnia 2011 r. dotyczącą odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe z matką, oboje są schorowani i ponoszą koszty leczenia. Dochody miesięczne wynoszą 3.336 zł, nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów. Wnioskodawca argumentował, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania gospodarstwa domowego.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego w wysokości 200 zł, a w pozostałym zakresie wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 września 2011 r. po rozpoznaniu wniosku K. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K. O. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego postanawia: 1). przyznać K. O. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego w wysokości 200,00 złotych, 2). w pozostałym zakresie wniosek oddalić.
W dniu 22 sierpnia 2011 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy K. O., w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem
o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ww. ustawy.)
Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594).
Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych.
Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy.
Oceniając dane przedstawione w formularzu uznano, że wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść w całości kosztów sądowych.
Z formularza wniosku wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z matką. Wspólnie utrzymują się z dochodów w wysokości 3.336,00 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się emerytura uzyskiwana przez matkę
w wysokości 1.438,00 złotych oraz dochód wnioskodawcy w wysokości 1.898,00 złotych. Zakreślił, że posiada dom mieszkalny o pow. 90 m². Oświadczył, że nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
W uzasadnieniu wniosku zaznaczył, że wraz z matką są osobami bardzo schorowanymi, cierpiącymi na wiele schorzeń. Wyszczególnił, je we wniosku. Nadmienił, że matka jest po operacji onkologicznej. Z związku z powyższym, ponosi koszty leczenia oraz stałego zakupu leków.
Wnioskodawca uzasadniając wniosek i przedstawiając w nim powyższą argumentację podkreślił, że nie jest w stanie ponosić kosztów postępowania sądowego ponieważ nie jest w stanie utrzymać gospodarstwa domowego.
Biorąc pod uwagę okoliczności przedstawione w złożonym wniosku oraz wysokość wpisu sądowego od skargi należnego w niniejszej sprawie 200,00 (dwieście złotych) uznano, iż uzasadnione jest częściowe przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Uzyskiwane dochody przez wnioskodawcę i jego matkę przy uwzględnieniu okoliczności, że wnioskodawca ponosi wraz z matką wydatki na leczenie nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku
w utrzymaniu koniecznym wnioskodawcy i jego matki. Z tego też względu postanowiono zwolnić wnioskodawcę od wpisu sądowego, który na obecnym etapie postępowania jest jedynym kosztem ponoszonym przez skarżącego w niniejszej sprawie i może pozostać dla strony jedynym wydatkiem w sprawie (inne wydatki mogące pojawić się na kolejnych etapach postępowania to wpis za uzasadnienie wyroku w przypadku wydania wyroku oddalającego skargę i złożenie wniosku o uzasadnienie również 100,00 złotych, opłaty kancelaryjne za odpisy oraz ewentualne koszty postępowania kasacyjnego).
W ocenie orzekającego, pozostałe ewentualne koszty sądowe, mogące wystąpić w trakcie prowadzonego postępowania, są w zasięgu możliwości finansowych strony.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło