VII SA/Wa 1554/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2011 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] maja 2011 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] marca 2011r., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] marca 2011r. na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 79 z 2001r., poz. 856 z późn. zm.) oraz art. 158 i 157 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071), po przeprowadzeniu z urzędu postępowania administracyjnego, stwierdziło nieważność decyzji Starosty M. nr [...] z dnia [...] czerwca 2008r. w sprawie rejestracji pojazdu marki Volvo, nr nadwozia: [...], nr rejestracyjny [...], zarejestrowanego na K. N. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 31 stycznia 2011 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. wpłynął wniosek Starosty Powiatowego w M. o stwierdzenie nieważności wydanej przez ten organ decyzji z dnia [...] czerwca 2008r. dotyczącej rejestracji pojazdu marki Volvo, nr rejestracyjny [...], zarejestrowanego na K. N. We wniosku wskazano, że proces rejestracji pojazdu marki Volvo, przebiegał niezgodnie z art. 72 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 z późń. zm). Nie zostały bowiem dopełnione formalności polegające na obowiązku przedłożenia przez rejestrującego dotychczasowego dowodu rejestracyjnego pojazdu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. po przeprowadzeniu postępowania nieważnościowego uznało, że decyzja Starosty M. z dnia [...] czerwca 2008r. w sprawie rejestracji pojazdu marki Volvo, nr nadwozia: [...], zarejestrowanego na K. N., została wydana niezgodnie z art. 72 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm). W czasie rejestracji pojazdu w dniu 21 maja 2008r. został przyjęty wniosek mimo brakującego dowód rejestracyjny nowo nabytego pojazdu. Zgodnie zaś z art. 72 ust. 1 pkt. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, dowód rejestracyjny jest niezbędny w procesie rejestracji w przypadku pojazdu, który był już zarejestrowany. Przedmiotowy pojazd został zarejestrowany w Szwecji w dniu [...] listopada 1985r. Z treści art. 72 ust. 2 wynika, iż wymagania art. 72 ust 1 nie dotyczą: 1) pojazdu, który był już zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - w zakresie ust. 1 pkt 3; 2) pojazdu zakupionego po przepadku na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego - w zakresie ust. 1 pkt 2 i 5; 3) pojazdu zakupionego od Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Celnej lub Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - w zakresie ust. 1 pkt 5; 4) (uchylony); 5) pojazdu wycofanego czasowo z ruchu - w zakresie ust. 1 pkt 5; w tym przypadku zamiast dowodu rejestracyjnego wymaga się przedstawienia decyzji o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu; 6) pojazdu innego niż określony w art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji - w zakresie ust. 1 pkt 9; 7) pojazdu wyrejestrowanego, o którym mowa w art. 79 ust. 4 pkt 3 - w przypadku powtórnej rejestracji - w zakresie ust. 1 pkt 5; 8) pojazdu, o którym mowa w art. 81 ust. 4 pkt 3 lit. a - w zakresie ust. 1 pkt 4. W przypadku rejestracji przedmiotowego pojazdu nie zachodziła żadna z przesłanek art. 72 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznakowania pojazdów (Dz. U. z 2002r. Nr 186, poz. 1322 z późn. zm.) w przypadku zgłoszenia do pierwszej rejestracji pojazdu sprowadzonego z zagranicy jego właściciel dołącza do wniosku o rejestrację dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany. Odstępstwem od tej zasady może być jedynie fakt zgłoszenia utraty, kradzieży, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracyjnego wydanego przez organ właściwy do rejestracji pojazdu za granicą, o czy mówi § 3 ust. 4a cytowanego rozporządzenia. W tym wypadku w procesie rejestracji właściciel pojazdu może złożyć wtórnik dowodu rejestracyjnego wydany przez organ właściwy do rejestracji lub zaświadczenie, o którym mowa w art. 72 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym potwierdzające dane zawarte w zagubionym dokumencie, niezbędne do rejestracji lub zaświadczenie wydane przez właściwy organ Policji w kraju lub za granicą potwierdzające zgłoszenie kradzieży tego dokumentu. Żadna z wyżej wymienionych okoliczności w przypadku rejestracji pojazdu marki Volvo, nie miała miejsca. Zdaniem organu wydanie decyzji o rejestracji pojazdu sprowadzonego z zagranicy w przypadku, kiedy brak było dowodu rejestracyjnego pojazdu zgodnie z art. 156 § 1 pkt. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071) stanowiło rażące naruszenie prawa. K. N. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazała, iż przy ocenie sprawy doszło do naruszenia art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz Rozporządzenia Ministra Infrastruktury oraz art. 156 § 1 pkt , 2 i 7 k.p.a. Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt. 5 Prawa o ruchu drogowym, przy rejestracji pojazdu, potrzebny jest "dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany". Przedmiotowy pojazd pochodził z Sił Zbrojnych Szwecji i nigdy nie był zarejestrowany. Nie ma dokumentów potwierdzających pierwszą rejestrację, zatem brak było podstaw do twierdzenia, iż była wcześniejsza rejestracja pojazdu w Szwecji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., decyzją z dnia [...] maja 2011 r. po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] marca 2011r., stwierdzającą nieważność decyzji Starosty M. z dnia [...] czerwca 2008r. w sprawie rejestracji pojazdu marki VOLVO, nr nadwozia [...] - zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że wprawdzie skarżąca twierdzi, iż pojazd nigdy nie był zarejestrowany, gdyż pochodził z Sił Zbrojnych Szwecji, to w przedstawionym do rejestracji dokumencie "Dane rejestrowe, 2006.06.[...]" widnieje zapis "Numer rejestracyjny: [...],..." oraz "Data rejestracji: 1985.11.[...]". Z powyższego wynika zatem, że pojazd był zarejestrowany. W aktach sprawy istniało oświadczenie W. C. o tym, że samochód ciężarowy Volvo Nr nadwozia [...], zakupił od wojska w Szwecji i że pojazd nie był tam zarejestrowany, to z faktury sprzedaży wystawionej w Szwecji wynika, że pojazd powyższy zakupiony został od firmy [...], co nie wskazuje na deklarowane jego pochodzenie. W ocenie organu ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że pojazd będący przedmiotem postępowania był zarejestrowany w Szwecji w dniu [...] listopada 1985r. Biorąc pod uwagę przepisy art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym organ stwierdził, że dowód rejestracyjny był niezbędny w procesie rejestracji. Nie miały również, w rozpatrywanej sprawie zastosowania przesłanki zawarte w art. 72 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznakowania pojazdów (Dz. U. z 2002r. Nr 186, poz. 1322 ze zm.) w przypadku zgłoszenia do pierwszej rejestracji pojazdu sprowadzonego z zagranicy, jego właściciel dołącza do wniosku o rejestrację dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany. Odstępstwem od tej zasady może być jedynie fakt zgłoszenia utraty, kradzieży, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracyjnego wydanego przez organ właściwy do rejestracji pojazdu za granicą, o czym mówi § 3 ust. 4a cytowanego rozporządzenia. Dokonanie rejestracji pojazdu mimo braku dowodu rejestracyjnego lub innego zaświadczenia zgodnie z art. 72 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, stanowiło rażące naruszenie prawa w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co skutkowało koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji rejestrującej pojazd. K. N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. Domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa w szczególności błędną interpretację zapisów art. 72 ustawy prawo o ruchu drogowym. Zdaniem skarżącej SKO w C. błędnie oceniło dokumenty dotyczące przedmiotowego pojazdu. Zgodnie z oświadczeniem W. C., pojazd VOLVO [...] był zakupiony przez niego w Szwecji, pierwszym właścicielem była Armia Szwecji. Pojazd posiadał numer ewidencyjny [...], ale nie miał dowodu rejestracyjnego, nie był zarejestrowany. Z tłumaczenia dokumentów pojazdu na język polski wynikało, iż posiada on numery ewidencyjne ale nie posiada rejestracji, gdyż zgodnie przepisami prawa Szwecji wymagałby to liter, a w dokumentach są jedynie dane w postaci cyfr. Organ wskazuje na numer rejestracyjny (tylko cyfry), a w rzeczywistości są to dane z ewidencji a nie dowodu rejestracyjnego. Wobec wątpliwości należało sprawdzić poprzez odpowiednie Wydziały Konsularne w Szwecji, czy pojazd był zarejestrowany czy też nie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Skarga jest zasadna. Na wstępie wskazać należy, że zagadnienie rażącego naruszenia prawa było wielokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. Utrwalony jest pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa decydują 3 przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Dla ustalenia czy kontrolowana decyzja została podjęta z rażącym naruszeniem prawa niezbędne jest wykazanie, że przekroczenie prawa nastąpiło w sposób jasny i niedwuznaczny. Stwierdzając nieważność decyzji organ administracji publicznej autorytatywnie wskazuje na ciężką wadliwość decyzji, obarczającą ją od dnia wydania, czyli ze skutkiem ex tunc. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w wydanym rozstrzygnięciu nie wykazało w sposób nie budzący wątpliwości, że pojazd był zarejestrowany w Szwecji i w związku z tym wymagał przedstawienia dowodu rejestracyjnego w procedurze rejestracji w Polsce. Jednocześnie organ nie wskazał, że zaistniały skutki gospodarcze lub społeczne, niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, które badana decyzja wywołała i których wystąpienie powoduje, że nie było możliwe jej zaakceptowanie, jako decyzji wydanej przez organ administracji publicznej praworządnego państwa. Dlatego nawet wykazanie oczywistości naruszenia prawa, samo w sobie nie przesądza o konieczności wyeliminowania wadliwej decyzji z obrotu prawnego. Stan faktyczny sprawy a zwłaszcza dokumenty dotyczące przedmiotowego pojazdu wymagały analizy oraz kompetentnej ich interpretacji. Tymczasem organ wskazał, że w przedstawionym do rejestracji dokumencie "Dane rejestrowe, 2006.06.[...]" widnieje zapis "Numer rejestracyjny: [...],..." oraz "Data rejestracji: 1985.11.[...]". Z powyższego wynika zdaniem organu, że pojazd był zarejestrowany. Tymczasem nie wiadomo co to jest za dokument, przez kogo wydany, w jakich okolicznościach i na jakie potrzeby. Jednocześnie w aktach sprawy istniało oświadczenie W. C. o tym, że samochód ciężarowy Volvo Nr nadwozia [...], zakupił od wojska w Szwecji i że pojazd nie był tam zarejestrowany. Natomiast faktura sprzedaży wystawiona została przez firmę [...] w Szwecji w roku 2008. Z zestawienia samych tych okoliczności nie sposób wywieźć tego, co było przedmiotem ustalenia przez organ, że pojazd powyższy nie został zakupiony od arami szwedzkiej oraz, że był w Szwecji zarejestrowany pod nr [...]. W szczególności w oparciu o ustalenia organu nie można skutecznie odeprzeć zarzutu skargi, że numer [...] jest numerem ewidencyjnym przedmiotowego pojazdu, a nie numerem rejestracyjnym, gdyż ten wymagałby jeszcze oznaczenia literowego. Zdaniem Sądu, przy ocenie sprawy doszło do naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 7 i 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na możliwość ustalenia, że przez wydanie kwestionowanej w toku postępowania administracyjnego decyzji, doszło do rażącego naruszenia art. 72 ust. 1 pkt. 5 Prawa o ruchu drogowym. Poczynione ustalenia organu nie miały bowiem dostatecznego oparcia w materiale dowodowym. W sytuacji niepewności co do stanu faktycznego, nie ma podstaw do wydawania decyzji o stwierdzeniu nieważności. Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję. Przy ponownym rozpoznaniu wniosku, organ zobowiązany będzie uwzględnić powyższe wskazania. Zgodnie z art. 152 ww. ustawy, zaskarżona decyzją nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.