VII SA/Wa 1553/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-10-10
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który posiada dom, uzyskuje dochód w wysokości 4 498,64 zł miesięcznie, nie ma nikogo na utrzymaniu, ale pomaga materialnie córce, może zostać uznany za osobę, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika)?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że sytuacja materialna wnioskodawcy nie uzasadnia zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Wnioskodawca posiada dom, uzyskuje znaczący dochód, nie ma nikogo na utrzymaniu, a pomoc udzielana córce świadczy o posiadaniu płynności finansowej i wolnych środków. Koszty sądowe w tej sprawie (wpis sądowy 200 zł, potencjalny wpis od skargi kasacyjnej 100 zł) mieszczą się w jego możliwościach finansowych.Stan faktyczny
Wnioskodawca K. J. złożył do WSA w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca wykazał posiadanie domu o pow. 111 m2, dochód z emerytur w łącznej wysokości 4 498,64 zł miesięcznie, stałe miesięczne wydatki na poziomie 3 680 zł, w tym pomoc materialną dla córki. Złożył zeznania podatkowe i zaświadczenia z ZUS. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono K. J. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 10 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania organu I instancji postanawia : odmówić K. J. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek K. J. o przyznanie prawa pomocy. Wniosek został uzupełniony wyjaśnieniami strony złożonymi w dniu 31 września 2013 r.
Skarżący podaje, że zamieszkuje razem z żoną. Strona wykazała posiadanie nieruchomości – domu w zabudowie szeregowej – o pow. 111 m2. Wnioskodawca wskazał, ze utrzymuje się z dochodu z emerytur w łącznej wysokości 4 498,64 zł. Innych danych na temat sytuacji materialnej strony w formularzy PPF nie podano.
Na wezwanie sądu wnioskodawca złożył pismo, z którego wynika, że stałe miesięczne wydatki strony wynoszą 3 680 zł i składają się na nie żywność, lekarstwa i leczenie 2 100 zł., opłaty za mieszkanie 900 zł., wydatki roczne zmienne (ubezpieczenie, rehabilitacja, odzież, obuwie, naprawy, sprzęt "AGD", środki chemiczne i higieny) 680 zł. Ponadto wnioskodawca wskazał, że nie otrzymuje świadczeń z pomocy społecznej, podobnie nie otrzymuje wsparcia od rodziny i osób trzecich. Wskazał, że udziela pomocy materialnej córce M. J.. Do pisma dołączono kopie zeznań podatkowych za 2012 r. i kopie zaświadczeń z ZUS. Ponadto wnioskodawca wskazał, że posiada rachunek bankowy wspólny z żoną, na który przelewane są świadczenia ZUS, które w całości są pobierane i wydawane na pokrycie ww. wydatków.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy.
Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową K. J. jak również wysokość aktualnych kosztów sądowych jakie wnioskodawca jest zobowiązany do uiszczenia w sprawie uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Wnioskodawca posiada dom, uzyskuje w rodzinie dochód w wysokości 4 498 zł. Nie posiada nikogo na utrzymaniu. Wprawdzie wnioskodawca zaznaczył, że pomaga materialnie córce, jednakże świadczy to o tym, że wnioskodawca posiada płynność finansową, posiada oszczędności i wolne środki, które może przeznaczyć na poniesienie kosztów niniejszej sprawy. Okoliczności sprawy nie wskazują by strona była osobą ubogą, znajdującą się w trudnej sytuacji materialnej w szczególności w takiej, iż mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogłaby ponieść kosztów sprawy. Z pewnością nie można wskazać, że wnioskodawca pozbawiony jest środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Należy też mieć na uwadze, że w niniejszej sprawie wpis sądowy wynosi 200 zł. i jest w zasięgu możliwości finansowych strony. Pozostałe koszty sprawy sądowej jakie mogą się pojawić to wpis sądowy od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. oraz opłaty kancelaryjne. Wydatki te są w zasięgu możliwości finansowych strony. W tym stanie rzeczy uznano, że wnioskodawcę stać będzie, na poniesienie wydatku związanego z opłaceniem pozostałych kosztów sądowych i opłaceniem zawodowego pełnomocnika.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło